ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ – Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία του Θωμά Γκογκορώση- ΠΜΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ του ΠΑ.Δ.Α. – Μέρος 13ο

1.3          Είδη αναπηρίας

Η αναπηρία είναι ένας ετερογενής όρος, ο οποίος περιλαμβάνει όχι μόνο τα ορατά μέρη του σώματος αλλά και τα αόρατα εσωτερικά όργανα ή τις νοητικές λειτουργίες, συγγενείς καταστάσεις έως επίκτητους τραυματισμούς ή ασθένειες(Jung et al., 2021). Έτσι, τα άτομα με αναπηρίες αποτελούν μια μεγάλη, ποικιλόμορφη ομάδα ανθρώπων που έχουν περιορισμούς σε έναν ή περισσότερους τομείς λειτουργίας όπως η όραση, η κίνηση, η σκέψη, η μνήμη, η μάθηση, η επικοινωνία, η ακοή, η ψυχική υγεία και οι κοινωνικές σχέσεις(Havercamp et al., 2021).

Υπάρχουν ως εκ τούτου πολλοί διαφορετικοί τύποι αναπηρίας(Bills and Mills, 2022; Mwachofi Brody, 2017)που όλοι θέτουν διαφορετικά εμπόδια και εμπειρίες και στα άτομα(Bills and Mills, 2022). Οι διαφορετικοί αυτοί τύποι αναπηρίας περιλαμβάνουν σωματικές, διανοητικές, μαθησιακές και γνωστικές αναπηρίες. Επιπλέον, αυτές οι διαφορετικές κατηγορίες αναπηρίας διαφοροποιούνται από μόνες τους, καθώς κάθε κατηγορία αναπηρίας περιέχει μια σειρά από ήπιες, μέτριες και σοβαρές μεταβλητές εντός της. Έτσι, κάθε άτομο με αναπηρία έχει το δικό του σύνολο μοναδικών εμπειριών και προκλήσεων(Bills and Mills, 2022).

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Εθνικού Συστήματος Εγγραφής Αναπηρίας, που διαχειρίζεται το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας της Κορέας οι αναπηρίες χωρίζονται σε 15 τύπους και 6 βαθμούς που κυμαίνονται από πολύ βαριές

(1) έως ήπιες (6). Οι τύποι της αναπηρίας περιλαμβάνουν τις αναπηρίες που σχετίζονται με την κινητικότητα, την εγκεφαλική, την οπτική, την ακουστική και τη γλωσσική αναπηρία, την παραμόρφωση του προσώπου, τη δυσλειτουργία των νεφρών, της καρδιάς, του ήπατος, του αναπνευστικού, του εντέρου και του ουροποιητικού συστήματος, την επιληψία, τη νοητική υστέρηση, την αναπτυξιακή αναπηρία και τις ψυχιατρικές διαταραχές(Leeetal., 2014).

Σύμφωνα με την ταξινόμηση του Συστήματος δεδομένων αναπηρίας και υγείας (Disability and Health DataSystem-DHDS), που δημιουργήθηκε από Αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC),με βάση τους ορισμούς της αναπηρίας που χρησιμοποιούνται από το Σύστημα επιτήρησης παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με την συμπεριφορά (Behavioralhealthriskfactorsurveillancesystem – BRFSS), οι τύποι της αναπηρίας περιλαμβάνουν τη γνωστική, την ακουστική, την κινητική, την οπτική αναπηρία, την αναπηρία αυτοφροντίδας και την αναπηρία ανεξάρτητης διαβίωσης (Breslinetal., 2021).

Μια άλλη ταξινόμηση, περιλαμβάνει τη διάκριση των αναπηριών σε σωματικές, αισθητηριακές, νοητικές και ψυχικές αναπηρίες(Putri, 2019).

Τα άτομα με σωματικές αναπηρίες ορίζονται ως άτομα εκείνα που έχουν σωματικές λειτουργικές αναπηρίες στην εξωτερική δομή του σώματος ως αποτέλεσμα συγγενών και επίκτητων αιτιών(Jeong and Yu, 2018). Μερικά από τα φυσικά χαρακτηριστικά των ατόμων με σωματικές αναπηρίες περιλαμβάνουν την παράλυση, τον αλλοιωμένο μυϊκό τόνο, τις αισθητηριακές διαταραχές, το ασταθές βάδισμα, την αδυναμία βάδισης που απαιτεί εναλλακτικά συστήματα κινητικότητας, την απώλεια ή την αδυναμία χρήσης ενός ή περισσότερων άκρων και τον ανεπαρκή λεπτό ή στοματικό κινητικό έλεγχο που περιορίζει τις κινήσεις τους με τον ένα ή τον άλλο τρόπο(Khoo et al., 2013). Οι αισθητηριακές αναπηρίες ορίζονται ως η βλάβη μιας εκ των αισθήσεων(Chitima, 2021)και περιλαμβάνουν την απώλεια της ακοής ή την κώφωση, τη χαμηλή όραση ή την τύφλωση ή το συνδυασμό απώλειας ακοής και όρασης που προκαλεί επικοινωνιακές ή αναπτυξιακές ανησυχίες(Beyerle and Dupree, 2016). Ειδικότερα, η διαταραχή της όρασης αναφέρεται στην απώλεια όρασης που οδηγεί σε σημαντικό περιορισμό της οπτικής ικανότητας και περιλαμβάνει την ολική τύφλωση και τη μερική όραση(Al-Rahamneh and Hamad, 2015). Η διαταραχή της ακοής περιλαμβάνει την κώφωση και τη βαρηκοΐα, με την πρώτη να αναφέρεται σε μια σοβαρή απώλεια της ακοής που δεν επιτρέπει στο άτομο να χρησιμοποιήσει το υπόλοιπο σύστημα ακοής για επικοινωνία και επεξεργασία πληροφοριών ακόμη και με τη χρήση συσκευών ενίσχυσης ήχου. Αντίθετα, τα άτομα με προβλήματα ακοής μπορούν να χρησιμοποιήσουν το υπόλοιπο σύστημα ακοής για επικοινωνία και επεξεργασία πληροφοριών(Al-Rahamneh and Hamad, 2015).

Οι νοητικές αναπηρίες σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση για τις Διανοητικές και Αναπτυξιακές Αναπηρίες ορίζονται ως «η ύπαρξη σημαντικών περιορισμών τόσο στη διανοητική λειτουργία όσο και στην προσαρμοστική συμπεριφορά όπως εκφράζεται στις σχετικές με την αντίληψη, στις κοινωνικές, και πρακτικές προσαρμοστικές δεξιότητες .Οι περιορισμοί αυτοί ξεκινούν πριν από την ηλικία των 18 ετών»(So et al., 2019). Ορίζονται επίσης από τη χαμηλότερη μέση πνευματική ικανότητα που συνοδεύεται από διαφορές στην επικοινωνία και στην αυτοφροντίδα που απαιτείται για την αυτόνομη καθημερινή διαβίωση (MANYARA, 2020).Μεταξύ των αιτίων της διανοητικής αναπηρίας περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων γενετικά σύνδρομα, προγεννητικές επιπλοκές, περιγεννητική προσβολή καθώς και μετέπειτα εγκεφαλικές βλάβες (Surtees et al., 2018), ωστόσο για την πλειοψηφία των ατόμων με διανοητική αναπηρία, η υποκείμενη αιτία είναι άγνωστη(Dick et al., 2015).

Τέλος, τα άτομα με ψυχικές αναπηρίες ορίζονται ως «άτομα με σωματικές, ψυχικές, διανοητικές ή αισθητηριακές αναπηρίες, που σε αλληλεπίδραση με διάφορα εμπόδια μπορεί να εμποδίσουν την πλήρη και αποτελεσματική συμμετοχή τους στην κοινωνία σε ίση βάση με τους άλλους»(da Silva Candido et al., 2020).