Τα περιεχόμενα στόχων σε άτομα με σωματικές αναπηρίες – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Ζαφειριάδου Άννας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Επιστήμες της Αγωγής: Εκπαίδευση Ενηλίκων, Ειδική Αγωγή» – Μέρος 44ο
7.4. Εκπαιδευτικές Εφαρμογές
Εξαιρώντας για λίγο το μικρό δείγμα της παρούσας έρευνας, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ψυχολογικές οντότητες που μελετήθηκαν συνδέονται μεταξύ τους με έναν τρόπο που συνιστά μια ιδιαίτερη και πολύπλοκη εικόνα. Με άλλα λόγια, όσοι ερευνητές στοχεύουν σε αυτή την πληθυσμιακή ομάδα, οφείλουν να είναι πολύ προσεκτικοί όταν ‘μεταφέρουν’ γνώσεις που έχουν αποκτηθεί από έρευνες σε γενικούς πληθυσμούς. Αυτή η θέση είναι απολύτως σημαντική και για όσους ασχολούνται με την εκπαίδευση και εν γένει με την υποστήριξη των ατόμων με σωματικές αναπηρίες.
Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τα περισσότερα άτομα με σωματική αναπηρία της παρούσας έρευνας έδιναν προτεραιότητα σε ενδογενείς στόχους αλλά παρά ταύτα δεν βίωναν υψηλότερα επίπεδα ευεξίας καλό θα ήταν να ληφθούν μέτρα για την προώθηση αποδοχής της αναπηρίας τους. Αυτό συνίσταται διότι είναι πιθανό η αποδοχή της αναπηρίας να παρεμβαίνει εμποδίζοντας τα άτομα με σωματική αναπηρία από το να βιώσουν υψηλή ευεξία παρόλο που αποδίδουν μεγάλη αξία σε ενδογενείς στόχους. Επιπλέον, το παραπάνω προτείνεται διότι από την παρούσα έρευνα φάνηκε ότι πολλά άτομα με σωματική αναπηρία δεν αποδέχονταν την αναπηρία τους ενώ πίστευαν ότι τους επηρεάζει αρνητικά στην επίτευξη στόχων ζωής (βλ. Πίνακα 2.2). Τα μέτρα αυτά χρειάζεται να παρθούν από φορείς αγωγής ή/ και εκπαίδευσης, από το οικογενειακό, φιλικό και το κοινωνικό περιβάλλον των ατόμων με σωματική αναπηρία αλλά και από τα ίδια τα άτομα.
Αναλυτικότερα, το οικογενειακό και το φιλικό περιβάλλον των ατόμων με σωματική αναπηρία για να διευκολύνει την προσαρμογή στην αναπηρία χρειάζεται να προσφέρει κοινωνική και συναισθηματική στήριξη (Κλεφτάρας, 2006). Επιπρόσθετα, σημαντικό είναι κοινωνικοί φορείς όπως αθλητικοί σύλλογοι ΑμεΑ και κοινωνικές υπηρεσίες να παρέχουν ευκαιρίες ενσωμάτωσης των ατόμων με σωματική αναπηρία στην κοινωνία ενθαρρύνοντας την συμμετοχή τους σε διάφορες κοινωνικές δραστηριότητες (Snead & Davis, 2002). Ενδείκνυται ακόμα η προώθηση απόδοσης νοήματος στην αναπηρία (Livneh & Antonak, 2005) από εκπαιδευτικούς γενικής και ειδικής εκπαίδευσης, ειδικούς ψυχικής υγείας αλλά και από τα ίδια τα ΑμεΑ. Την αποδοχή της αναπηρίας θα βοηθούσε και η παροχή πληροφοριών για την παρούσα αλλά και για την μελλοντική σωματική υγεία και κατάσταση των ατόμων με κινητική αναπηρία ή χρόνια πάθηση από γιατρούς κατά τους Livneh και Antonak (2005). Τέλος, μεγάλης σημασίας για την αποδοχή της αναπηρίας είναι να διδαχθούν τα άτομα με σωματική αναπηρία δεξιότητες για την ομαλή προσαρμογή τους στην κοινωνία αλλά και για αντιμετώπιση των καθημερινών δυσκολιών (Livneh & Antonak, 2005) από εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής στα πλαίσια της φοίτησής τους σε σχολείο αλλά και από το οικογενειακό τους περιβάλλον. Αυτό συνεπάγεται και ανάπτυξη της ψυχολογικής ευελιξίας η οποία με τη σειρά της θα προωθήσει την ψυχική υγεία (McCracken et al., 2022) και ευεξία (Browne et al., 2022).
Αν εφαρμοστούν τα παραπάνω, πιθανόν τα άτομα με κινητική αναπηρία ή χρόνια πάθηση να αποδεχθούν ήδη από τη σχολική τους ηλικία την αναπηρία τους. Αυτό θα έφερνε μια σειρά θετικών αποτελεσμάτων όπως το να σταματήσουν να νιώθουν ότι η αναπηρία τους παρεμβαίνει αρνητικά στην επίτευξη στόχων ζωής ενώ θα βίωναν υψηλότερα επίπεδα ευεξίας (Park, 2019· Snead & Davis, 2002) πιθανώς και από την προτεραιότητα που φάνηκε ότι δίνουν σε ενδογενείς στόχους. Τέλος, η προώθηση αποδοχής της αναπηρίας θα συνέβαλε στην ανάπτυξη μεγαλύτερης ψυχολογικής ευελιξίας καθώς όπως φάνηκε από την παρούσα έρευνα η αποδοχή της αναπηρίας αυξάνει την ψυχολογική ευελιξία.
Δεδομένου ότι τα άτομα με σωματική αναπηρία αποδίδουν μεγάλη αξία σε ενδογενείς στόχους χωρίς όμως μεγάλη διαφορά από αυτήν που αποδίδουν σε εξωγενείς θα ήταν καλό η οικογένεια αλλά και φορείς εκπαίδευσης όπως το σχολείο να τονίζουν την αξία των ενδογενών στόχων μειώνοντας παράλληλα την αξία των εξωγενών. Αυτό μπορεί να γίνει ενθαρρύνοντας τους μαθητές με σωματική αναπηρία να θέτουν ενδογενείς και όχι εξωγενείς στόχους όταν εμπλέκονται σε διάφορες δραστηριότητες (Vansteenkiste et al., 2004b) υπογραμμίζοντας την αξία και τα οφέλη των πρώτων σε σχέση με των τελευταίων. Αυτό ενδεχομένως να προκαλούσε αύξηση της ψυχολογικής ευελιξίας καθώς όπως φάνηκε στην παρούσα έρευνα η αισθητά μεγαλύτερη απόδοση αξίας σε ενδογενείς στόχους αυξάνει την ψυχολογική ευελιξία ενώ σύμφωνα με τη βιβλιογραφία θα βελτίωνε και την ψυχική ευεξία (Bauer et al., 2005· Bradshaw et al., 2018· Hope et al., 2019).
