8.8. Συμμετοχή σε αυτόνομα διευρωπαϊκά προγράμματα

Εκτός από τα προγράμματα του ΕΠΕΑΕΚ το ΥΠΕΠΘ συμμετέχει και σε αυτόνομα διευρωπαϊκά προγράμματα. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι τα παρακάτω.

8.8.1. Το ERASMUS MUNDUS.

Υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στις 5 Δεκεμβρίου 2003 και τέθηκε σε ισχύ την 1 Ιανουαρίου 2004. Είναι ευρωπαϊκό πρόγραμμα συνεργασίας και κινητικότητας στον χώρο της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης προκειμένου να φαίνεται η Ευρωπαϊκή Ένωση ως πρότυπο κέντρο γνώσης παγκοσμίως. Ταυτόχρονα επιχειρεί να ενισχύσει τη διαφάνεια και την ελκυστικότητα της ευρωπαϊκής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης σε τρίτες χώρες. Δίνει ιδιαίτερη προσοχή σε υψηλής ποιότητας ευρωπαϊκά μεταπτυχιακά προγράμματα και παρέχει υποτροφίες χρηματοδοτούμενες από την Ε.Ε. για τους υπηκόους τρίτων χωρών που συμμετέχουν σε αυτά, όπως και υποτροφίες για τους υπηκόους της Ε.Ε. που σπουδάζουν σε τρίτες χώρες.

8.8.2.Το SOCRATES.

Είναι από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά προγράμματα και στοχεύει στην προώθηση της ευρωπαϊκής διάστασης της εκπαίδευσης και στη βελτίωση της ποιότητάς της ενθαρρύνοντας τη συνεργασία μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών. Μετέχουν συνολικά 31 χώρες, που είναι:

• Τα 25 Κράτη-Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία, Σουηδία, Φινλανδία, Εσθονία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία και Τσεχία
• Οι τρεις χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ: Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία
• Οι υποψήφιες χώρες: Βουλγαρία, Ρουμανία και Τσεχία

Φιλοδοξία του προγράμματος είναι η ανάπτυξη της Ευρώπης της Γνώσης μέσω:

• Tης προώθησης της δια βίου εκπαίδευσης
• Tης πρόσβασης όλων στην εκπαίδευση
• Tης απόκτησης τυπικών προσόντων και αναγνωρισμένων δεξιοτήτων.

Το πρόγραμμα προβλέπει δυο κύρια είδη δράσεων: α. Tο πρώτο περιλαμβάνει τις Δράσεις 1,2,3 που αφορούν στα τρία βασικά στάδια της εκπαίδευσης, σχολική, τριτοβάθμια και εκπαίδευση ενηλίκων.

β. Tο δεύτερο περιλαμβάνει τις Δράσεις 4,5,6,7,8 που αφορούν εγκάρσια μέτρα σε τομείς όπως οι γλώσσες, οι τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών, οι ανταλλαγές πληροφοριών, η καινοτομία, η διάδοση των αποτελεσμάτων, οι κοινές δράσεις και η αξιολόγηση του προγράμματος.

Οι παραπάνω δράσεις σε αδρές γραμμές είναι οι εξής:

8.8.3. Comenius: Αφορά τη Σχολική Εκπαίδευση.

Η ενέργεια COMENIUS υποδιαιρείται σε τρεις επιμέρους ενέργειες:

Την COMENIUS 1, που προβλέπει συμπράξεις εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Ως τέτοια εκπαιδευτικά ιδρύματα θεωρούνται κατά την ενέργεια:

α. Οι Παιδικοί σταθμοί, τα Νηπιαγωγεία, τα Δημοτικά Σχολεία, τα Γυμνάσια, οι Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής, τα Λύκεια όλων των τύπων, ( Γενικά Λύκεια, Τεχνικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια, Τεχνικές Επαγγελματικές Σχολές, Εκκλησιαστικά, Μουσικά, Αθλητικά Λύκεια, Δημόσια και Ιδιωτικά ), τα (ΙΕΚ).

β. Οι Σχολές Μαθητείας του ΟΑΕΔ.

Την COMENIUS 2, που αποσκοπεί στην Κατάρτιση του Εκπαιδευτικού Προσωπικού των Σχολικών Ιδρυμάτων. Στο πλαίσιο της ενέργειας αυτής χρηματοδοτούνται δύο βασικές κατηγορίες δραστηριοτήτων:

α. Η Comenius 2.1 που στοχεύει στην υλοποίηση σχεδίων ευρωπαϊκής συνεργασίας. Για το σκοπό αυτό διατίθενται επιχορηγήσεις για κάλυψη μέρους των δαπανών στις οποίες υποβάλλεται μια ομάδα ιδρυμάτων ή άλλων φορέων που συνεργάζονται στο πλαίσιο ενός διακρατικού σχεδίου. Οι επιλέξιμες δραστηριότητες, στο πλαίσιο των σχεδίων, περιλαμβάνουν συμπράξεις που παρέχουν τη δυνατότητα υλοποίησης μιας ή περισσότερων δραστηριοτήτων, όπως οι παρακάτω:

• Σχέδια ανάπτυξης, πειραματικής εφαρμογής και διεξαγωγής προγραμμάτων κατάρτισης διδασκόντων και λοιπού εκπαιδευτικού προσωπικού.

• Σχέδια ανάπτυξης προγραμμάτων σπουδών για αρχική κατάρτιση διδασκόντων.

• Σχέδια προώθησης της κινητικότητας μαθητευόμενων εκπαιδευτικών.

• Σχέδια ανάπτυξης διδακτικής μεθοδολογίας, μεθόδων και υλικών για συγκεκριμένες ομάδες εκπαιδευομένων.

Ως επιλέξιμες για συμμετοχή σε σχέδια COMENIUS 2.1 θεωρούνται οι παρακάτω κατηγορίες οργανισμών:

• Οι Υπηρεσίες, τα Ινστιτούτα και Οργανισμοί του ΥΠΕΠΘ.
• Το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο.
• Το Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων (ΙΔΕΚΕ).
• Το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών( ΙΚΥ ).
• Ο Οργανισμός Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης
• Η Σχολή Επιμόρφωσης Λειτουργών Επαγγελματικής Τεχνικής Εκπαίδευσης (ΣΕΛΕΤΕ)
• Τα Προπαρασκευαστικά Εκπαιδευτικά Κέντρα (ΠΕΚ)
• Τα Πανεπιστήμια και τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα
• Οι Συνδικαλιστικές οργανώσεις εκπαιδευτικών, οι Επιστημονικοί Σύλλογοι και οι Ενώσεις
• Το Ελληνικό Κέντρο Παραγωγικότητας, ( ΕΛ. ΚΕ. ΠΑ )
• Το Ινστιτούτο Διαρκούς Επιμόρφωσης για Δημόσιους υπάλληλους (ΙΔΕ)
• Το Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου, ( ΙΕΛ ).
• Η Ένωση Καθηγητών ξένων γλωσσών
• Το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Θεσσαλονίκης και του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
• Το Διδασκαλείο ξένων γλωσσών του Πανεπιστημίου Αθηνών
• Το Ινστιτούτο Βαλκανικών Σπουδών του Αίμου.

β. Η Comenius 2.2, που στοχεύει σε δραστηριότητες ατομικής κινητικότητας, παρέχοντας υποτροφίες για την κάλυψη μέρους των δαπανών στις οποίες υποβάλλονται τα άτομα που μεταβαίνουν σε άλλη συμμετέχουσα χώρα προκειμένου να λάβουν μέρος σε επιλέξιμη δραστηριότητα κατάρτισης. Στο πλαίσιο της ενέργειας χορηγούνται υποτροφίες σε άτομα τα οποία εργάζονται ως διδάσκοντες ή με άλλη ιδιότητα στον τομέα της σχολικής εκπαίδευσης, για διάφορες δραστηριότητες κινητικότητας σε άλλες συμμετέχουσες χώρες, οι οποίες συνδέονται με την αρχική ή την ενδοϋπηρεσιακή τους κατάρτιση.

Στον ΠΙΝΑΚΑ 27 φαίνονται συνοπτικά οι δραστηριότητες που προβλέπονται από τη δράση:

ΠΙΝΑΚΑΣ: 27
Δραστηριότητες που προβλέπονται από τη δράση Comenius 2.2

A.
Επιλέξιμα άτομα: Μαθητευόμενοι καθηγητές (ανεξαρτήτως γνωστικού αντικειμένου)
Κατηγορία δραστηριότητας κατάρτισης: Αρχική κατάρτιση διδασκόντων
Περίοδος παραμονής σε άλλη χώρα: 1-10 εβδομάδες
Ποσό σε ευρώ: 500

B.
Επιλέξιμα άτομα: Μέλλοντες καθηγητές ξένων γλωσσών
Κατηγορία δραστηριότητας κατάρτισης: Περίοδος άσκησης καθηγητών γλωσσών COMENIUS
Περίοδος παραμονής σε άλλη χώρα: 3-8 μήνες
Ποσό σε ευρώ: Ανάλογα με το διάστημα και τη χώρα υποδοχής

Γ.
Επιλέξιμα άτομα: Διδάσκοντες οποιουδήποτε γνωστικού αντικειμένου και λοιπές κατηγορίες προσωπικού που απασχολείται στον τομέα της σχολικής εκπαίδευσης
Κατηγορία δραστηριότητας κατάρτισης: Προγράμματα ενδοϋπηρεσιακής κατάρτισης (ενδεχομένως και τοποθέτηση σε εμπορικές ή βιομηχανικές επιχειρήσεις)
Περίοδος παραμονής σε άλλη χώρα: 1-4 εβδομάδες (καθηγητές γλωσσών 2-4 εβδομάδες)
Ποσό σε ευρώ: 500-1500

Την COMENIUS 3 που στοχεύει στη Δημιουργία Δικτύων. Η ενέργεια αυτή δηλαδή ενθαρρύνει τη δικτύωση των σχεδίων COMENIUS που παρουσιάζουν θέματα κοινού ενδιαφέροντος, με στόχο την προαγωγή της ευρωπαϊκής συνεργασίας και των καινοτομιών στη σχολική εκπαίδευση σε διάφορους θεματικούς τομείς.

Τα Δίκτυα COMENIUS αποσκοπούν στην ανάπτυξη συνεργασίας σε συγκεκριμένους θεματικούς τομείς ιδιαίτερης σημασίας για τη σχολική εκπαίδευση στην Ευρώπη.

8.8.4. Erasmus: Αφορά την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Η ενέργεια ERASMUS περιλαμβάνει τρεις αλληλοσυνδεόμενες επιμέρους ενέργειες που έχουν ως αντικείμενο:

• Η ERASMUS 1, την ευρωπαϊκή διαπανεπιστημιακή συνεργασία
• Η ERASMUS 2, την κινητικότητα σπουδαστών και καθηγητών πανεπιστημίων
• Η ERASMUS 3, θεματικά δίκτυα.
• ΙΙΙ. GRUNDTVIG, αφορά την εκπαίδευση των ενηλίκων.

Οι στόχοι της ενέργειας θα μπορούσαν να συνοψιστούν στους:

• Προαγωγή της ευρωπαϊκής συνεργασίας στη δια βίου εκπαίδευση.

• Βελτίωση της κατάρτισης των ατόμων, τα οποία απασχολούνται στην εκπαίδευση ενηλίκων.

• Προαγωγή της ανάπτυξης συγκεκριμένων « προϊόντων» και άλλων αποτελεσμάτων.

• Προώθηση του διαλόγου για τη δια βίου εκπαίδευση και συμβολή στη διάδοση των ορθών πρακτικών.

Για την ενέργεια GRUNDTVIG ενήλικοι θεωρούνται:

• Τα άτομα ηλικίας άνω των 25 ετών

• Τα άτομα ηλικίας 16 – 24 ετών, που δεν συμμετέχουν πλέον σε αρχική εκπαίδευση σε ανώτερο δευτεροβάθμιο επίπεδο στο πλαίσιο του επισήμου σχολικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Η ενέργεια διαιρείται σε τέσσερις επιμέρους ενέργειες.

α. Την GRUNDTVIG 1 που περιλαμβάνει τα σχέδια ευρωπαϊκής συνεργασίας στα πλαίσια των οποίων μπορούν να πραγματοποιηθούν συμπράξεις προκειμένου ν’ αναληφθούν δραστηριότητες όπως:

• Η προσαρμογή, η ανάπτυξη, η πειραματική εφαρμογή και η διάδοση:

• Αυτοτελών ενοτήτων διδασκαλίας – κατάρτισης και κύκλων μαθημάτων για διδακτικό προσωπικό ή εκπαιδευόμενους Εκπαιδευτικού υλικού για το διδακτικό προσωπικό ή τους εκπαιδευόμενους Νέων μεθοδολογιών διδασκαλίας Εργαλείων και μεθόδων αξιολόγησης, επικύρωσης ή πιστοποίησης των γνώσεων και των δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν μέσω εμπειρικής ή αυτόνομης εκμάθησης ή μέσω ανεπίσημης εκπαίδευσης

• Η διεξαγωγή και η διάδοση ερευνών στο πλαίσιο της ενέργειας σε θέματα όπως προσφορά εκπαίδευσης ενηλίκων στις συμμετέχουσες χώρες, διδακτικές μεθοδολογίες και παιδαγωγικές στρατηγικές για τη διδασκαλία ενηλίκων

• Η διοργάνωση δραστηριοτήτων ευαισθητοποίησης για την προώθηση της δια βίου εκπαίδευσης .

β. Την GRUNDTVIG 2 που περιλαμβάνει τις εκπαιδευτικές συμπράξεις, όπου εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενοι από διάφορες συμμετέχουσες χώρες συνεργάζονται σε ένα ή περισσότερα θέματα κοινού ενδιαφέροντος για τους συνεργαζόμενους οργανισμούς.

Για την εφαρμογή του επιλέγονται φορείς και ιδρύματα που ανήκουν στις παρακάτω κατηγορίες:

• Οι Εθνικές αρχές και οι αναπτυξιακοί φορείς

• Οι επαγγελματικές οργανώσεις και οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, που διαχειρίζονται εκπαιδευτικά προγράμματα τα οποία δεν περιορίζονται στην επαγγελματική κατάρτιση

• Οι εκπαιδευτικοί φορείς οι οποίοι καλύπτουν μεμονωμένες εκπαιδευτικές ανάγκες.

γ. Την GRUNDTVIG 3 που παρέχει τη δυνατότητα ατομικών υποτροφιών για την κατάρτιση προσωπικού εκπαίδευσης ενηλίκων. Στόχος της ενέργειας είναι η συμβολή στη βελτίωση της ποιότητας της δια βίου εκπαίδευσης.

δ. Την GRUNDTVIG 4 αφορά στη διαμόρφωση των δικτύων GRUNDTVIG.

Στόχος των δικτύων αυτών είναι η ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των διαφόρων παραγόντων που συμμετέχουν στην εκπαίδευση ενηλίκων προκειμένου να τους δοθεί η ευκαιρία συνεργασίας σε αποτελεσματικότερη και σταθερότερη βάση με συνέπεια ν’ αυξηθεί η ευαισθητοποίησή τους σχετικά με την ευρωπαϊκή διάσταση της δια βίου εκπαίδευσης.

8.8.5. Lingua που αφορά την Εκμάθηση Ευρωπαϊκών Γλωσσών.

Η δράση LINGUA ανήκει στη δεύτερη φάση του προγράμματος Socrates, (2000 – 2006), και αφορά τη διδασκαλία και εκμάθηση γλωσσών. Αλλάζει όμως από την άποψη της διάρθρωσης και υποδιαιρείται σε δύο μέρη, καθένα από τα οποία θέτει ειδικούς στόχους:

α. Την LINGUA 1, που στοχεύει στην προαγωγή της διδασκαλίας και εκμάθησης γλωσσών. Στην ενίσχυση της γλωσσικής ποικιλομορφίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην ενθάρρυνση της βελτίωσης της ποιότητας των δομών και συστημάτων διδασκαλίας των γλωσσών.

β. Την LINGUA 2, που στοχεύει στη συνέχιση του έργου που ξεκίνησε η ενέργεια LINGUA D κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης του προγράμματος Socrates που είναι η συμβολή στη βελτίωση του επιπέδου διδασκαλίας και εκμάθησης γλωσσών.

8.8.6. Minerva που αφορά στις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση.

Η ενέργεια αυτή στοχεύει στην προαγωγή της ευρωπαϊκής συνεργασίας στο επίπεδο της ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και στο επίπεδο των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας στην εκπαίδευση.

Απευθύνεται προς όλα τα ιδρύματα και τους οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στο πεδίο των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας και της ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Συγκεκριμένα:

• Στα κέντρα πόρων ή άλλους οργανισμούς που είναι εξειδικευμένοι στο πεδίο των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας, στην εκπαίδευση ή στην ανοικτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση . Στους οργανισμούς αυτούς μπορεί να συμπεριλαμβάνονται υπηρεσίες προσανατολισμού ή συμβουλευτικής, ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες, ερευνητικά κέντρα κ.λπ.

• Όλες οι κατηγορίες των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και οι εκπαιδευτικοί φορείς, σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης.

• Ιδρύματα εκπαίδευσης εξ αποστάσεως, συμπεριλαμβανομένων των Ανοικτών Πανεπιστημίων.

• Ιδρύματα κατάρτισης εκπαιδευτικών

• Ενώσεις διδασκόντων ή διδασκομένων

• Ερευνητικές ομάδες που εργάζονται στο πεδίο των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας ή της ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.

• Ακαδημαϊκές, εκπαιδευτικές ενώσεις σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο

• Οργανισμοί, ιδρύματα, που συμβάλλουν στην εκπαιδευτική καινοτομία.

• Εκδότες, παραγωγοί, ραδιοτηλεοπτικές επιχειρήσεις, του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα καθώς και άλλοι παράγοντες στο πεδίο των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας και των πολυμέσων.

8.8.7. Παρατήρηση και Καινοτομία των Εκπαιδευτικών Πολιτικών και Συστημάτων.

Αποτελεί την έκτη ενέργεια του προγράμματος Socrates. Επιχειρεί να συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας και στην ενίσχυση της διαφάνειας των εκπαιδευτικών συστημάτων, καθώς και στην προαγωγή της διαδικασίας της εκπαιδευτικής καινοτομίας στην Ευρώπη μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών και εμπειριών, του εντοπισμού ορθών πρακτικών, της συγκριτικής ανάλυσης συστημάτων και πολιτικών στο πεδίο αυτό, καθώς και της μελέτης και ανάλυσης θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος που αφορούν την εκπαιδευτική πολιτική.

Η γενική διάρθρωση της ενέργειας έχει την παρακάτω μορφή:

6.1. Παρατήρηση των εκπαιδευτικών συστημάτων, των πολιτικών και των καινοτομιών.

α) Γενικές δραστηριότητες παρατήρησης και ανάλυσης. Μελέτες, αναλύσεις, πειραματικά σχέδια, σεμινάρια, ανταλλαγές εμπειρογνωμόνων, δίκτυα ιδρυμάτων, ομάδες εμπειρογνωμόνων κ.λπ.

β) Eπισκέψεις ΑΡΙΩΝ για ειδικούς και για αρμόδιους λήψης αποφάσεων στον τομέα της εκπαίδευσης.

Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται σε ανώτερα στελέχη της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καθώς και διοικητικά στελέχη της εκπαίδευσης. Προσφέρει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν επισκέψεις μελέτης σε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις συνεργαζόμενες χώρες με σκοπό να παρακολουθήσουν από κοντά την εκπαιδευτική πράξη. Στόχος του προγράμματος είναι να εμπλουτίσει τον προβληματισμό σε όσους, λόγω της θέσης τους έχουν δυνατότητα να επηρεάσουν εκπαιδευτικές διαδικασίες στην περιοχή ευθύνης τους, να οδηγήσει σε γόνιμο προβληματισμό πάνω σε κοινά εκπαιδευτικά προβλήματα και πρακτικές και, τέλος, να υποβοηθήσει τη συγκέντρωση και ανταλλαγή πληροφοριών για τις εκπαιδευτικές εξελίξεις σε όλο το εύρος της Κοινότητας. Παράλληλα, το πρόγραμμα ενισχύει την ευρωπαϊκή διάσταση της παιδείας.

Στο πλαίσιο του προγράμματος διοργανώνονται κάθε χρόνο περίπου διακόσιες επισκέψεις μελέτης σε όλη την Ευρώπη. Οι επισκέψεις αυτές περιστρέφονται γύρω από 22 βασικούς θεματικούς άξονες.

γ) Δίκτυο πληροφόρησης για την εκπαίδευση ΕΥΡΥΔΙΚΗ.

Αποτελεί το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πληροφόρησης για την Eκπαίδευση. Δημιουργήθηκε το 1980 με στόχο να προωθήσει τις ανταλλαγές πληροφοριών και εμπειριών μεταξύ των υπευθύνων για τη χάραξη πολιτικής της εκπαίδευσης. Από το 1995 ενσωματώθηκε στο πρόγραμμα Socrates.

Αποστολή του Δικτύου είναι η μελέτη και παρακολούθηση των εκπαιδευτικών συστημάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στις χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ καθώς και στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες (συνολικά 30 χώρες), η συλλογή και ηλεκτρονική διαχείριση των πληροφοριών και η διάδοση των αποτελεσμάτων. Εκπονεί συγκριτικές μελέτες για τα εκπαιδευτικά συστήματα και για θέματα κοινού ενδιαφέροντος σε κοινοτικό επίπεδο, αναπτύσσει χρήσιμους δείκτες για τους αρμόδιους για θέματα εκπαιδευτικής πολιτικής και διαχειρίζεται μια μεγάλη βάση δεδομένων για τα εκπαιδευτικά συστήματα. Συνεργάζεται με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ανάπτυξης της Επαγγελματικής Κατάρτισης, (CEDEFOP), και την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, (EUROSTAT), για τις εκδόσεις των μελετών του. Παρέχει στην Επιτροπή και στην προεδρία του Συμβουλίου αξιόπιστες πληροφορίες, οι οποίες αποτελούν βάση για πολιτικό προβληματισμό σχετικά με τα εκπαιδευτικά ζητήματα σε κοινοτικό επίπεδο.

Οι εργασίες της Ελληνικής Υπηρεσίας, είναι ενσωματωμένες στο πρόγραμμα εργασίας του Ευρωπαϊκού Δικτύου “ΕΥΡΥΔΙΚΗ”. Επιγραμματικά, οι εργασίες της Ελληνικής Υπηρεσίας περιλαμβάνουν:

i. Συλλογή, επαλήθευση στοιχείων και σύνταξη των υπό έκδοση συγκριτικών μελετών,
ii. Απάντηση σε ερωτήσεις των 30 χωρών του Ευρωπαϊκού Δικτύου που αποβλέπουν στο σχεδιασμό πολιτικής της εκπαίδευσης και την υιοθέτηση εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων,
iii. Σύνταξη, κάθε χρόνο, του Εθνικού Φακέλου με την αναλυτική καταγραφή του εκπαιδευτικού συστήματος,
iv. Μετάφραση και έκδοση των συγκριτικών μελετών στην ελληνική γλώσσα,
v. Αποστολή των μελετών και των εκδόσεων στους 285 χρήστες της Ελληνικής Υπηρεσίας “ΕΥΡΥΔΙΚΗ” που καλύπτουν όλες τις εκπαιδευτικές αρχές κάθε βαθμίδας, τις Δημόσιες Υπηρεσίες και τους λήπτες των πολιτικών αποφάσεων.

δ) Το Δίκτυο Εθνικών Κέντρων Πληροφόρησης για την Αναγνώριση Ακαδημαϊκών Τίτλων, ( NARIC).

Ο συντονισμός του πραγματοποιείται από την Επιτροπή και συγκροτείται από εθνικά κέντρα, τα οποία υποδεικνύονται από τις συμμετέχουσες χώρες και είναι υπεύθυνα για την παροχή πληροφοριών σε εκπαιδευτικά ιδρύματα και σε πολίτες για θέματα σχετικά με τους ακαδημαϊκούς τίτλους, προκειμένου να διευκολύνεται η αναγνώρισή τους στις άλλες συμμετέχουσες χώρες για ακαδημαϊκούς και επαγγελματικούς σκοπούς. Το δίκτυο συνεργάζεται στενά με το δίκτυο ENIC του Συμβουλίου της Ευρώπης και την UNESCO, καθώς και με το δίκτυο πληροφόρησης ΕΥΡΥΔΙΚΗ για τα εκπαιδευτικά συστήματα και τις εκπαιδευτικές πολιτικές. Διαχειρίζεται μια μεγάλη βάση δεδομένων για την αναγνώριση και την ισοτιμία ακαδημαϊκών τίτλων, ενθαρρύνει την κατάρτιση μεθόδων αξιολόγησης ακαδημαϊκών τίτλων και διοργανώνει διάφορα σεμινάρια και επισκέψεις μελέτης.

Tα κοινοτικά προγράμματα για την εκπαίδευση (Socrates), την επαγγελματική κατάρτιση, (Leonardo da Vinci), και τη Νεολαία αποτελούν συμπληρωματικά μέσα, κοινός στόχος των οποίων είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκειμένου να δοθεί σε εκπαιδευόμενους κάθε ηλικίας η δυνατότητα να αποκτήσουν την εμπειρία, τις γνώσεις και τις δεξιότητες που χρειάζονται για να ζήσουν, να εργασθούν και να συμμετάσχουν ενεργά στη σημερινή κοινωνία. Οι « Κοινές Ενέργειες» που προβλέπονται για τα τρία αυτά προγράμματα, αποτελούν την Ενέργεια 7 του προγράμματος Socrates. Παρουσιάζουν απτή εικόνα συμπληρωματικότητας, παρέχοντας τη δυνατότητα χρηματοδότησης πρωτοβουλιών, οι οποίες υπερβαίνουν το συγκεκριμένο πεδίο το οποίο καλύπτεται από κάθε μεμονωμένο πρόγραμμα.

8.8.8. Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci II.

Αποτελεί συνέχεια του προγράμματος Leonardo da Vinci. Στοχεύει στην ανάπτυξη μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής για την επαγγελματική κατάρτιση υποστηρίζοντας τις σχετικές πρωτοβουλίες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος του προγράμματος είναι να αναπτυχθεί ένας ευρωπαϊκός χώρος συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης.

Πιο συγκεκριμένα, το πρόγραμμα στοχεύει:

• Στη βελτίωση των ικανοτήτων και δεξιοτήτων νέων που διανύουν περίοδο αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης

• Στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων εργαζομένων και στη βελτίωση των προσόντων τους

• Στην προώθηση καινοτόμων δράσεων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και το επιχειρησιακό πνεύμα και δημιουργούν νέες ευκαιρίες απασχόλησης.

Από το πρόγραμμα δίνεται προτεραιότητα σε πρωτοβουλίες που αφορούν την επαγγελματική ένταξη ατόμων με ειδικές ανάγκες ή ατόμων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση στην αγορά εργασίας. Προωθούνται επίσης οι ίσες ευκαιρίες μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Στο πλαίσιο του Leonardo da Vinci II προβλέπονται οι παρακάτω κατηγορίες δράσεων:

i. Κινητικότητα καταρτιζομένων και εκπαιδευτών

ii. Πιλοτικά σχέδια για την ανάπτυξη προγραμμάτων που προωθούν την καινοτομία και την ποιότητα στην επαγγελματική κατάρτιση.

iii. Διακρατικά δίκτυα που αποβλέπουν στην ανάδειξη ορθών πρακτικών στον τομέα της αρχικής και συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης.

iv. Ανάπτυξη υλικού αναφοράς που στοχεύει στην ενίσχυση της έρευνας και των αναλύσεων για την επαγγελματική κατάρτιση, στη σύγκριση δεδομένων και στην ανταλλαγή πληροφοριών.

v. Σχέδια που αφορούν την προώθηση γλωσσικών ικανοτήτων προσαρμοσμένων στις ανάγκες διαφόρων επαγγελματικών κλάδων και την ανάπτυξη παιδαγωγικών προσεγγίσεων και μεθόδων πιστοποίησης.

Μέσω του προγράμματος αυτού προωθείται η διαφάνεια και η αναγνώριση των αποκτούμενων προσόντων με την ενίσχυση του θεσμού του Ευρωδιαβατηρίου, (Europass), για την αναγνώριση περιόδων κατάρτισης. Παράλληλα, προωθούνται προσπάθειες για την αναγνώριση της άτυπης μάθησης και ενισχύονται πρωτοβουλίες για τη δια βίου κατάρτιση.

Βασική προτεραιότητα είναι επίσης η προώθηση καινοτόμου υλικού ηλεκτρονικής μάθησης, ( e – Learning ), που στοχεύει στη μάθηση μέσω της χρήσης των νέων τεχνολογιών και στην παραγωγή σχετικού ηλεκτρονικού υλικού.

Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci II προβλέπει τρεις διαδικασίες υποβολής προτάσεων:

Α. Η διαδικασία αυτή αφορά το μέτρο της κινητικότητας και η επιλογή των σχεδίων γίνεται αποκεντρωμένα από τις εθνικές μονάδες συντονισμού.

Β. Αφορά τα πιλοτικά σχέδια, τα γλωσσικά σχέδια και τα διακρατικά δίκτυα. Οι εθνικές μονάδες συντονισμού προεπιλέγουν τα σχέδια και η τελική επιλογή γίνεται κεντρικά από τη Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Γ. Αφορά το υλικό αναφοράς και η επιλογή των σχεδίων γίνεται σε κεντρικό επίπεδο από επιτροπή αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Προτάσεις μπορούν να υποβάλλουν οργανισμοί και ιδρύματα του δημόσιου, του ιδιωτικού και του ευρύτερου δημόσιου τομέα που αναπτύσσουν δραστηριότητα στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης. Φυσικά πρόσωπα δεν επιτρέπεται να υποβάλλουν προτάσεις. Συνεπώς, ως πιθανοί υποψήφιοι θεωρούνται:

• Τα ινστιτούτα ή οι οργανισμοί κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημίων, που σύμφωνα με τις εθνικές νομοθεσίες σχεδιάζουν ή αναλαμβάνουν δραστηριότητες επαγγελματικής κατάρτισης, επιμόρφωσης, αναβάθμισης ικανοτήτων ή επανεκπαίδευσης, ανεξάρτητα από την επωνυμία που φέρουν στις συμμετέχουσες χώρες.

• Τα ερευνητικά κέντρα και οι οργανισμοί που εκπονούν μελέτες και διενεργούν αναλύσεις στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης.

• Οι επιχειρήσεις, ιδίως μικρομεσαίες, βιοτεχνίες ή ιδιωτικές και δημόσιες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν ως κύρια δραστηριότητα την επαγγελματική κατάρτιση.

• Επαγγελματικές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών και λοιπών επιμελητηρίων.

• Οι κοινωνικοί εταίροι.

• Οι οργανισμοί τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης.

• Οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί, οι εθελοντικές οργανώσεις και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ).

8.8.9. Το Tempus.

Το πρόγραμμα TEMPUS για την περίοδο 2000 – 2006, αφορά κυρίως σε συμπράξεις διαπανεπιστημιακής συνεργασίας μεταξύ Ιδρυμάτων Χωρών Μελών και Χωρών Εταίρων για την επίτευξη των στόχων. Βεβαίως, χάρη στην Διεύρυνση του προγράμματος, εκτός από Α.Ε.Ι. και Τ.Ε.Ι. δυνατότητα συμμετοχής έχουν:

• Ο.Τ.Α.,
• Βιομηχανικές Επιχειρήσεις,
• Οργανισμοί,
• Κοινωνικοί Εταίροι,
• Υπουργεία, Εμπειρογνώμονες,
• Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ),
• Εταιρείες.

Το Πρόγραμμα θεσπίσθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 7 Μαΐου 1990 και προέβλεπε τρεις εξελικτικές φάσεις:

i. TEMPUS I 1990 -1994,
ii. TEMPUS II 1994 -1998,
iii. TEMPUS II 1998 – 2000
iv. TEMPUS III 2000 – 2006.

Οι Γενικοί Στόχοι του προγράμματος συνίστανται στους παρακάτω δυο:

1ος. Προαγωγή της ποιότητας και υποστήριξη της ανάπτυξης και ανανέωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στις Χώρες Εταίρους.

2ος. Ενθάρρυνση της αναπτυσσόμενης αλληλεπίδρασης και της όσο το δυνατόν πιο ισόρροπης συνεργασίας τους με εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι μερικοί στόχοι είναι οι παρακάτω:

α. Η αντιμετώπιση θεμάτων κατάρτισης και εκσυγχρονισμού εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε τομείς προτεραιότητας.
β. Η μεταρρύθμιση των δομών ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τις διοικήσεις τους.
γ. Η κατάρτιση που συνδέεται με την απόκτηση προσόντων με στόχο την αντιμετώπιση των αναγκών σε περίοδο οικονομικής μεταρρύθμισης, ιδιαίτερα μέσω της βελτίωσης και της επέκτασης των θεσμών με την βιομηχανία.
δ. Η δημιουργία θεσμών στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού.
ε. Η ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ Βαλκανικών Χωρών, αλλά επίσης και με εκείνες των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών και της Μογγολίας.

Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων από το πρόγραμμα προβλέπονται δυο είδη δράσεων:

Α) Κοινά Ευρωπαϊκά Προγράμματα (Κ.Ε.Π).
Β) Ατομικές Ενισχύσεις Κινητικότητας (ΑΕΚ).

Τα Κοινά Ευρωπαϊκά Προγράμματα περιλαμβάνουν τις παρακάτω τέσσερις κατηγορίες σχεδίων:

α) Ανάπτυξη Προγραμμάτων Σπουδών/ Curriculum Development Projects (CD) που έχουν ως στόχο την δημιουργία νέων « curriculum» ή όπου είναι δυνατόν, την αναβάθμιση των υπαρχόντων καθώς και την βελτίωση μεθόδων διδασκαλίας. Ως ομάδα – στόχος, ( target group), θεωρούνται : το εκπαιδευτικό προσωπικό, οι φοιτητές, αυτοί που λαμβάνουν τις πολιτικές αποφάσεις και το μη ακαδημαϊκό προσωπικό του Πανεπιστημίου.

β) Πανεπιστημιακή Διαχείριση/ University Management Projects (UM). Αφορά την διοικητική μεταρρύθμιση των Πανεπιστημίων και των άλλων ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Ως ομάδα – στόχος θεωρούνται: το μη ακαδημαϊκό διοικητικό προσωπικό ( π.χ. βιβλιοθηκάριοι, γραφεία διεθνών σχέσεων, λογιστήρια, φοιτητικές εστίες & οργανώσεις ).

γ) Προγράμματα κατάρτισης για την Δημιουργία Θεσμών /Training Courses for Institution Building (IB). Τα προγράμματα αυτού του είδους επικεντρώνουν τις δραστηριότητές τους στην ανάπτυξη των διοικητικών και θεσμικών δομών των Χωρών Εταίρων με γνώμονα την βελτίωση των πρακτικών γνώσεων και την αναβάθμιση ικανοτήτων μη ακαδημαϊκού προσωπικού. Την Ομάδα στόχο αποτελούν: οι εκπαιδευόμενοι Υπουργείων και των Ο.Τ.Α, τα Επιμελητήρια, οι Επιχειρήσεις κλπ.

δ) Σχέδια Δικτύωσης /Νetworking or Multiplier Projects (NP). Στην περίπτωση αυτή στοχεύεται η διάχυση των πληροφοριών (dissemination of Information/outputs) μέσω της χρήσης του διαδικτύου , φυλλαδίων ή οποιαδήποτε άλλη μο