Τα οφέλη του ηλιακού φωτός για τον αμφιβληστροειδή

Έρευνες δείχνουν ότι η καθημερινή έκθεση στο φως του ήλιου συμβάλλει στην πρόληψη της μυωπίας στα παιδιά και προστατεύει από τον καταρράκτη και το γλαύκωμα στους ενήλικες

 

Ο Γκλεν Τζέφφερυ [Glen Jeffery], καθηγητής νευροεπιστημών στο University College London, μελετά το ανθρώπινο μάτι εδώ και δεκαετίες. Έχει δημοσιεύσει άρθρα σε κορυφαία ιατρικά περιοδικά, έχει παράσχει συμβουλές σε κυβερνήσεις και έχει εκπαιδεύσει μια ολόκληρη γενιά επιστημόνων που ειδικεύονται στην όραση. Ο Τζέφφερυ εφαρμόζει στην πράξη όσα κηρύττει — μάλιστα, πηγαίνει στη δουλειά με ποδήλατο, λόγω της ευεργετικής επίδρασης που έχει το ηλιακό φως στον αμφιβληστροειδή.

Όπως έχει ανακαλύψει, η σύντομη, καθημερινή έκθεση στο φως της ημέρας — ακόμη και για μισή ώρα μόνο — ωφελεί την υγεία των ματιών μακροπρόθεσμα, σε οποιαδήποτε ηλικία.

«Χωρίς αμφιβολία, το καλύτερο είδος φωτός για την όρασή σας είναι το φως της ημέρας», δηλώνει.

 

Το φως που μας λείπει

Οι περισσότεροι από εμάς στερούμαστε ένα κρίσιμο συστατικό του φυσικού φωτός: τα υπέρυθρα μήκη κύματος.

Δύο παράγοντες ευθύνονται για αυτή την έλλειψη: Περνάμε πολύ λιγότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους, και τα περισσότερα φωτιστικά εσωτερικών χώρων είναι λαμπτήρες διόδων εκπομπής φωτός (LED) που έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα την ενεργειακή απόδοση και όχι την υγεία των ματιών. Εκπέμπουν ορατό φως, αλλά αποκόπτουν σχεδόν εξ ολοκλήρου το υπέρυθρο.

Η λειτουργία του είναι ιδιαίτερη: διεισδύει στο δέρμα και ενισχύει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων, η οποία με τη σειρά της αυξάνει την παραγωγή ενέργειας — της τριφωσφορικής αδενοσίνης (ATP). Στους οφθαλμούς, η ATP βοηθά στη ρύθμιση της ενδοφθάλμιας πίεσης, στη διατήρηση του φακού και στην προστασία από τη βλάβη των κυττάρων του αμφιβληστροειδούς. Το αποτέλεσμα είναι σημαντική προστασία από το γλαύκωμα, τον καταρράκτη και τον εκφυλισμό της ωχράς κηλίδας.

Ο αμφιβληστροειδής περιέχει μιτοχόνδρια σε εξαιρετικά υψηλή πυκνότητα και παρουσιάζει υψηλό μεταβολικό ρυθμό, γεγονός που τον καθιστά ιδιαίτερα επιρρεπή σε φθορά με την πάροδο της ηλικίας. Τα μήκη κύματος υπέρυθρης ακτινοβολίας συμβάλλουν στην αναζωογόνησή του.

Μια από τις μελέτες του Τζέφφερυ, που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports, διαπίστωσε ότι το υπέρυθρο φως που εφαρμόστηκε για δεκαπέντε λεπτά στο στήθος — ακόμη και όταν δεν επιτρεπόταν συγκεκριμένα να εισέλθει στα μάτια — βελτίωσε σημαντικά την ευαισθησία στη χρωματική αντίθεση. Η ευαισθησία στη χρωματική αντίθεση, ένα μέτρο της λειτουργίας του αμφιβληστροειδούς που είναι σχεδόν εξίσου σημαντικό με την οπτική οξύτητα, επιτρέπει τη διάκριση των αντικειμένων από το φόντο, βοηθώντας στην οδήγηση, την ανάγνωση και άλλες καθημερινές δραστηριότητες.

Σε μια μεταγενέστερη μελέτη, δόθηκαν σε υπαλλήλους γραφείου λαμπτήρες πυρακτώσεως ευρέος φάσματος που περιελάμβαναν υπέρυθρο φως. Αυτό επέφερε σημαντική βελτίωση στην ευαισθησία στη χρωματική αντίθεση, που διήρκεσε δύο μήνες.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το ηλιακό φως βελτιώνει την απόδοση των μιτοχονδρίων, όπως αυτή μετράται μέσω της ευαισθησίας στην χρωματική αντίθεση. Στην πραγματικότητα, μια απλή και εξαιρετικά οικονομική παρέμβαση — όπως η χρήση ενός μικρού λαμπτήρα πυρακτώσεως σε κοντινή απόσταση — θα μπορούσε να μετριάσει δραματικά τη σχετική με την ηλικία μείωση της παραγωγής ΑΤΡ, σύμφωνα με τους συγγραφείς μιας ξεχωριστής μελέτης στο Scientific Reports.

«Θα μπορούσα να το κάνω να ακούγεται εντυπωσιακό και υψηλής τεχνολογίας — αλλά δεν είναι», παρατηρεί ο Τζέφφερυ.

Οι μελέτες του σχετικά με την ανωτερότητα του φωτισμού πυρακτώσεως έναντι του φωτισμού LED αποτελούν αναφορά στην αρχική πηγή φωτός: τον ήλιο. Το φως πυρακτώσεως περιέχει μεν τα ίδια μήκη κύματος με το ηλιακό φως, αλλά το δεύτερο έχει μεγαλύτερη ένταση και ισορροπία, ακόμη και τις συννεφιασμένες ημέρες, γεγονός που το καθιστά πιο ισχυρό ακόμα και όταν φαίνεται να είναι σχεδόν ανύπαρκτο.

 

Η σημασία του ηλιακού φωτός για τα παιδιά

Στην παιδική ηλικία, το φως του ήλιου είναι σημαντικό για την πρόληψη της μυωπίας.

Η μυωπία δεν ένα απλό διαθλαστικό σφάλμα, αλλά ιατρική πάθηση που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών αργότερα, όπως η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και το γλαύκωμα.

Η έκθεση στον ήλιο αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για την αποφυγή της μυωπίας και είναι αρκετά αποτελεσματική ώστε να μετριάσει ακόμη και περιπτώσεις με έντονη γενετική προδιάθεση, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Μούττι [Donald Mutti], καθηγητή οπτομετρίας στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο και έναν από τους συγγραφείς της έκθεσης των Εθνικών Ακαδημιών Επιστημών σχετικά με τη μυωπία.

Τα παιδιά των οποίων και οι δύο γονείς έχουν μυωπία θα έχουν και τα ίδια με τις πιθανότητες στο 60%. Ωστόσο, αν βρίσκονται 14 ώρες την εβδομάδα σε εξωτερικούς χώρους, οι πιθανότητες μειώνονται στο 20%. Ωστόσο, η έκθεση στο ηλιακό φως δεν μπορεί να σταματήσει τη μυωπία που έχει ήδη αρχίσει να αναπτύσσεται στα παιδιά, διευκρινίζει ο Μούττι στην εφημερίδα The Epoch Times.

Ο μηχανισμός φαίνεται να σχετίζεται με την ντοπαμίνη: το έντονο φως προκαλεί την απελευθέρωση ντοπαμίνης από τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς, η οποία πιστεύεται ότι εμποδίζει τον βολβό του ματιού να επιμηκυνθεί υπερβολικά, εξήγησε.

Το 40% των Αμερικανών πάσχει από μυωπία και το ποσοστό αυξάνεται ραγδαία. «Θα απέδιδα το γεγονός στο ότι οι άνθρωποι περνούν περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους, κάτι που σήμερα είναι πιο διασκεδαστικό από ποτέ χάρη στις οθόνες, τα βιντεοπαιχνίδια και τις επιλογές ψυχαγωγίας».

Μια προειδοποίηση: μην βασίζεστε σε συσκευές υπέρυθρου φωτός για να επιτύχετε τον στόχο σας για περισσότερο φως. Τα περισσότερα από τα προϊόντα που έχει αξιολογήσει είναι υπερβολικά ισχυρά. Τα επίπεδα ενέργειας ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των προϊόντων, οπότε ο χρόνος έκθεσης έχει σημασία — αλλά υπάρχει ελάχιστη ρύθμιση, επισημαίνει ο Τζέφφερυ. Οι κατασκευαστές στρέφονται σε ό,τι πουλάει — ισχυρότερο, φωτεινότερο, πιο έντονο — ακόμα κι αν η έρευνα δεν έχει προλάβει να καλύψει αυτές τις εξελίξεις.

 

Συμπέρασμα: Μην φοβάστε το φως του ήλιου

Όταν είστε έξω, δεν χρειάζεται να εκτίθεστε άμεσα στον ήλιο. Θα πρέπει επίσης να προστατεύετε τα μάτια σας από την υπεριώδη ακτινοβολία, φορώντας γυαλιά ηλίου ή καπέλο ή φροντίζοντας να παραμένετε στη σκιά, σημειώνει ο Μούττι.

Η σύσταση του Τζέφφερυ είναι τουλάχιστον 30 λεπτά παραμονής σε εξωτερικό χώρο καθημερινά, αν και αυτή η οδηγία ενδέχεται να τροποποιηθεί καθώς οι έρευνες εξελίσσονται.

Αν βρίσκεστε σε εσωτερικό χώρο, συνιστά να προσθέσετε έναν λαμπτήρα πυρακτώσεως ή αλογόνου — οι οποίοι εκπέμπουν υπέρυθρα μήκη κύματος — σε ένα σημείο του σπιτιού όπου περνάτε χρόνο το πρωί. Η έκθεση στο πρωινό φως είναι η καλύτερη, υποστηρίζει, είτε βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο είτε έχετε τεχνητό φωτισμό, επειδή τα μιτοχόνδρια σας είναι πιο ευαίσθητα αμέσως μετά το ξύπνημα.

«Δεν λέω ότι όλα έχουν να κάνουν με το φως, αλλά πιστεύω ότι πρέπει να αρχίσουμε να δίνουμε προσοχή και σε αυτόν τον παράγοντα», αναφέρει.

 

Πηγή: https://theepochtimes.gr