Το παρόν και το μέλλον του κράτους πρόνοιας προς τους πολίτες με προβλήματα αναπηρίας: H ίδρυση των κέντρων πιστοποίησης αναπηρίας και η εξέλιξη τους μέχρι σήμερα – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΚΑΜΑΤΣΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΠΜΣ Δημόσια Διοίκηση – Δημόσιο Μάνατζμεντ – Μέρος 30ο

 

4.9.         Επίδομα Παραπληγίας / Εξωιδρυματικό

 

Το άτομο το οποίο χαρακτηρίζεται ως τετραπληγικό – παραπληγικό είναι το άτομο που χρήζει ανικανότητας αυτοεξυπηρετήσεως. Έτσι όσοι έχουν αδυναμία να αυτοεξυπηρετηθούν μπορούν υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις να λάβουν το συγκεκριμένο επίδομα. Σήμερα, το ίδιο επίδομα μπορούν να λάβουν και όσοι πάσχουν από ασθένειες που επιφέρουν την ίδια μορφή αναπηρίας (Ν.4554/18). Αρ.56 ισχύς από 18/07/2018. Το δικαίωμα για το επίδομα είναι προσωποπαγές και δεν μεταβιβάζεται.

Ιατρικώς και σύμφωνα με τον Ε.Π.Π.Π.Α υπάρχουν οι εξής όροι :

• ΠΑΡΑΠΑΡΕΣΗ – ΠΑΡΑΠΛΗΓΙΑ, που είναι η πάρεση ή παράλυση των κάτω άκρων.
• ΤΕΤΡΑΠΑΡΕΣΗ – ΤΕΤΡΑΠΛΗΓΙΑ, που είναι η πάρεση ή παράλυση άνω και κάτω άκρων.
• ΠΑΡΑΛΥΣΗ, που είναι η πλήρη ή σχεδόν πλήρη κατάργηση της κινητικότητας, βλάβη του κινητικού νευρώνα.

Δικαιούχοι παραπληγικού/Εξωιδρυματικού επιδόματος στο ΕΦΚΑ (τ. ΙΚΑ- ΕΤΑΜ) είναι:

• ασφαλισμένοι του ή μέλη της οικογένειας τους και
• συνταξιούχοι του (αναπηρίας – θανάτου – γήρατος) και μέλη της οικογένειας τους.
• Υπάλληλοι Ν.Π.Δ.Δ. εν ενεργεία & συνταξιούχους & τα μέλη οικογενείας τους (17/10/1990).

Για να χορηγηθεί το εξωιδρυματικό επίδομα θα πρέπει να υπάρχουν οι εξής προϋποθέσεις :

• Ποσοστό ιατρικής αναπηρίας 67% στην σχετική πάθηση εφόσον πάσχουν από α) Παραπληγία-τετραπληγία, διπληγία, τριπληγία, παραπάρεση, τετραπάρεση, β) Μυασθένεια-μυοπάθεια ή

γ) Σκλήρυνση κατά πλάκας που επιφέρει παραπληγία ή τετραπληγία. δ) το σύνδρομο κλάματος γαλής

ε) Ατελή οστεογένεση (Π.Α.≥80%) στ) Οστεοψαθύρωση (Π.Α.≥80%)

ζ) Έχουν ακρωτηριασμό των δύο άνω ή δύο κάτω άκρων ή κατά το ένα άνω και ένα κάτω άκρου ή

η) Έχουν ακρωτηριασμό του ενός άνω ή κάτω άκρου ή

θ) έχουν φωκομέλεια που επιφέρει τον ίδιο βαθμό κινητικής αναπηρίας με την ανωτέρω περίπτωση ζ’

Εκτός των ανωτέρω προϋποθέσεων θα πρέπει να υπάρχουν και ασφαλιστικές προϋποθέσεις.

Θα πρέπει οι ασφαλισμένοι να έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 350 ημέρες εργασίας τα τελευταία τέσσερα χρόνια που προηγούνται της ημερομηνίας κατά την οποία κατέστησαν ανίκανοι για εργασία, από τις οποίες οι 50 πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί το προηγούμενο 15μηνο ( Α.Ν.1846/51) ή 1.000 ημέρες ασφάλισης οποτεδήποτε.

Τα μέλη οικογένειας του ασφαλισμένου μπορούν να λάβουν το σχετικό επίδομα εφόσον πάσχουν από μία από τις ανωτέρω παθήσεις με ποσοστό αναπηρίας 67% και εφόσον ο ασφαλισμένος έχει συμπληρώσει τις παραπάνω προϋποθέσεις ασφάλισης πριν την ημερομηνία αίτησης (Γ.Έ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ 86408/Φ52-36/16-6-1982).

Χρηματικό Ποσό : Το ποσό του επιδόματος είναι ίσο με το 20πλάσιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κάθε φορά. (ΑΝ 1846/51 άρθρ. 31, Ν. 1140/81 άρθρ. 42).

Στην περίπτωση του μονού ακρωτηριασμού ισούται με το 10πλάσιο του εκάστοτε ισχύοντος κατωτάτου ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη.

Σε περίπτωση συνταξιούχων που δικαιούνται το επίδομα απολύτου αναπηρίας και το εξωιδρυματικό το συνολικό ποσό καταβολής των εν λόγω επιδομάτων δεν πρέπει να ξεπερνά το όριο του 20πλάσιου ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη. Σε περίπτωση που είναι μικρότερο, καταβάλλεται συμπληρωματικό ποσό μέχρι συμπλήρωσης του ανωτέρω ορίου.

Από 01/12/2016 για τους δικαιούχους συντάξεως και εξωιδρυματικού επιδόματος δεν γίνονται κρατήσεις υπέρ υγειονομικής περίθαλψης επί του καταβαλλόμενου επιδόματος ( άρθρο 44, Ν.4387/2016 ( Φ.Ε.Κ 85/τ.Α712-5-2016).

Οι δικαιούχοι του εξωιδρυματικού επιδόματος δεν έχουν υποχρέωση δήλωσης της εργασίας στην υπηρεσία καθώς αφορά εξαιρούμενη κατηγορία σύμφωνα με το Γεν. Έγγραφο Σ78/6/8-3-16.

Επίσης δεν υπάρχει ως προϋπόθεση η βιοποριστική ανικανότητα του ατόμου για να λάβει το σχετικό επίδομα.

Σε περίπτωση που ο δικαιούχος επιδοτείται λόγω ασθένειας ή ατυχήματος η καταβολή αρχίζει μετά την λήξη της επιδότησης και η λήξη της επιδόματος σύμφωνα με την γνωμάτευση ΚΕΠΑ ή σε περίπτωση θανάτου μέχρι την ημερομηνία θανάτου.

Οι συντάξεις αναπηρίας είναι προσωρινές και ο συνταξιούχος αναπηρίας υποβάλλεται κατά τακτά χρονικά διαστήματα σε επανεξέταση από την Υ.Ε. παράταση της σύνταξης.

Σε περίπτωση περιστατικών που δικαιούνται εξωιδρυματικού επιδόματος και έχουν κριθεί από την Υ.Ε δύο τουλάχιστον φορές με διάρκεια αναπηρίας 2 χρόνια κάθε φορά, δηλαδή συνολικά 4 έτη, δίνεται η δυνατότητα από την Υ.Ε. να κρίνει επ’ αόριστο τους εξεταζόμενους.

Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος έχει υπαχθεί στην ασφάλιση για τον κλάδο σύνταξης σε περισσότερους από έναν φορέα κύριας ασφάλισης καταβάλλεται το επίδομα από τον οργανισμό στην ασφάλιση του οποίου υπαγόταν κατά το χρόνο που κατέστη ανάπηρος.

Εάν πάλι κατά το χρόνο που παρουσιάστηκε η ανικανότητα ο ασφαλισμένος δεν υπαγόταν σε κάποιο φορέα τότε το επίδομα καταβάλλεται από τον φορέα με τις περισσότερες ημέρες ασφάλισης ( Ν.Δ 4202/61 αρ.2 παρ.3).

Σε περίπτωση διαδοχικής ασφάλισης και απονομής σύνταξης σε ασφαλισμένο ο απονέμων φορέας της σύνταξης χορηγεί και το επίδομα λόγω του ότι από 01/01/2017 ο χρόνος ασφάλισης στα ασφαλιστικά ταμεία γίνεται χρόνος ΕΦΚΑ.

Αναστολή του επιδόματος γίνεται σε περίπτωση που ο δικαιούχος νοσηλεύεται σε Ίδρυμα ασυλιακής μορφής με δαπάνες του ΕΦΚΑ, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 30 ημερών Ν.4331/2015 (Φ9/οικ.909/22-6-83 Υπουργική Απόφαση & Εγκ.49/2015).

Σε περίπτωση επίσης που γίνεται η επιδότηση λόγω παραπληγίας από άλλο φορέα τότε διακόπτεται από τον ΕΦΚΑ.

Σχετικοί Νόμοι περί του επιδόματος παραπληγίας είναι ο Ν.1140/81 , άρθρο 42 (Εγκ.150/3-12-1981) ο οποίος αντικαταστάθηκε από την παρ.1 του αρθ.16 Ν.2042/92, εγκ.67/92, παρ.2 αρθ.5  Ν.3232/04 (Εγκ.37/29-3-2004, Εγκ.53/23-4-2004), Ν.3518/06,

αρ.61, παρ. 3 και 5 ( Εγκ.1/04-01-2007, Εγκ.11/2007), αρθ.26 παρ.4 του Ν.4075/2012 (εγκ.44/29-5-2012), άρθρο 44 και 102, Ν.4387/2016 (Εγκ.45/06-12-2016) και Ν.4554/18 αρθ.56 ( Εγκ.41/12-9-2018) .