8.2. Άξονας Προτεραιότητας 1 «Προώθηση της ισότητας των ευκαιριών πρόσβασης στην αγορά εργασίας για όλους και ιδιαίτερα για όσους απειλούνται με κοινωνικό αποκλεισμό»
Ο Άξονας Προτεραιότητας 1 έχει ως θέμα του την « Προώθηση της ισότητας των ευκαιριών πρόσβασης στην αγορά εργασίας για όλους και ιδιαίτερα για όσους απειλούνται με κοινωνικό αποκλεισμό», και προϋπολογισμό 451.457.867 Ευρώ. Στοχεύει στην προώθηση της ισότητας ευκαιριών ολόκληρου του μαθητικού πληθυσμού, στη μείωση της σχολικής αποτυχίας και της εκπαιδευτικής διαρροής με το να προσφέρει υποστήριξη σ΄ όλους τους νέους προκειμένου ν’ αποκτήσουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες, αυξάνοντας τις δυνατότητες ένταξης στην αγορά εργασίας.
Συμπεριλαμβάνει Μέτρα και Ενέργειες που απευθύνονται σε ομάδες μαθητικού πληθυσμού με πολιτισμικές και γλωσσικές ιδιαιτερότητες και διαφορές, μουσουλμανόπαιδες, τσιγγανόπαιδες, παλιννοστούντες, αλλοδαπούς και ομογενείς, άτομα με ειδικές ανάγκες, μαθητές που εγκατέλειψαν την εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση και μαθητές που παρουσιάζουν χαμηλή επίδοση και μαθησιακές δυσκολίες.
Θεωρείται ως ο τρίτος στη σειρά των αξόνων, από άποψη προτεραιότητας με ποσοστό συμμετοχής 13,3% .
Ο Α. Π. 1, ταυτίζεται με το 2ο πεδίο πολιτικής του ΕΚΤ και έχει ως στόχο αφ’ ενός μεν την πρόληψη του κοινωνικού αποκλεισμού, μέσα από δράσεις που δίνουν σε όλους ίσες ευκαιρίες αρχικής ένταξης στο εκπαιδευτικό σύστημα, ώστε ν’ αποφύγουν τη σχολική αποτυχία και τη διαρροή, με την απόκτηση των απαραίτητων επαγγελματικών εφοδίων, αφ’ ετέρου δε την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, βελτιώνοντας τις δυνατότητες απασχόλησης των ατόμων και προσφέροντάς τους το αναγκαίο εκπαιδευτικό συμπλήρωμα μέσα από μια διαδικασία δια βίου εκπαίδευσης. Παρά το ότι η εκπαιδευτική πολιτική της χώρας μας δεν κάνει διακρίσεις εις βάρος συγκεκριμένων μαθητικών ομάδων, υπάρχουν ορισμένες πολιτισμικές, εθνικές ή θρησκευτικές μειονότητες που παρουσιάζουν δυσκολία ένταξης στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αυτός είναι και ο λόγος που επιχειρείται μια ολοκληρωμένη παρέμβαση προς υποστήριξη των μαθητών αυτών, για να παραμείνουν στο εκπαιδευτικό σύστημα για όσο γίνεται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, να βελτιώνουν συνεχώς την εκπαιδευτική τους επίδοση και να ενταχθούν το ταχύτερο δυνατόν στο κύριο σώμα της εκπαίδευσης, (integration).
Στον ίδιο Άξονα εμπίπτουν επίσης διάφορες άλλες ομάδες μαθητικού πληθυσμού, καθεμία από τις οποίες παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και προβλήματα, τα οποία και αντιμετωπίζονται με εξειδικευμένες δράσεις. Συγκεκριμένα, για τους μαθητές με αναπηρίες προβλέπονται επιμορφωτικές δράσεις σωστής εκπαιδευτικής αντιμετώπισης με στόχο, όπου αυτό είναι δυνατό, την ομαλή ένταξή τους στο εκπαιδευτικό σύστημα και την επαγγελματική τους εξέλιξη. Για κάποιες άλλες ευπαθείς μαθητικές ομάδες, που περιλαμβάνουν μαθητές με χαμηλή επίδοση σε ορισμένα μαθήματα, μαθητές που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες καθώς και μαθητές που προέρχονται από οικονομικά ασθενείς οικογένειες, προβλέπονται ειδικές δράσεις ενδυνάμωσης και συμπλήρωσης των εκπαιδευτικών γνώσεων και των ατομικών δεξιοτήτων τους.
Μεταξύ τους τα Μέτρα έχουν άμεση συνάφεια και κυρίως συμπληρωματικότητα. Ειδικά το Μέτρο στο οποίο περιλαμβάνονται ενέργειες για τα άτομα με ειδικές ανάγκες είναι το Μέτρο 1.1 με τίτλο « Βελτίωση των Συνθηκών Ένταξης στο Εκπαιδευτικό Σύστημα Ατόμων Ειδικών Κατηγοριών». Μέσω της υλοποίησής του επιχειρείται η βελτίωση των συνθηκών ένταξης στο εκπαιδευτικό σύστημα μαθητών προερχομένων από συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες οι οποίες απειλούνται από την εκπαιδευτική ανισότητα, έτσι ώστε να προληφθεί η περιθωριοποίηση και ο αποκλεισμός τους από τη μαθησιακή διαδικασία. Συγκεκριμένα το Μέτρο 1.1 συνδέεται με το Μέτρο 2.1, που έχει στόχο την αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης και με το Μέτρο 2.2, που αφορά στην αναμόρφωση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και στην παραγωγή σύγχρονου εκπαιδευτικού υλικού. Παράλληλα συνδέεται με το Μέτρο 2.4, που αφορά στον Επαγγελματικό Προσανατολισμό, στη σύνδεση με την αγορά εργασίας και με το Μέτρο 2.5, που αφορά στη δια βίου εκπαίδευση. Τέλος, συνδέεται και με το Μέτρο 5.1, που στοχεύει στην αναβάθμιση της υλικοτεχνικής υποδομής, κτιριακές παρεμβάσεις και εξοπλισμό, των σχολικών μονάδων της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί επάρκεια χώρων για την εφαρμογή των προγραμμάτων αλλά και εξοπλισμός που θα επιτρέπει την εισαγωγή και χρήση της νέας τεχνολογίας.
Στο Μέτρο εντάσσονται τέσσερις (4) Ενέργειες, οι παρακάτω:
1.1.1: Ένταξη παιδιών με πολιτισμικές και γλωσσικές ιδιαιτερότητες στο εκπαιδευτικό σύστημα.
1.1.2: Λειτουργία «Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας» – Εκπαίδευση Ενηλίκων.
1.1.3: Έγκαιρη και συστηματική ανίχνευση, αξιολόγηση και υποστήριξη των μαθητών με μαθησιακά προβλήματα, προβλήματα λόγου και ομιλίας και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
1.1.4: Βελτίωση των συνθηκών εκπαίδευσης ατόμων με αναπηρίες .
8.2.1. Το Μέτρο 1.2. Καταπολέμηση της σχολικής αποτυχίας και της διαρροής
Το Μέτρο 1.2 αποσκοπεί στην Καταπολέμηση της σχολικής αποτυχίας και της διαρροής προτείνοντας εναλλακτικές μορφές μάθησης. Στο πλαίσιο του Μέτρου αυτού εφαρμόζονται τα προγράμματα:
1ο. Του Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου.
Σκοπός του είναι:
• Η καταπολέμηση της σχολικής αποτυχίας και διαρροής.
• Η αξιοποίηση του πρόσθετου χρόνου με τη χρήση εναλλακτικών μορφών μάθησης.
• Η απελευθέρωση των γονέων από την ανάγκη επιτήρησης των παιδιών τους τις πρωινές και μεσημεριανές ώρες καθώς και η προώθηση ίσων ευκαιριών πρόσβασης στην αγορά εργασίας.
2ο. Του Ολοήμερου Νηπιαγωγείου με τη διεύρυνση της λειτουργίας του κατά τέσσερις ώρες. Σκοπός του είναι:
• Η Αναβάθμιση της προσχολική εκπαίδευσης
• Η ολοκληρωμένη προετοιμασία των νηπίων για το δημοτικό σχολείο
• Η ενίσχυση της κρατικής μέριμνας με στόχο τη μείωση των μορφωτικών διακρίσεων και την εξυπηρέτηση των εργαζομένων κυρίως γονέων.
3ο. Της πρόσθετης διδακτικής στήριξης.
Το πρόγραμμα στοχεύει:
• Στην υποστήριξη των μαθητών του ενιαίου λυκείου και των ΤΕΕ που έχουν χαμηλές επιδόσεις σε βασικά μαθήματα έτσι ώστε:
(α). Ν’ αποφύγουν τη σχολική αποτυχία.
(β). Ν’ αποφύγουν τον αποκλεισμό από την αγορά εργασίας.
Ως ωφελούμενοι μπορούν να θεωρηθούν όλοι οι μαθητές υποχρεωτικής εκπαίδευσης με πολιτισμικές και γλωσσικές ιδιαιτερότητες, με μαθησιακά προβλήματα και αναπηρίες. Ενήλικες που δεν ολοκλήρωσαν την υποχρεωτική εκπαίδευση εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ειδικής αγωγής και ΤΕΕ.
