Το παρόν και το μέλλον του κράτους πρόνοιας προς τους πολίτες με προβλήματα αναπηρίας: H ίδρυση των κέντρων πιστοποίησης αναπηρίας και η εξέλιξη τους μέχρι σήμερα – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΚΑΜΑΤΣΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΠΜΣ Δημόσια Διοίκηση – Δημόσιο Μάνατζμεντ – Μέρος 17ο
2.6 Κοινωνικός Αποκλεισμός και Επαγγελματική Στήριξη
Ενώ η Ε.Ε έχει ως θεμελιώδη στόχο την δημιουργία ενός πλαισίου μέτρων με σκοπό την διασφάλιση των δικαιωμάτων και την ανάπτυξη της κοινωνικής ισότητας για τα άτομα αυτά ένα μεγάλο ποσοστό ατόμων αντιμετωπίζει μεγάλες δυσκολίες στην εύρεση εργασίας ενώ παράλληλα διατρέχουν κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού με αποτέλεσμα την περιθωριοποίηση και την φτωχοποίηση τους. Δυστυχώς δεν υπάρχει κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο , ευέλικτο για την ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην εργασία34. Σύμφωνα με στοιχεία που συλλέχθηκαν στο πλαίσιο του 1ου κύματος της έρευνας για το Εργατικό Δυναμικό για το έτος 2022 της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής και παρουσιάστηκαν από την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία, ο πληθυσμός των ατόμων με αναπηρία ηλικίας άνω των 15 ετών εκτιμάται στο 10% του συνολικού πληθυσμού. Στις παραγωγικές ηλικίες από 20 έως 64 ετών, το ποσοστό των ατόμων με αναπηρία που συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό βρέθηκε να αποτελεί το χαμηλό ποσοστό του 23,7% ενώ στο σύνολο των ανέργων με αναπηρία ,στις ίδιες ηλικίες , το 65% αντιμετωπίζει μακροχρόνια ανεργία , δηλαδή ανεργία που διαρκεί 12 μήνες ή και περισσότερο. Παράλληλα ο δείκτης απασχόλησης των νέων και ενηλίκων με αναπηρία ως 44 ετών ανέρχεται μόλις στο 12,5% .Έτσι με την πρόοδο της ιατρικής τεχνολογίας και την συνεχή αύξηση του προσδόκιμου ζωής ,ο πληθυσμός αυτός αυξάνεται και δεν γίνεται πλέον να αγνοείται από το κοινωνικό σύνολο35.
Τα άτομα με αναπηρία έχουν στιγματιστεί κατά την εξέλιξη τους στην ανθρώπινη κοινωνία. Έχουν αποκλειστεί από τις κοινωνικές δραστηριότητες και πολλές φορές αποφεύγονται. Συχνά θεωρούνται ως αβοήθητα και ανίκανα να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Στερούνται θέσεις εργασίας ή άλλων ευκαιριών λόγω στερεοτυπικών αντιλήψεων του κοινωνικού συνόλου. Δεν έχουν την δυνατότητα να διεκδικήσουν πράγματα και γίνονται συγκαταβατικά και πολλές φορές κλείνονται στον εαυτό τους. Πολλές φορές γίνεται μομφή ότι χρησιμοποιούν την αναπηρία τους προκειμένου να αποκομίσουν οφέλη. Εσωτερικεύουν το πρόβλημα τους αισθάνονται αμηχανία και ντροπή για αυτό. Γίνονται πολύ πιο εύκολα θύματα βίας σωματικής ή σεξουαλικής σε σχέση με τα άτομα χωρίς αναπηρία36.
H πολιτεία θα πρέπει να παρέχει οικονομική στήριξη σε όσους την έχουν ανάγκη, αλλά και παράλληλη δυνατότητα συμμετοχής τους σε προγράμματα με άμεσο στόχο την απορρόφηση και διατήρησή τους στην αγορά εργασίας. Με την ταυτόχρονη οικονομική βοήθεια και τη συμμετοχή του ατόμου στην εργασία, το άτομο με αναπηρία θα έχει την δυνατότητα αξιοπρεπούς διαβίωσης ενώ θα βοηθήσει σημαντικά και τη ψυχική υγεία των ατόμων. Πρέπει η κοινωνία μας να κατανοήσει πως τα άτομα με αναπηρία έχουν θέση σε όλους τις δραστηριότητες της κοινωνικής ζωής. Παράλληλα πρέπει να ενημερώσει και να στηρίξει επιχειρήσεις, οι οποίες θα αποφασίσουν να προσφέρουν θέσεις εργασίας παρέχοντας οικονομική στήριξη και πρόσβαση των ατόμων αυτών στο χώρο εργασίας. Υπάρχει δυσκολία εργασιακής ένταξης και αδυναμία παραγωγής ικανοποιητικού έργου από τα άτομα με αναπηρία. Το είδος της αναπηρίας επηρεάζει τις απόψεις των εργοδοτών και δυστυχώς σχεδόν ποτέ δεν γίνεται να ανέλθουν σε ανώτερα αξιώματα. Η στήριξη των ατόμων με αναπηρία είναι σημαντική προσφέροντας ουσιαστική δημόσια υγεία, εκπαίδευση και κατάρτιση για όλους. Τέλος είναι ανάγκη να γίνει γνώριμο στους εργοδότες όλες οι διατάξεις του Νόμου και τα επιδοτούμενα προγράμματα έτσι ώστε να δημιουργήσουν κίνητρα για να προσλάβουν άτομα με αναπηρία.
34 Βλ. Παπουτσή Γ., «Κοινωνικός αποκλεισμός και εκπαίδευση. Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευση», Αθήνα 2012, ( ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ) ,
35 Βλ. Λέλες Θ., «Άτομα με Αναπηρία και Σύνδεση με την Αγορά Εργασίας», 12/2023, Οικονομικός Ταχυδρόμος, οt.gr
36 Βλ. Silverman Α., «Disability Stigma and Your Patients», 2016, University of Washington