Τα θεωρητικά μοντέλα που αναπτύχθηκαν για τις οικογένειες παιδιών με ειδικές ανάγκες – Διπλωματική Εργασία του Σπυρίδωνα Λιάγκα – Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Π.Μ.Σ. Επιστήμες της Αγωγής μέσω Καινοτόμων Τεχνολογιών και Βιοϊατρικών Προσεγγίσεων – Μέρος 2ο
Εισαγωγή
Οποιαδήποτε μορφή αναπηρίας, είτε προσωρινή είτε μόνιμη, μπορεί να δημιουργήσει εμπόδια στη ζωή ενός παιδιού με αναπηρία. Αυτά τα εμπόδια επηρεάζουν την ικανότητα του παιδιού να συμμετέχει σε δραστηριότητες όπως κοινωνικές συναντήσεις, πολιτιστικά γεγονότα, αθλητικά παιχνίδια, εκπαιδευτικά προγράμματα, πολιτικές συζητήσεις ή επαγγελματικές ευκαιρίες. Ωστόσο, είναι σημαντικό να μην αγνοεί η κοινωνία, το δικαίωμα των παιδιών αυτών να συμμετέχουν πλήρως στη ζωή, όπως κάθε άλλο άτομο. Τα παιδιά με αναπηρίες έχουν διάφορες ανάγκες, όπως εκπαιδευτικές, κοινωνικές και ψυχολογικές, και πρέπει να τους παραχθεί η απαραίτητη υποστήριξη ανάλογα με τις ανάγκες τους.
Οι γονείς και οι δάσκαλοι είναι οι πυλώνες στη διαδικασία ανάπτυξης και μάθησης των παιδιών που αντιμετωπίζουν αναπηρίες. Αποτελούν τη βάση για την παροχή στήριξης, καθοδήγησης και εκπαιδευτικών ευκαιριών, ενισχύοντας τις δυνατότητες των παιδιών να επιτύχουν το πλήρες δυναμικό τους. Είναι απαραίτητοι, να είναι υπομονετικοί και να παρέχουν την απαιτούμενη φροντίδα και υποστήριξη, ώστε τα παιδιά αυτά να εντάσσονται αποτελεσματικά στην τάξη και στην κοινωνία. Οι δάσκαλοι χρειάζονται ειδική εκπαίδευση για να αντιμετωπίζουν τις παιδαγωγικές προκλήσεις σε μια τάξη που προάγει την ένταξη όλων των μαθητών. Επιπλέον, κάθε σχολείο θα πρέπει να διαθέτει ειδικούς εκπαιδευτικούς για κάθε τύπο αναπηρίας, καθώς και διερμηνείς νοηματικής γλώσσας και εκπαιδευτές στη γραφή Braille. Η σχολική βιβλιοθήκη θα πρέπει να περιλαμβάνει εκπαιδευτικό υλικό σε ποικίλες μορφές, προσαρμοσμένο στις ανάγκες των παιδιών με αναπηρίες, όπως βιντεοσκοπημένα μαθήματα, ηχογραφημένα μαθήματα, βιβλία με μεγάλους χαρακτήρες και υλικό σε γραφή Braille. Είναι επίσης σημαντικό να δημιουργούμε ένα περιβάλλον χωρίς φυσικά εμπόδια, ώστε τα παιδιά με αναπηρίες να έχουν την ευκαιρία να εξερευνήσουν και να αξιοποιήσουν τις μαθησιακές εγκαταστάσεις και πόρους.
Συνεπώς, η δομή της παρούσης εργασίας διακρίνεται σε τρία (3) κεφάλαια. Πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζονται βασικές έννοιες, οι οποίες χρήζουν κατάλληλης ανάλυσης για να υλοποιηθεί η εργασία. Αρχικά, γίνεται ανάλυση των παιδιών με ειδικές ανάγκες, όπως επίσης παρουσιάζεται σχετική ιστορική αναδρομή. Ακόμα, στο πρώτο κεφάλαιο αναλύεται ο ρόλος της οικογένειας που παίζει για τα παιδιά με ειδικές ανάγκες.
Στη συνέχεια, στο επόμενο κεφάλαιο, αναλύεται η έννοια της ειδικής αγωγής. Στο ίδιο κεφάλαιο παρουσιάζεται η ειδική αγωγή στην Ελλάδα, αλλά και στις χώρες του εξωτερικού. Στο τελευταίο κεφάλαιο, περιγράφονται τα θεωρητικά μοντέλα, η δυναμική της οικογένειας με παιδί με ειδικές ανάγκες, όπως επίσης οι θεωρητικές προσεγγίσεις για τη σύνδεση οικογένειας- εκπαιδευτικού πλαισίου και τα εκπαιδευτικά προγράμματα των γονέων. Στο τέλος της παρούσης εργασίας παρατίθενται τα συμπεράσματα που θα προκύψουν από την σχετική ανάλυση.
Τέλος, να σημειωθεί, ότι ο σκοπός της εργασίας είναι η ανάδειξη του αντικείμενου μελέτης, καθώς αποτελεί ένα σημαντικό ζήτημα που απασχολεί ιδίως τους νέους γονείς. Η υλοποίηση της εργασίας στηρίζεται από την συλλογή πληροφοριών από την εύρεση βιβλιογραφικών πηγών βασισμένες από επιστημονικά άρθρα.