Τα περιεχόμενα στόχων σε άτομα με σωματικές αναπηρίες – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Ζαφειριάδου Άννας – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Επιστήμες της Αγωγής: Εκπαίδευση Ενηλίκων, Ειδική Αγωγή» – Μέρος 42ο
7.2. Συμπεράσματα
Ο κύριος σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνήσει το περιεχόμενο των στόχων των ατόμων με σωματική αναπηρία κατά την GCT καθώς και τον ρόλο που παίζει η αναπηρία τους στην επίτευξη των στόχων τους και κατ’ επέκταση στην υποκειμενική ευεξία τους. Από τα αποτελέσματα της έρευνας που διενεργήθηκε μπορούν να εξαχθούν τα ακόλουθα συμπεράσματα.
Πρώτον, τα άτομα με σωματική αναπηρία που συμμετείχαν στην έρευνα φάνηκε ότι δίνουν μεγαλύτερη αξία σε ενδογενείς στόχους απ’ ότι σε εξωγενείς χωρίς ωστόσο να υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην αξία που αποδίδουν σε αυτά τα δύο είδη στόχων. Δεύτερον, αντίθετα με τη βιβλιογραφία, φάνηκε ότι τα άτομα με σωματική αναπηρία που θέτουν κυρίως ενδογενείς στόχους δεν βιώνουν μεγαλύτερη υποκειμενική ευεξία συγκριτικά με τα άτομα που δίνουν προτεραιότητα σε εξωγενείς στόχους. Τρίτον, σχετικά με τη νέα διάσταση του ρόλου της αναπηρίας στην επίτευξη στόχων ζωής αυτή η έρευνα έδειξε ότι τα άτομα με σωματική αναπηρία πιστεύουν ότι η αναπηρία τους παίζει είτε σχετικά αρνητικό είτε ουδέτερο ρόλο στην κατάκτηση στόχων ζωής. Με άλλα λόγια, η σωματική αναπηρία είτε δεν ασκεί καμία επίδραση, δεν παρεμβαίνει δηλαδή με κανέναν τρόπο στην επίτευξη στόχων ζωής, είτε επηρεάζει αρνητικά την κατάκτηση τους αν και όχι πολύ έντονα. Τέταρτον, βρέθηκε ότι τα άτομα με κινητική αναπηρία πιστεύουν ότι η αναπηρία τους παίζει τον ίδιο ρόλο στην πραγμάτωση τόσο ενδογενών όσο και εξωγενών στόχων.
Πέμπτον, το συμπέρασμα που συνάγεται από την παρούσα έρευνα για την αποδοχή της αναπηρίας είναι ότι αυτή δεν συσχετίζεται με τον προσανατολισμό των ατόμων με σωματική αναπηρία σε ενδογενείς ή εξωγενείς στόχους. Έκτον, σ’ αυτή την έρευνα φάνηκε ότι η υποκειμενική ευεξία των ατόμων με σωματική αναπηρία συνδέεται θετικά με την αποδοχή της αναπηρίας. Είναι δηλαδή πολύ πιθανό όταν αποδέχεται ένα άτομο τη σωματική του αναπηρία να είναι ικανοποιημένο με τη ζωή του.
Έβδομον, από τα αποτελέσματα συνάγεται ότι ο ρόλος της αναπηρίας στην επίτευξη ενδογενών στόχων δεν σχετίζεται με την υποκειμενική ευεξία των ατόμων με σωματική αναπηρία ενώ ο ρόλος της αναπηρίας στην κατάκτηση εξωγενών στόχων συσχετίζεται μαζί της θετικά. Το αν δηλαδή τα άτομα με σωματική αναπηρία αισθάνονται ότι η αναπηρία τους τους βοηθάει, τους δυσκολεύει ή δεν τους επηρεάζει καθόλου στο να κατακτήσουν έναν ενδογενή στόχο όπως η καλή φυσική κατάσταση δεν φάνηκε να σχετίζεται με το πόσο ευτυχισμένοι είναι. Ωστόσο, τα άτομα με σωματική αναπηρία που βλέπουν την αναπηρία τους ως ένα θετικό στοιχείο που τους βοηθάει στην επίτευξη ενός εξωγενούς στόχου, όπως η απόκτηση φήμης είναι πολύ πιθανό να βιώνουν υψηλή ικανοποίηση από τη ζωή τους ενώ αντίστροφα αυτά που την αντιμετωπίζουν σαν αρνητικό στοιχείο ενδέχεται να βιώνουν χαμηλά επίπεδα ευεξίας.
Τελικώς, συνάγονται κάποια συμπεράσματα που αφορούν την ψυχολογική κατασκευή της ψυχολογικής ευελιξίας. Από την παρούσα έρευνα φάνηκε ότι η ψυχολογική ευελιξία μπορεί να προβλεφθεί από την υποκειμενική ευεξία, την αποδοχή της σωματικής αναπηρίας, την αισθητά μεγαλύτερη απόδοση αξίας σε ενδογενείς σε σχέση με εξωγενείς στόχους, τη σημαντικότητα του στόχου αυτοέκφρασης αλλά και από τον ρόλο της αναπηρίας στην πραγματοποίηση των στόχων συνεισφοράς στην κοινωνία, σύναψης ουσιαστικών σχέσεων και απόκτησης ελκυστικής εμφάνισης. Ειδικότερα, αποδείχθηκε ότι τα υψηλά επίπεδα υποκειμενικής ευεξίας των ατόμων με σωματική αναπηρία και ο μεγάλος βαθμός αποδοχής της αναπηρίας τους αυξάνουν την ψυχολογική τους ευελιξία. Επιπλέον, η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην απόδοση αξίας σε ενδογενείς σε σχέση με εξωγενείς στόχους ή αλλιώς η αισθητά μεγαλύτερη απόδοση σημασίας σε ενδογενείς στόχους βελτιώνει την ψυχολογική ευελιξία των ατόμων με σωματική αναπηρία. Αντίθετα, η μεγάλη απόδοση αξίας στον ενδογενή στόχο αυτοέκφρασης μειώνει την ψυχολογική τους ευελιξία. Την ίδια αρνητική σχέση με την ψυχολογική ευελιξία έχει και η άποψη των ατόμων με σωματική αναπηρία ότι η αναπηρία τους παίζει θετικό ρόλο στην επίτευξη του ενδογενούς στόχου συνεισφοράς στην κοινωνία αλλά και του εξωγενούς στόχου απόκτησης ελκυστικής εμφάνισης. Τελικώς, η πεποίθηση των ατόμων με σωματική αναπηρία ότι η αναπηρία τους διαδραματίζει θετικό ρόλο στην πραγμάτωση του ενδογενούς στόχου σύναψης ουσιωδών διαπροσωπικών σχέσεων αυξάνει την ψυχολογική ευελιξία.
Η συνολική εικόνα των αποτελεσμάτων παροτρύνει για συνέχιση της έρευνας με σκοπό την περαιτέρω αποκωδικοποίηση της σφαίρας των ψυχολογικών δομών που μελετήθηκαν εδώ. Πέραν της διάστασης των περιεχομένων στόχων που εξετάστηκε, ορισμένες κλίμακες χρειάζονται βελτιστοποίηση, όχι μόνο ψυχομετρική, αλλά ίσως και εννοιολογική.
