2.8 Η ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υποστηρίζει πως τα προβλήματα αναπηρίας είναι προβλήματα μεταβαλλόμενα που εξαρτώνται από την αλληλεπίδραση του ατόμου με το περιβάλλον του. Αυτό σημαίνει πως τα προσωπικά χαρακτηριστικά του καθενός αλληλεπιδρούν με τα χαρακτηριστικά και τις εξελίξεις του περιβάλλοντος στο οποίου ζει με αποτέλεσμα να διαμορφώνονται καταλλήλως. Την ίδια προσέγγιση ακολουθεί και ο ΟΗΕ ο οποίος θέλει το ανάπηρο άτομο και την κατάσταση του σε στενή σχέση με το περιβάλλον (Συριοπούλου, 2016).
Ωστόσο στο ζητούμενο της αλληλεπιδρώμενης σχέσης των αναπήρων με το περιβάλλον τους πρέπει να ξεκινά από τη μορφή αναπηρίας που αντιμετωπίζει το κάθε άτομο και το υπόβαθρο του περιβάλλοντος στο οποίο ζει.
Αυτό έχει ως συχνότερο παράδειγμα τα άτομα με κινητικές αναπηρίες, τα οποία μπορούν να επιβιώσουν χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες σε κάποιο περιβάλλον, αλλά σε κάποιο άλλο, που ενδεχομένως περιέχει εμπόδια να μην είναι σε θέση. Τα κινητικά προβλήματα, είναι ίσως τα πιο κατάλληλα προκειμένου να κατανοήσουμε τη σχέση του περιβάλλοντος με την καθημερινότητα του ατόμου (Σκλομπονάκη, 2015).
Πιο συγκεκριμένα, τα άτομα με παραπληγία δεν μπορούν να επιβιώσουν σε περιβάλλοντα δυσπρόσιτα ή με εμπόδια, καθώς δεν διαθέτουν αμαξίδια ή βοηθήματα. Αν όμως το περιβάλλον γύρω του ευνοεί τη χρήση αμαξιδίου, τότε φαίνεται πως το άτομο δε θα αντιμετωπίσει κανένα πρόβλημα και στην καθημερινότητα του θα μπορεί να αυτοεξυπηρετείται εύκολα(Σκλομπονάκη, 2015). Στην περίπτωση των ατόμων με εγκεφαλικές και νοητικές αναπηρίες περιβάλλοντα τα οποία δεν είναι καταλλήλως διαμορφωμένα και εξοπλισμένα ώστε να παρέχουν κάποια βασικά ερεθίσματα και να ενεργοποιούν τα εγκεφαλικά υγιή κύτταρα των ατόμων αυτών, δεν ενδείκνυται, καθώς οι ήδη περιορισμένες λειτουργίες τους είναι σε θέση να μειωθούν και άλλο (Gaddes, 2013).
Οι αισθητηριακές αναπηρίες αφορούν στενότερα το οικείο περιβάλλον του ατόμου, καθώς το ίδιο το περιβάλλον το αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις. Η περίπτωση των κωφών είναι συχνή στις μέρες μας και αυτό γεννά την ανάγκη να γνωρίσουμε ένα σύστημα με το οποί θα μπορεί να επιτευχθεί μία επικοινωνία με τους κωφούς. Τα περιβάλλοντα, λοιπόν, στα οποία δεν υπάρχει η γνώση της Νοηματικής Γλώσσας είναι δυσκολότερα για εκείνους, καθώς δεν μπορούν να επικοινωνήσουν εύκολα με τους πλησίον τους και αυτό είναι κάτι το οποίο μπορεί να δημιουργήσει τεράστια προβλήματα. Από την άλλη όμως υπάρχουν περιβάλλοντα στα οποία συναντούμε πινακίδες και φωτιζόμενες ενδείξεις οι οποίες κατευθύνουν τους κωφούς και τους διαμορφώνουν ένα περιβάλλον το οποίο μπορούν εύκολα να επιβιώσουν (Lezzoni, Davis, Soukup, O’Day, 2003).
Τέλος, στην περίπτωση των ατόμων με οπτικές αναπηρίες η κατάσταση είναι περίπου ίδια με την περίπτωση των κωφών, καθώς πάλι μιλούμε για αισθητηριακές αναπηρίες και δυσκολία κατανόησης του περιβάλλοντος. Τα άτομα με μειωμένη όραση και ακόμα περισσότερο εκείνα με τύφλωση νιώθουν τεράστια ανασφάλεια και ανημποριά στον κόσμο που βασίζεται την οπτική πληροφόρηση. Το γεγονός ότι δεν μπορούν να δουν και να κατευθυνθούν δημιουργεί την ανάγκη για τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχουν ηχητικές σημάνσεις, οδηγοί με οπτική αναπηρία, διαμορφωμένα δάπεδα αλλά και απτές σημάνσεις, τα οποία θα έχουν οι ανάπηροι στη διάθεση τους, ώστε να μπορούν να κινούνται χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες (Τσαμπαλάτη, 2017).
Η κατανόηση του προβλήματος του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν τα άτομα με αναπηρίες ξεκινά από το γεγονός ότι πρέπει να αντιληφθούμε πως τα άτομα αυτά θα συνεχίσουν να είναι ανάπηρα σε οποιοδήποτε περιβάλλον θα ζουν. Η διαφορά είναι ακριβώς στην ποιότητα ζωής που θα έχουν τα άτομα αυτά και η ποιότητα αυτή εξαρτάται από το περιβάλλον. Ο σχεδιασμός και η οργάνωση των κοινωνιών σύμφωνα με όλες τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι είναι το παν. Για οποιαδήποτε περίπτωση και αν κάνουμε λόγο δεν αμφισβητεί κανείς τις δυνατότητες που υπάρχουν για βελτίωση. Οι δυνατότητες αυτές είναι προϊόν του σύγχρονου περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε και της εξέλιξης της Τεχνολογίας. Η Τεχνολογία κάνει θαύματα και για το λόγο αυτό χαρακτηρίζεται ως δώρο Θεού.