Χάνοντας οριστικά την όρασή της μέσα σε διάστημα μόλις έξι μηνών, η Γεωργία Γερογιάννη βρήκε διέξοδο στη δημιουργία ψηφιδωτών από κομματάκια καθρέφτη.
Άφησε τις σπουδές Φυσικής και αποφάσισε να σπουδάσει στη Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών.
Ο κόσμος της Γεωργίας δεν είναι “σκοτεινός”, γιατί η ίδια έχει αντίληψη του φωτός και εκμεταλλευόμενη αυτό “παίζει” μαζί του. Αρχικά επιχείρησε να χρησιμοποιήσει το χρώμα αλλά δεν τα κατάφερε και στράφηκε στη χρήση του καθρέφτη που “κλέβει” το χρώμα από το περιβάλλον.
“Όταν έχασα την όρασή μου ήμουν αναγκασμένη να βρω τρόπο να προσαρμοστώ. Είχα φτάσει στην απόγνωση και αναγκάστηκα να βρω τη γνώση. Αυτό είναι προκλητικό και ενδιαφέρον ταυτόχρονα. Για μένα, η δημιουργία έργων με χρήση του καθρέφτη και του γυαλιού ήταν απόλυτα θεραπευτική. Ο κόσμος μου είχε γίνει αόρατος και το γυαλί προσομοιάζει με αυτόν, καθώς είναι διάφανο και αιχμηρό. Είναι πολύ κοντά σε αυτό που βιώνω, αλλά είναι ταυτόχρονα και επικίνδυνο για μένα που πρέπει να προσέχω να μην κοπώ” λέει, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ.
“Η οπτική μνήμη δεν αρκεί για να χρησιμοποιήσεις το χρώμα. Μπορείς να έχεις τα χρώματα σε μια παλέτα, αλλά αν αναποδογυρίσει η παλέτα, μετά δεν μπορείς να ελέγξεις το αποτέλεσμα. Δοκίμασα να χρησιμοποιήσω χρώμα, αλλά κατάλαβα ότι δεν μπορούσα να το ελέγξω γι΄ αυτό προτίμησα αχρωματικά υλικά. Χρησιμοποίησα πρώτα τον καθρέφτη που ΄ξέρει΄ τα χρώματα του περιβάλλοντος και τα μεταφέρει και μετά σκέφτηκα να δουλέψω με διάφανο γυαλί, που είναι δίοδος φωτός. Με το γυαλί μπορώ να ορίσω πώς θα περάσει το φως και να δημιουργήσω χρώμα. Όσο πιο μεγάλο είναι το βάθος του γυαλιού, τόσο πιο σκούρο είναι. Δημιουργώ το χρώμα από τη διάσταση του γυαλιού. Κεντρικός άξονας είναι πώς λειτουργεί το φως, πώς αλληλεπιδρά με το γυαλί, με το υλικό. Με το γυαλί φτιάχνω ένα είδος διαφοροποιημένου ψηφιδωτού, ορατού από τις δυο μεριές. Η μπροστινή και η πισινή πλευρά του έχουν έχουν τη συμμετρία του καθρέφτη” προσθέτει η Γεωργία Γερογιάννη.
Η καλλιτέχνης γεννήθηκε στη Χαλκίδα το 1974. Σπούδασε γλυπτική και ψηφιδωτό στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, στην Αθήνα (2005 – 2010), από όπου αποφοίτησε με άριστα και σήμερα συνεχίζει τις μεταπτυχιακές της σπουδές στην ίδια σχολή, με υποτροφία του Ιδρύματος Ωνάση. Έχει παρουσιάσει το εικαστικό της έργο το 2010 στο 12ο Συνέδριο Σύγχρονου Ψηφιδωτού και τη Διεθνή Έκθεση Ψηφιδωτού υπό την AIMC (Διεθνής Ένωση Σύγχρονων Ψηφοθετών) και το 2012 σε δύο εκθέσεις στην Αθήνα και σε μία στη Θεσσαλονίκη.
Μια ανεξήγητη εσωτερική δύναμη ήταν αυτή που ώθησε από τα παιδικά του χρόνια στη ζωγραφική τον Φώτη Φλεβοτόμο, ο οποίος, σήμερα, βρίσκεται στις ΗΠΑ, όπου από το 2011 μελετά, σε συνεργασία με τη New York Public Library, τις επιρροές της χαμηλής όρασης στη δημιουργία και την πρόσληψη των εικαστικών έργων, ενώ, παράλληλα, κάνοντας χρήση των νέων τεχνολογιών ζωγραφίζει σε iPad. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του προγραμματίζει την διοργάνωση μιας εκδήλωσης, με θέμα “Seeing with the Senses” (Βλέποντας με τις Αισθήσεις).
“Η επιλογή μου να κάνω ζωγραφική δεν βασίστηκε στο πόσο εύκολο ή δύσκολο θα ήταν αυτό για μένα. Βασίστηκε σε μια εσωτερική δύναμη που με ωθούσε και με ωθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Το τι πυροδοτεί αυτή τη δύναμη είναι δύσκολο να το απαντήσει ένας καλλιτέχνης και ίσως να μην χρειάζεται κιόλας. Μια ανάλογη εσωτερική ανάγκη πάντως με έκανε να σπουδάσω και να ασχοληθώ για πολλά χρόνια με τη μουσική, και η θεωρητική μου έρευνα βασίζεται στη σχέση μεταξύ των δύο χώρων” εξηγεί στο ΑΠΕ – ΜΠΕ.
Η πάθηση του Φώτη Φλεβοτόμου δεν τού στερεί εντελώς την όραση ούτε και την αντίληψη των χρωμάτων, γι΄ αυτό και στο ερώτημα “πώς κάποιος καλλιτέχνης με μειωμένη ή καθόλου όραση αντιλαμβάνεται και χρησιμοποιεί το χρώμα και πόσο δύσκολο του είναι να ζωγραφίσει;” δίνει την εξής απάντηση: “Δεν ξέρω πώς αντιλαμβάνονται το χρώμα οι καλλιτέχνες που δεν βλέπουν καθόλου. Φαντάζομαι, μέσα από τις περιγραφές των άλλων, μέσω της γλώσσας δηλαδή, και της εννοιολογικής οδού, αλλά πάλι δεν θα ήθελα να μιλήσω για λογαριασμό τους. Όσον αφορά τους καλλιτέχνες με μειωμένη όραση, στους οποίους και ανήκω, νομίζω το αντιλαμβάνονται όπως όλοι – εάν φυσικά δεν έχουν κάποια πάθηση που να επηρεάζει την πρόσληψη του χρώματος. Μειωμένη όραση δεν σημαίνει απαραίτητα αχρωματοψία.
Σχετικά με το πόσο δύσκολη είναι η διαδικασία: για κάποιον που αισθάνεται μια φυσική κλίση προς τη ζωγραφική, η δυσκολία δεν έχει σημασία και ας έχει αυτός μειωμένη όραση ή αχρωματοψία”.
Μιλώντας για τη μελέτη που κάνει σε συνεργασία με τη NewYork Public Library για τις επιρροές της χαμηλής όρασης στη δημιουργία και την πρόσληψη των εικαστικών έργων, λέει: “Στη βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης κάνω δύο κυρίως πράγματα. Το ένα είναι να εκκινώ ή να βοηθάω στο να αναπτυχθούν συνεργασίες μεταξύ της βιβλιοθήκης και άλλων οργανισμών– όπως για παράδειγμα τα μουσεία τέχνης της πόλης –για την υλοποίηση εκδηλώσεων σχετικών με την προσβασιμότητα της τέχνης σε άτομα με απώλεια όρασης. Το δεύτερο είναι να διατηρώ ένα blog στον ιστότοπο του οργανισμού, στο οποίο συζητώ τις εφαρμογές ζωγραφικής για το iPad και το πώς αυτά με βοηθούν στην τελευταία μου δουλειά, μιλάω για βιβλία που αναφέρονται στη τέχνη και την όραση, ή επιχειρώ να περιγράψω εικαστικά έργα μέσω της μουσικής” .
Ta τελευταία χρόνια, πολλά από τα μουσεία τέχνης της Ν. Υόρκης, όπως το Metropolitan, το Guggenheim ή το Whitney, έχουν ξεκινήσει μια σειρά από μαθήματα σχεδίου, εργαστήρια και ξεναγήσεις για άτομα με χαμηλή όραση ή τύφλωση.
“Στο πλαίσιο της συνεργασίας μου με τη New York Public Library ανέλαβα να καλέσω τα μουσεία αυτά στη βιβλιοθήκη την 1η Ιουνίου για να οργανώσουμε ένα απόγευμα καλλιτεχνικών διαλόγων και εργαστηρίων παρουσιάζοντας έτσι στους Νεοϋορκέζους τα εν λόγω προγράμματα. Ο τίτλος της εκδήλωσης, η οποία θα γίνει στο ειδικό παράρτημα της βιβλιοθήκης με τη συλλογή Braille και με ηχητικά βιβλία, θα είναι ΄Seeing with the Senses΄. Ελπίζω ότι σύντομα θα ανοίξει ο δρόμος για ανάλογα προγράμματα και στην Ελλάδα έτσι ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση στην ελληνική εικαστική κουλτούρα όσοι αγαπούν την τέχνη και αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης.
Ο Φώτης Φλεβοτόμος γεννήθηκε στην Αθήνα τo 1977. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα και θεωρία της τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Essex στην Αγγλία. Το 2011 άρχισε να μελετά, σε συνεργασία με τη New York Public Library τις επιρροές της χαμηλής όρασης στη δημιουργία και την πρόσληψη των εικαστικών έργων. Με υποτροφία του ιδρύματος Fulbright συνεχίζει την έρευνα αυτή αρθρογραφώντας πάνω σε θέματα τέχνης και όρασης ως επίσημος blogger της βιβλιοθήκης της Νέας Υόρκης. Συνεργάζεται επίσης με εκπαιδευτικούς και επιμελητές εκθέσεων για τη δημιουργία οπτικοακουστικού υλικού και την προσβασιμότητα μέρους των συλλογών της βιβλιοθήκης και των μουσείων της Νέας Υόρκης σε άτομα με απώλεια όρασης. Έργα του έχουν εκτεθεί σε γκαλερί και ιδρύματα στην Ελλάδα, την Νέα Υόρκη τη Φινλανδία και την Κύπρο. Έχει επίσης γράψει άρθρα πάνω στη σχέση της μουσικής και των εικαστικών τεχνών για τη βιβλιοθήκη “Λίλιαν Βουδούρη” του Μεγάρου Μουσικής και για το περιοδικό Leonardo του MIT Press.
Να σημειωθεί ότι έργα της Γεωργίας Γερογιάννη και του Φώτη Φλεβοτόμου εκτίθενται σε έκθεση με τίτλο “Eye Create”, που φιλοξενείται μέχρι τις 16 Φεβρουαρίου στον πολυχώρο “Μύλος” της Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του προγράμματος “Μαζί βλέπουμε τη ζωή ομορφότερη” της Ελληνικής Ομοσπονδίας Οφθαλμολογικών Εταιρειών και της Οφθαλμολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος που υλοποιείται με την υποστήριξη της φαρμακευτικής εταιρείας Novartis.
News Room «Κέρδος» με πληροφόρηση από το ΑΠΕ – ΑΜΠ
Πηγή: Εφημερίδα «Κέρδος»