Τεχνητή Νοημοσύνη και Άτομα με Οπτική Αναπηρία: Εφαρμογές και Τεχνολογίες Προσβασιμότητας – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΠΑΠΑΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΣ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ – Μέρος 43ο

3.3.4 Προκλήσεις και Κίνδυνοι Κοινωνικού Αποκλεισμού λόγω Έλλειψης Προσβασιμότητας στις Τεχνολογίες ΤΝ

Παρά τις σημαντικές προοπτικές και τα οφέλη που προσφέρουν οι τεχνολογίες ΤΝ, το άρθρο της Pey (2024) αναδεικνύει την επικείμενη απειλή του κοινωνικού αποκλεισμού που μπορεί να προκαλέσει η περιορισμένη προσβασιμότητα των ατόμων με οπτική αναπηρία στις τεχνολογίες αυτές. Η έλλειψη συμπεριληπτικού σχεδιασμού και η ανεπαρκής ευαισθητοποίηση των κατασκευαστών και των πολιτικών φορέων δημιουργούν εμπόδια που αποκλείουν ένα σημαντικό κομμάτι της κοινότητας από τα οφέλη της ΤΝ.

Η ανάγκη για συμπεριληπτικό σχεδιασμό (inclusive design) και ολοκληρωμένες πολιτικές προ σβασιμότητας είναι καίρια, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι τεχνολογίες θα είναι προσβάσιμες σε όλους, ανεξαρτήτως των αναπηριών τους. Η παράβλεψη αυτών των παραμέτρων θα οδηγήσει σε διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και σε περαιτέρω κοινωνικό αποκλεισμό.

Η ανάλυση των τρεχουσών ερευνών και αναφορών καταδεικνύει ξεκάθαρα ότι οι τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες για την κοινωνική ενσωμάτωση των ατόμων με οπτική αναπηρία. Η ενίσχυση της αυτονομίας, η βελτίωση της πρόσβασης στην εκπαίδευση και την εργασία, καθώς και η προώθηση της κοινωνικής συμμετοχής αποτελούν κρίσιμους τομείς στους οποίους η ΤΝ προσφέρει ουσιαστική προστιθέμενη αξία.

Παρά τα σημαντικά οφέλη, η πλήρης αξιοποίηση της ΤΝ προϋποθέτει την αντιμετώπιση προκλήσεων που αφορούν την προσβασιμότητα, την ισότητα και τον συμπεριληπτικό σχεδιασμό. Η συνεργασία μεταξύ πολιτικών φορέων, κατασκευαστών τεχνολογιών, ακαδημαϊκών και της κοινωνίας των πολιτών είναι απαραίτητη για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα διασφαλίζει ισότιμες ευκαιρίες και θα προάγει μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς.