Το δικαίωμα των ατόμων με οπτική αναπηρία στην αγορά εργασίας και η συμπερίληψη αυτών σε επικείμενο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ –  ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του Νικόλαου Τσέγκου και της Μαρίας Τσώνη – Διϊδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΠΑΔΑ-ΑΣΠΑΙΤΕ: Επιστήμες της Αγωγής μέσω Καινοτόμων Τεχνολογιών και Βιοϊατρικών Προσεγγίσεων – Μέρος –  35ο

 

6.2          Ανάλυση αποτελεσμάτων

Η έρευνα παρουσιάζεται αφηγηματικά χωρισμένη στα ερευνητικά ερωτήματα που έχουν τεθεί. Το πρώτο ερώτημα αφορά την στήριξη που έλαβαν και τα εμπόδια που αντιμετώπισαν τα άτομα με οπτική αναπηρία στην κοινωνικοποίησή τους. Θέλουμε να διερευνήσουμε πώς οι συμμετέχοντες αντιμετωπίζουν την καθημερινότητα τους και αν η συμμετοχή τους στον διαγωνισμό θα επηρέαζε τις συνθήκες κοινωνικοποίησής τους, και απαντώνται στις ερωτήσεις 1-10.

 

Ποια είναι η σημαντικότερη στήριξη που λαμβάνετε για την καθημερινή σας ζωή ως άτομο με οπτική αναπηρία;

 

Η σημαντικότερη υποστήριξη προήλθε αρχικά από την οικογένεια και

μετέπειτα από τα σωματεία τυφλών, όπως ο σύνδεσμος τυφλών, και η σχολή τυφλών της Θεσσαλονίκης.(Χ1)

 

Σημαντικό ρόλο έχει διαδραματίσει η οικογένεια και ο κοινωνικός περίγυρος στη σύγχρονη εποχή. Σε παλαιότερες εποχές η βοήθεια δεν ήταν τόσο έντονη, το αντίθετο, υπήρχε έντονος ρατσισμός.(Χ2,Χ3)

 

Η οικογένεια και συγκεκριμένα το παιδί του ατόμου αυτού έχει βοηθήσει υπερβολικά το άτομο αυτό στην καθημερινότητά του, όπως και οι φίλοι. Επίσης, ο ανθρώπινος παράγοντας, όπως ο κοινωνικός περίγυρος και οι περαστικοί στην επαρχία βοηθούν τα άτομα με οπτική αναπηρία, σε αντίθεση με τους κρατικούς φορείς. (Χ4,Χ6)

 

Στα πρώτα χρόνια της ζωής πολύ σημαντική ήταν η οικογένεια, αλλά ακόμη πιο σημαντικά τα μαθήματα κινητικότητας που βοήθησαν στην ανεξαρτητοποίηση και αυτονόμηση του ατόμου.(Χ5)

 

Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι η οικογένεια είναι ο θεμελιώδης λίθος για τη στήριξη των ατόμων με αναπηρία, καθώς χωρίς αυτήν τα άτομα με αναπηρία δεν θα μπορέσουν αποκτήσουν τις απαιτούμενες δεξιότητες για την αυτονόμησή τους και την αυτοεξυπηρέτησή τους.

 

Ποιες είναι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζετε κατά την εκτέλεση καθημερινών εργασιών λόγω της οπτικής σας αναπηρίας στην καθημερινή σας ζωή ως άτομο με οπτική αναπηρία;

 

Έλλειψη προσβασιμότητας (Χ1)

 

Το κυριότερο πρόβλημα είναι η έλλειψη προσβασιμότητας λόγω της πλήρους αδιαφορίας του κράτους για τα άτομα με οπτική αναπηρία και η έλλειψη υποδομών. (Χ2)

 

Σε μεγαλύτερες ηλικίες τα προβλήματα είναι ακόμη περισσότερα διότι τα άτομα αυτά μπορεί να μην έχουν τελειώσει τη βασική εκπαίδευση στο σχολείο, να μην έχουν βρει δουλειά εξαιτίας της οπτικής τους αναπηρίας και να ζουν με μια πενιχρή σύνταξη, με αποτέλεσμα να μην έχουν ακόμη και τα μέσα να αυτοεξυπηρετηθούν.(Χ3)

 

Η προσβασιμότητα, και μάλιστα στην επαρχία, και οι υποδομές είναι ανύπαρκτες. Ακόμη και στην επαρχία, τα άτομα με οπτική αναπηρία επιλέγουν να μείνουν στο κέντρο της πόλης για την καλύτερη εξυπηρέτησή τους. (Χ4)

 

Το κυριότερο πρόβλημα είναι η προσβασιμότητα στα μεγάλα αστικά κέντρα, καθώς τα πεζοδρόμια είναι κατεστραμμένα και οι σκάλες είναι μισοσπασμένες. Στην Αθήνα προτιμητέα είναι η περιοχή της Καλλιθέας στην οποία εδρεύουν και τα περισσότερα σωματεία για τα άτομα με οπτική αναπηρία.(Χ5)

 

Τα κυριότερα προβλήματα έγκεινται στην έλλειψη προσβασιμότητας, λόγω της αδιαφορίας από την πολιτεία. Γι’ αυτό το λόγο με δική τους πρωτοβουλία επιλέγουν κατοικία στο κέντρο των πόλεων για την εξυπηρέτησή τους.(Χ6)

 

Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι υπάρχουν αρκετές πρακτικές δυσκολίες στην καθημερινότητά τους που πρέπει να τις διαχειριστεί η πολιτεία με τέτοιον τρόπο ούτως ώστε να κάνει καλύτερη τη ζωή τους καθότι μόνο η πολιτεία μπορεί στην πράξη να παρέχει τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους και το ανθρώπινο δυναμικό που θα επιτελέσει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής τους.

 

Ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζετε στην πρόσβαση σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, χώρους εργασίας και δημόσιους χώρους;

 

Η πρόσβαση στους δημόσιους χώρους για τα άτομα με οπτική αναπηρία που δεν έχουν τις βασικές γνώσεις και μένουν στην επαρχία είναι πάρα πολύ δύσκολη και ειδικά στην επαρχία αντιμετωπίζουν και τον κοινωνικό ρατσισμό. (Χ1)

 

Η πρόσβαση στους δημόσιους χώρους είναι πολύ δύσκολη λόγω της έλλειψης υποδομών καθότι δεν υπάρχουν ειδικές μπάρες με ειδικό σήμα. Επίσης, δεν υπάρχουν κάγκελα για να στηριχτούν οι άνθρωποι αυτοί ειδικά στην επαρχία. Ακόμη, είναι σοβαρό πρόβλημα το γεγονός ότι οι άνθρωποι με οπτική αναπηρία, όταν ανεβαίνουν τις σκάλες, δεν τους βοηθά ο χρωματισμός των σκαλοπατιών και εξαιτίας αυτής της κατάστασης υπάρχουν πολλά ατυχήματα. (Χ2)

 

Η πρόσβαση σε δημόσιους χώρους για τη διεκπεραίωση καθημερινών υποθέσεων, ακόμη και στα μεγάλα αστικά κέντρα, είναι πολύ δύσκολη για τα άτομα με οπτική αναπηρία, βάζουν τη ζωή τους σε κίνδυνο λόγω της έλλειψης υποδομών από το κράτος.(Χ3,Χ6)

 

Δεν έχουν αλλάξει πολλά επί τα βελτίω στη χώρα μας, ειδικά τα τελευταία 10 χρόνια των μνημονίων. Οι προσπάθειες που γίνονται είναι ακόμη μικρές και υπάρχει ακόμη δρόμος. Λόγω της έλλειψης υποδομών ακόμη και στα μεγάλα αστικά κέντρα, η καθημερινότητα είναι πάρα πολύ δύσκολη. (Χ4)

 

Η πρόσβαση στους δημόσιους χώρους στα μεγάλα αστικά κέντρα είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα (όπως αναφέρουν το Χ1 και το Χ2)

 

Συμπεραίνουμε ότι, σε συνάρτηση με τα παραπάνω, η πολιτεία οφείλει να προσφέρει τόσο υλικούς πόρους, όσο και να στελεχώσει τους αρμόδιους δημόσιους φορείς με τον απαραίτητο υλικοτεχνικό εξοπλισμό, καθώς και με το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό – προσωπικό, το οποίο θα βοηθά ακόμη περισσότερο τα άτομα με οπτική αναπηρία να διεκπεραιώσουν ομαλά τις καθημερινές τους δραστηριότητες, προκειμένου να ζήσουν τα άτομα αυτά όπως κάθε πολίτης μιας δημοκρατικής χώρας με ίσα δικαιώματα που αφορούν τόσο την εκπαίδευσή τους όσο και την καθημερινή τους συνδιαλλαγή και εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.

Ποιες προσωπικές προτάσεις έχετε για τη βελτίωση της πρόσβασης και της στήριξης των ατόμων με οπτική αναπηρία;

 

Στα μεγάλα αστικά κέντρα πρέπει να τεθούν ορόσημα, οδηγοί τυφλών (για την προσβασιμότητα, που είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα). Ακόμη, μέσω της τεχνολογίας, της τεχνητής νοημοσύνης, των φαναριών, των ειδικών σημάτων των ηχητικών σημάτων, θα γίνει καλύτερη η ζωή των ατόμων αυτών. (Χ1)

Στα μεγάλα αστικά κέντρα, είναι θέμα του κάθε δήμου η επίλυση των προβλημάτων της προσβασιμότητας, όπως είναι για παράδειγμα η ολική εγκατάσταση των ηχητικών φαναριών. Επίσης, η στοιχειώδης διαμόρφωση και προσαρμογή των πεζοδρομίων και το κυριότερο η ΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ απ΄ όλους μας, τόσο από την πολιτεία, όσο και από τους πολίτες.(Χ2)

 

Ακόμη και στην επαρχία η ολική εγκατάσταση των ηχητικών φαναριών θα συμβάλλει στη βελτίωση της ζωής τους. (Χ3)

 

Η καθιέρωση του θεσμού του ειδικού βοηθού είναι μια σημαντική λύση για άτομα με οπτική αναπηρία που δεν έχουν τελειώσει τη βασική εκπαίδευση, ζουν είτε στην επαρχία, είτε στα μεγάλα αστικά κέντρα και δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα καθώς και τις γνώσεις να χρησιμοποιήσουν ηλεκτρονικές εφαρμογές. Επίσης και ο οδηγός σκύλος είναι μια καλή λύση. (Χ4)

 

Το κυριότερο είναι να αλλάξει η ελληνική νοοτροπία του ωχαδελφισμoύ, της έλλειψης ενσυναίσθησης, της αδιαφορίας, της αναισθησίας, της αδιαλλαξίας, της έλλειψης παιδείας και της έλλειψης πολιτισμού. Έτσι υπάρχει ελπίδα να είναι καλύτερες και πιο ευαισθητοποιημένες οι νεότερες γενιές.(Χ5,Χ6)

 

Συμπεραίνουμε ότι η χρήση της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να συμβάλλουν ενεργά στη βελτίωση της καθημερινότητας των ατόμων με οπτική αναπηρία. Ακόμη, ενδεικτικά, η εγκατάσταση ηχητικών φαναριών, ηλεκτρονικών μπαστουνιών, οδηγών σκύλων μπορούν επίσης να διευκολύνουν τη ζωή των ατόμων αυτών είτε ζουν στα μεγάλα αστικά κέντρα είτε στην επαρχία. Το κυριότερο, όμως, είναι να τηρηθούν όλα τα ανωτέρω, των οποίων η θέσπιση πρέπει να γίνει μέσα από συγκεκριμένους νόμους που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες και στις απαιτήσεις των ατόμων αυτών σε συνδυασμό με την καλλιέργεια της κουλτούρας της ενσυναίσθησης και της αποδοχής της διαφορετικότητας.

 

Ποιες θεωρείτε ως τις πιο σημαντικές αλλαγές που θα μπορούσαν να γίνουν στην κοινωνία για να βελτιωθεί η ζωή των ατόμων με οπτική αναπηρία;

 

Η  σωστή  ενημέρωση  και  η  ευαισθητοποίηση  από  την πολιτεία. Έτσι, θα έχουμε ανοιχτόμυαλους πολίτες.(Χ1,Χ3)

 

Η προώθηση της διαφορετικότητας μέσα από την απόκτηση της παιδείας, η αξιοποίηση των ατόμων αυτών από την κοινωνία καθώς έχουν να προσφέρουν πολλά.(Χ2,Χ6)

 

Η απόκτηση παιδείας, ενσυναίσθησης, ευαισθητοποίησης καθώς και η εύρεση πρακτικών λύσεων στην καθημερινότητα θα μπορέσουν να βελτιώσουν τη ζωή των ατόμων αυτών. Για παράδειγμα το να μπορούν να διαβάσουν τα βιβλία στα σχολεία, τα συγγράμματα στα πανεπιστήμια και να υπάρχει πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα(Χ4,Χ5)

 

Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι η κοινωνία οφείλει σε κάθε τομέα του επιστητού να λάβει υπόψιν της τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα με οπτική αναπηρία(και όχι μόνο), ώστε να λάβει μέτρα(κονδύλια, επιδοτήσεις, προγράμματα ΕΣΠΑ) που οδηγούν στην συμπερίληψη των ατόμων αυτών στην εκπαίδευση, στην υγεία, στις δημόσιες υπηρεσίες, στον εργασιακό στίβο και γενικά να διευκολύνει την καθημερινότητά τους.

 

Ποια είναι η άποψη σας για τον ρόλο της κοινότητας των οπτικά αναπήρων στην υποστήριξη της κοινωνικής ενσωμάτωσης και της απασχόλησης των μελών της;

 

Θα μπορούσε να είναι πιο ενεργός και πιο βοηθητικός στην πράξη και όχι στη θεωρία. (Χ1,Χ6)

 

Παρατηρείται ο εγκλωβισμός σε έναν φαύλο κύκλο αυτολύπησης και γκετοποίησης από τα ίδια τα σωματεία, καθώς οι συζητήσεις που γίνονται σε αυτά γίνονται μόνο για τα θέματα αυτά.(Χ2)

 

Άλλοτε βοηθάνε κι άλλοτε όχι, ειδικά στην επαρχία, που δεν υπάρχουν και οι κατάλληλες υποδομές από το κράτος για την ενίσχυση των σωματείων αυτών.(Χ3)

 

Τα άτομα με οπτική αναπηρία που δεν έχουν τη βασική εκπαίδευση και είναι μεγαλύτερης ηλικίας μπορεί και να μην έχουν στην πράξη τη δυνατότητα πρόσβασης στα σωματεία. (Χ4)

 

Τα άτομα με οπτική αναπηρία αντιμετωπίζονται ακόμη και μέσα στα σωματεία με λύπηση, με έλλειψη ρεαλισμού και με ουτοπισμό (βλέπουν με τα μάτια της ψυχής), ξεχνώντας ότι είναι άνθρωποι με ανάγκες.(Χ5)

 

Συμπεραίνουμε, λοιπόν, και σε συνάρτηση με όλα τα ανωτέρω, ότι η πολιτεία, μέσα από την εκπαίδευση καθώς και μέσα από δράσεις των εν λόγω συλλόγων και οργανώσεων, πρέπει να γαλουχήσει τα μέλη της με την κατάλληλη παιδεία και ευαισθητοποίηση για τα άτομα με οπτική αναπηρία, αγκαλιάζοντάς τα και όχι περιθωριοποιώντας τα, καθώς τα άτομα αυτά αποτελούν κομμάτι του κοινωνικού συνόλου και μπορούν να είναι πολύ χρήσιμα σε όλους τους τομείς του ανθρώπινου βίου. Συνεπώς, εάν αξιοποιηθούν τα άτομα αυτά καταλλήλως, μέσω της ενεργής συμμετοχής τους στον καθημερινό στίβο, σε εκδηλώσεις, σε οποιαδήποτε θέση εργασίας, μπορούν να συμβάλλουν ενεργά στη βελτίωση της κοινωνίας συνολικά.