Τα περιεχόμενα στόχων σε άτομα με σωματικές αναπηρίες – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Ζαφειριάδου Άννας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Επιστήμες της Αγωγής: Εκπαίδευση Ενηλίκων, Ειδική Αγωγή» – Μέρος 9ο
2.2.1. Η έννοια της ευεξίας και ορισμένων σχετικών κατασκευών
Σ’ αυτό το σημείο είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί η έννοια της ευεξίας. Αυτή περιλαμβάνει τρεις βασικές διαστάσεις. Μία από αυτές είναι η υποκειμενική ζωτικότητα που κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν ζωντανοί και γεμάτοι ενέργεια να εμπλακούν σε δραστηριότητες που επιλέγουν εκούσια και όχι αναγκαστικά (Martela, n.d.). Μία άλλη διάσταση είναι το νόημα στη ζωή, με την έννοια του να ζει κανείς μια ζωή γεμάτη ουσία με μια αίσθηση σκοπού (Martela, n.d.). Η τρίτη διάσταση αφορά την έννοια της ευδαιμονίας, με την έννοια που τη διατύπωσε αρχικά ο Αριστοτέλης (Martela, n.d.). Η ευδαιμονία αναφέρεται στην χαρά που προκύπτει από την ψυχική ολοκλήρωση του ανθρώπου (Ryan & Deci, 2001) και χαρακτηρίζεται από στοχαστικότητα, ενσυνειδητότητα, αυτονομία και ενδογενείς αξίες που οδηγούν σε μια ευτυχισμένη ζωή (Martela, n.d.). Η εκπλήρωση των ΒΨΑ συνεισφέρει στην ικανοποίηση των τριών αυτών διαστάσεων (Martela, n.d.). Κατά τον Martela και τους συνεργάτες του (2019), η ζωτικότητα, η υποκειμενική βίωση θετικών συναισθημάτων και διαθέσεων όπως η χαρά και το ενδιαφέρον, η ικανοποίηση από τη ζωή και το νόημα στη ζωή συνιστούν τις τέσσερις διαστάσεις ή αλλιώς δείκτες της ευημερίας.
Τελικώς, πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα στην ευδαιμονική και την ηδονική ευεξία καθώς η πρώτη αναφέρεται στην ευτυχία που πηγάζει από πλήρη ανάπτυξη των έμφυτων δυνάμεων του ανθρώπου που τον κάνουν να φτάσει στην αυτοπραγμάτωση ενώ η άλλη αναφέρεται στην παροδική απόλαυση που προσφέρουν τα υλικά αγαθά και οι σαρκικές ηδονές (Ryan & Deci, 2001). Η SDT και οι υποθεωρίες που περιλαμβάνει χρησιμοποιούν την ευεξία με την πρώτη έννοια, αυτή της ευδαιμονίας και όχι με την έννοια της ηδονής (Martela, n.d.).
Δύο ακόμα ψυχολογικές κατασκευές που σχετίζονται άμεσα με την ευεξία είναι η ενεργητικότητα και η ενσυνειδητότητα (Βαρσάμης, 2016). Η ενεργητικότητα αφορά στην υποκειμενική αίσθηση ζωντάνιας και ενθουσιασμού που παρακινεί τους ανθρώπους να εμπλέκονται σε δραστηριότητες που συμβάλλουν στην ικανοποίηση των ΒΨΑ τους και κατ’ επέκταση στο αίσθημα ευημερίας τους (Βαρσάμης, 2016). Όσο για την ενσυνειδητότητα, αυτή είναι μια κατάσταση του νου που αναφέρεται στη επικέντρωση της προσοχής και της συνείδησης ενός ανθρώπου τόσο σ’ αυτό που συμβαίνει στο εξωτερικό περιβάλλον όσο και σ’ αυτό που συμβαίνει μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο την παρούσα στιγμή (Βαρσάμης, 2016). Συνδέεται με την αυτοπαρατήρηση, τον αναστοχασμό και την αυτογνωσία (Βαρσάμης, 2016). Δίνει στον άνθρωπο την δυνατότητα να σκεφτεί αν και κατά πόσο έχουν εκπληρωθεί οι ανάγκες του, να αναστοχαστεί πάνω στις πράξεις του και να επαναπροσδιορίσει τις πράξεις που θα τον βοηθήσουν να φτάσει στην πιο ολοκληρωμένη μορφή του εαυτού του (Schultz, n.d.). Κατά τους Ryan και Deci (2017) η ενσυνειδητότητα δίνει έμφαση στις ενδογενείς αξίες του ανθρώπου ενώ οι ίδιοι ερευνητές τονίζουν ότι όσο πιο ενσυνείδητος είναι ένας άνθρωπος τόσο περισσότερο ικανοποιούνται οι ΒΨΑ με αποτέλεσμα να φτάνει στην ευημερία.
