Το παρόν και το μέλλον του κράτους πρόνοιας προς τους πολίτες με προβλήματα αναπηρίας: H ίδρυση των κέντρων πιστοποίησης αναπηρίας και η εξέλιξη τους μέχρι σήμερα – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΚΑΜΑΤΣΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΠΜΣ Δημόσια Διοίκηση – Δημόσιο Μάνατζμεντ – Μέρος 28ο

Αυγ 12, 2024 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το παρόν και το μέλλον του κράτους πρόνοιας προς τους πολίτες με προβλήματα αναπηρίας: H ίδρυση των κέντρων πιστοποίησης αναπηρίας και η εξέλιξη τους μέχρι σήμερα – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΚΑΜΑΤΣΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΠΜΣ Δημόσια Διοίκηση – Δημόσιο Μάνατζμεντ – Μέρος 28ο

 

4.6.         Μονιμοποίηση συντάξεων αναπηρίας

 

Οριστικές γίνονται οι συντάξεις αναπηρίας μετά και την τελική γνωμάτευση των Υ.Ε. εφόσον :

  • Ο συνταξιούχος έχει συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας του (και οι γυναίκες το 50ο) με συνεχή χρόνο συνταξιοδότησης 7 ετών, κατά την διάρκεια των οποίων υποβλήθηκε σε τρείς τουλάχιστον εξετάσεις από τις οικείες Υ.Ε.
  • Ο συνταξιούχος έχει συμπληρώσει το 60ο έτος της ηλικίας του (και οι γυναίκες το 55ο) με συνεχή χρόνο συνταξιοδότησης 5 ετών, κατά την διάρκεια των οποίων υποβλήθηκε σε δυο τουλάχιστον εξετάσεις από τις οικείες Υ.Ε.
  • Ο συνταξιούχος που έχει χρόνο συνεχούς συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας 20 έτη και άνω ανεξαρτήτου συνεχόμενου ή διακεκομμένου διαστήματος, τα δε 3 τελευταία έτη συνεχούς συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας δεν απαιτείται ο ελάχιστος αριθμός εξετάσεων από τις Υ.Ε. Ν.4331/2015 .

 

4.7.         Ενιαίες Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης των ταμείων e-ΕΦΚΑ.

 

Με τον Ν.4997/2022 αρθ.26 θεσπίστηκαν ενιαίες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο για όλους τους ασφαλισμένους των φορέων κοινωνικής ασφάλισης που εντάχθηκαν στον e-EΦΚΑ, ανεξαρτήτου της ημερομηνίας πρώτης ασφάλισης, εξαιρουμένου τους ασφαλισμένους του Δημοσίου οι οποίοι καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του ΠΔ 169/2007.

Πρόκειται για αιτήσεις που υποβάλλονται από τις 25-11-2023 και μετά, αρχικές και παρατάσεις συντάξεων αναπηρίας. Στην περίπτωση που υπάρχει κενό χρονικό διάστημα μεταξύ της ημερομηνίας λήξης της προηγούμενης πιστοποίησης Γ.Α.Π.Α και της νέας πιστοποίησης το συνταξιοδοτικό δικαίωμα δεν παρατείνεται και ελέγχεται η δυνατότητα χορήγησης νέας αναπηρικής σύνταξης με βάση το άρθρο 26 του Ν.4997/2022. Στην περίπτωση αυτή ημερομηνία υποβολής θεωρείται η ημερομηνία υποβολής της αίτησης στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας, εφόσον η αίτηση συνταξιοδότησης υποβληθεί εντός τετράμηνου από την ημερομηνία έκδοσης της Γ.Α.Π.Α.

Από 01.01.2024 για την παράταση της ισχύουσας Γ.Α.Π.Α. από την επομένη της λήξης της, απαιτείται υποχρεωτικά η υποβολή αίτησης παράτασης πριν τη λήξη αυτής, σύμφωνα με το άρθρο 7 της Υ.Α. 83779/2022. Ο πολίτης μπορεί να υποβάλει την αίτηση έως και 4 μήνες πριν την λήξη της Γ.Α.Π.Α., με καταληκτική προθεσμία την τελευταία μέρα ισχύος της. Σε περίπτωση που η αίτηση δεν υποβληθεί πριν τη λήξη ο πολίτης υποβάλλει μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας «Νέα – Αρχική Αίτηση», βάσει της ημερομηνίας της οποίας θα πιστοποιηθεί η αναπηρία.

Ακόμα και αν εκκρεμεί δικαστική απόφαση για την χορήγηση σύνταξης αναπηρίας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εξακολουθεί να υφίσταται η υποχρέωση του πολίτη να υποβάλει αίτηση προς το ΚΕ.Π.Α. προκειμένου για πιστοποίηση αναπηρίας για επόμενο από εκείνο που εκκρεμεί η δικαστική απόφαση χρονικό διάστημα. Επισημαίνεται τέλος και η διαδικασία του άρθρου 10 της Υ.Α. 83779/2022 με την οποία ΑΠΡΟΘΕΣΜΑ οι υπηρεσίες μπορούν να αιτούνται διευκρινήσεων επί εκδοθείσας Γ.Α.Π.Α. κατόπιν δικαστικής εντολής.

Με την παρ. 2 του άρθρου 26 του ν. 4997/2022 καταργείται κάθε αντίθετη διάταξη που αφορά προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από κοινή νόσο με εξαίρεση τις αντίστοιχες διατάξεις του π. ΟΓΑ που εξακολουθούν ισχύουσες μέχρι 31.12.2023.

Σημειωτέων ότι η διακοπή της ασφαλιστέας επαγγελματικής δραστηριότητας είναι αναγκαία για τη χορήγηση της σύνταξης αναπηρίας, καθότι μετά την απονομή ο έλεγχος γίνεται για την εξακολούθηση πλήρωσης των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας από ήδη συνταξιούχο.

Ενδεικτικά, αναφέρονται οι διατάξεις του άρθρου 23 του ν.4488/2017, οι οποίες δεν αφορούν ασφαλισμένους που αιτούνται για πρώτη φορά σύνταξης αναπηρίας, οι οποίοι επίσης πρέπει να έχουν διακόψουν την εργασία τους για να συνταξιοδοτηθούν, αλλά ήδη συνταξιούχους λόγω ψυχικής ή νοητικής αναπηρίας ποσοστού άνω του 50%, που αναλαμβάνουν μισθωτή απασχόληση ή αυτοαπασχολούνται για λόγους ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης και κοινωνικής επανένταξης και η κρίση αυτή πιστοποιείται με γνωμάτευση μονάδας ψυχικής υγείας του αντίστοιχου Τομέα Ψυχικής Υγείας, που ισχύει για 3 έτη .

Για τους ασφαλισμένους στον Ο.Γ.Α από 01/01/2024 μέχρι 31/12/2024 το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό αναπηρίας των ίδιων ασφαλισμένων καθορίζεται σε 59%. Από 01/01/2025 και για τους ασφαλισμένους στον τ. ΟΓΑ θα ισχύουν οι ίδιες βαθμίδες αναπηρίας όπως και στους άλλους ενταχθέντες φορείς.

Σύμφωνα με την Ν.4997/2022 το ποσοστό αναπηρίας που προσδιορίζεται αποκλειστικά από το ΚΕΠΑ διακρίνεται σε ποσοστό ιατρικής αναπηρίας, δηλαδή με βάση αμιγώς ιατρικά κριτήρια και σε ποσοστό ασφαλιστικής αναπηρίας, δηλαδή ανάλογα με την επίδραση της αναπηρίας στην καθολική ικανότητα για άσκηση του συνήθους ή παρεμφερούς επαγγέλματος ή την ανάκτηση της ικανότητας αυτής.

Στα ανωτέρω συμπληρώνουμε ότι το ασφαλιστικό όργανο δύναται να προσαυξήσεις το ποσοστό ασφαλιστικής αναπηρίας που έχει προσδιοριστεί από το ΚΕ.Π.Α. Η προσαύξηση αυτή εκτιμάται με βάση κριτήρια αγοράς εργασίας ή κοινωνικά, σύμφωνα με τις παρ. 5 του άρθρου 28 του Ν.1846/1951.

Ο τρόπος προσαύξησης του ποσοστού της ασφαλιστικής αναπηρίας καθορίζεται ανάλογα με την ημερομηνία πρώτης ασφάλισης. Έτσι για ασφαλισμένους για πρώτη φορά πριν από την 01/01/1993 (παλαιοί), το συνολικό ποσοστό ασφαλιστικής αναπηρίας δεν μπορεί να ξεπερνά τις δεκαεπτά (17) αυτοτελείς (ακέραιες) ποσοστιαίες μονάδες επί του ποσοστού που προσδιορίζεται με βάση τα ιατρικά στοιχεία. Για ασφαλισμένους μετά την 01/01/1993 (νέοι), το συνολικό ποσοστό ασφαλιστικής αναπηρίας δεν μπορεί να ξεπερνά τις δεκαπέντε (15) αυτοτελείς (ακέραιες) ποσοστιαίες μονάδες επί του ποσοστού που προσδιορίζεται με βάση τα ιατρικά στοιχεία.

Με τον Ν.4997/2022 διαπιστώνουμε ότι ασφαλιστική αναπηρία μπορεί να δοθεί τόσο από την Υ.Ε του ΚΕ.Π.Α. όσο και από τα ασφαλιστικά όργανα.

Σύμφωνα με νέα διάταξη της παρ.7 του άρθρου 11Α του Ν.4387/2016, όπως προστέθηκε στο άρθρο 11 του νόμου αυτού με το άρθρο 26 του Ν.4997/2022, αν ο ασφαλισμένος είχε αναπηρία πριν από την υπαγωγή του στην ασφάλιση (προϋπάρχουσα αναπηρία), θεωρείται άτομο με αναπηρία εφόσον η αναπηρία του επιδεινώθηκε μετά την ασφάλιση του και η μεταγενέστερη της υπαγωγής στην ασφάλιση αναπηρία (ποσοστό επιδείνωσης) φτάνει τουλάχιστον το σαράντα τοις εκατό (40%) της αναπηρίας βάσει της οποίας ζητεί τη χορήγηση σύνταξης.

Συμπερασματικά με τον νέο νόμο γίνεται η αρχή της εφαρμογής ενιαίων κανόνων συνταξιοδότησης για την απονομή σύνταξης λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο με ποσοστό 50%. Σημειώνεται δε ότι μέχρι πρότινος με το ανωτέρω ποσοστό δεν ήταν δυνατόν να πάρει σύνταξη αναπηρίας κάποιο άτομο που το ταμείο του ήταν ΟΑΕΕ ή ΟΓΑ καθώς έπρεπε να έχει τουλάχιστον 67% αναπηρία σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.

Μετάβαση στο περιεχόμενο