6.2. Οι υπηρεσίες πρόνοιας
Η κοινωνική φροντίδα ως φαινόμενο υπήρξε κατά το παρελθόν στους διάφορους πολιτισμούς. Οι Ασσύριοι, οι Βαβυλώνιοι, οι Φοίνικες, οι Αιγύπτιοι, ως κοινωνικές οργανώσεις στο πλαίσιο των δεσποτειών, είτε με τη μορφή θρησκευτικής διδασκαλίας, κάτι που φαίνεται χαρακτηριστικά στον ιουδαϊσμό, το Βουδισμό και τον Κουνφουκιανισμό εμπεριέχουν στοιχεία φροντίδας στο πλαίσιο της οικογένειας, της κοινότητας και της πόλης με διάφορες μορφές. Οι ανάγκες που οδήγησαν τις κοινωνίες αυτές στο να καλύπτουν κοινωνικές ανάγκες με τη μορφή της κοινωνικής μέριμνας, ήταν η βιολογική αναπαραγωγή, που ήταν απαραίτητη για την παραγωγή εργατικών χεριών και στρατιωτών, η προστασία αδυνάτων και φτωχών, η αντιμετώπιση επιδημιών.
Στην Αρχαία Ελλάδα οι πόλεις κράτη, ανάλογα με την οργάνωσή τους και τους σκοπούς που επεδίωκαν, παρενέβαιναν με τη μορφή μεταρρυθμίσεων θεσπίζοντας κοινωνικά μέτρα. Στη Σπάρτη ο Λυκούργος το 800 π.χ., στη Θήβα ο Φιλόλαος το 420 π.χ., στην Κόρινθο ο Περίανδρος το 629 π.χ., στην Αθήνα ο Σόλωνας το 593 π.χ., μέσω των μεταρρυθμίσεων θέσπισαν μέτρα όπως η στέγη και η τροφή των αδυνάτων, η προστασία της δημόσιας υγείας, με σκοπό τη διατήρηση του κοινωνικού ιστού κάθε πόλης. Κατά καιρούς μάλιστα πάρθηκαν μέτρα από πολιτικούς και νομοθέτες για την ενίσχυση των άπορων γεωργών, των ορφανών του πολέμου, για την διανομή βασικών προϊόντων στους άπορους, στη βάση δε καταλόγων βοήθειας για ανάπηρους και ανάπηρους πολέμων.
Εθιμικά ίσχυε αμοιβαιότητα βοήθειας είτε για φτωχούς, φιλοξενία σε σπίτια και κτίρια βωμών του Δία, ο οποίος θεωρούνταν ο θεός των φτωχών και των επαιτών. Η φιλοσοφική σκέψη και ο πολιτικός λόγος, σε συνδυασμό με τη θρησκεία έδιναν την κατεύθυνση των μέτρων που θα έπρεπε να ληφθούν για τη βοήθεια των ανάπηρων και άλλων ευαίσθητων ομάδων του πληθυσμού. Κατά τη διάρκεια των ελληνιστικών χρόνων η πρόνοια παύει να είναι υπόθεση του δήμου και γίνεται περισσότερο ιδιωτική υπόθεση. Στο δεύτερο μισό της Ρωμαϊκής επικράτησης υπήρχε έλλειψη κοινωνικής προστασίας και εξαθλίωση του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού. Υποτυπώδη φροντίδα παρείχαν οι ενώσεις που συστάθηκαν από το κράτος με τη μορφή νομικών προσώπων.
Κατά την περίοδο του Χριστιανισμού, αναμφισβήτητα είναι μεγάλη η ανάπτυξη της κοινωνικής μέριμνας, γιατί τα πρότυπα και οι αξίες που προβάλλονται όπως η ισότητα, η αγάπη στο συνάνθρωπο, η αλληλοβοήθεια κάνουν τη μέριμνα για το συνάνθρωπο υπόθεση του καθενός ξεχωριστά και της κοινωνίας γενικότερα.
Η πρόνοια στο Βυζάντιο παίρνει πιο συστηματικό χαρακτήρα με το θεσμό της εθελοντικής προσφοράς. Είναι γνωστό πως την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου οργανώνεται η παροχή βοήθειας σε ορφανά, χήρες και αρρώστους μετά την εξακρίβωση της οικονομικής τους κατάστασης από επιτρόπους οι οποίοι υπέβαλαν τις σχετικές εκθέσεις στους επισκόπους. Παρά το ότι οργανωτικά και ιδεολογικά τον κυρίαρχο ρόλο στην άσκηση της κοινωνικής πολιτικής τον έχει η εκκλησία, η δράση της στηρίζεται και πλαισιώνεται από νομικά πλέγματα κατοχυρωμένων κανόνων, με έμπρακτη υποστήριξη του κράτους σε θέματα υποδομής και στελέχωσης. Έτσι βλέπουμε την εποχή αυτή να υπάρχουν πτωχοκομεία, νοσοκομεία, ορφανοτροφεία και άλλα ευαγή ιδρύματα κάτω από τη συνεργασία του κράτους, της εκκλησίας και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Γενικά στα χρόνια της Βυζαντινής αυτοκρατορίας τη μέριμνα για τους ανάπηρους βλέπουμε να έχουν κυρίως η εκκλησία και τα μοναστήρια, σε συνεργασία με το κράτος και την ιδιωτική πρωτοβουλία.
Στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα οι κοινότητες από τη μια και η εκκλησία με τα μοναστήρια και τον κατώτερο κλήρο από την άλλη αναπτύσσουν σημαντικές δραστηριότητες συνολικής μέριμνας. Όλες αυτές οι προσπάθειες ήταν ενταγμένες στη γενικότερη προσπάθεια επιβίωσης του ελληνισμού. Καλό προνοιακό επίπεδο εντοπίζεται κυρίως σε περιοχές και μοναστήρια που είχαν προνόμια, όπου υπήρχαν συντεχνίες, όπως τα Αμπελάκια της Θεσσαλίας και όπου υπήρχε βοήθεια από τους Έλληνες του εξωτερικού.
Ο Ι. Καποδίστριας ως πρώτος κυβερνήτης, υπήρξε φορέας νέων ιδεών στη σύντομη παρουσία του. Δημιούργησε συνθήκες μέριμνας και περίθαλψης για τα ορφανά παιδιά των αγωνιστών του ’21 με το ίδρυμα της Αίγινας. Οι γνώσεις και οι απόψεις του πάνω στα θέματα αυτά, σε συνδυασμό με τις επιδράσεις που δεχόταν από τους φίλο του Pestaloggi και Fellenberg, θα βοηθούσαν ώστε να προσφέρει περισσότερα αν η δολοφονία του δεν σταματούσε αυτή την προσπάθεια.
Μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα η κοινωνική πρόνοια παρέχεται από το κράτος, την εκκλησία και την ιδιωτική πρωτοβουλία, όχι όμως σε ικανοποιητικά επίπεδα. Οι αλλαγές όμως στις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες στην Ευρώπη τον 19ο και ιδιαίτερα τον 20ο αιώνα είχαν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη του κράτους πρόνοιας. Στη χώρα μας οι αιτίες ανάπτυξης των κοινωνικών υπηρεσιών ήταν η οικονομική ανάπτυξη, μετά το 1950, κυρίως όμως οι διεκδικήσεις των εργαζομένων και τέλος η ευρωπαϊκή της προοπτική.
Η γενική προσέγγιση του εξελικτικού φαινομένου της ανάπτυξης του κράτους πρόνοιας, που ακολουθεί τα ιδεολογικά ρεύματα κάθε εποχής και κοινωνίας, παρουσιάζει έναν κοινό παρονομαστή σε όλα τα κράτη που ακολούθησαν το μοντέλο της βιομηχανικής ολοκλήρωσης. Υπήρξε μια μετάβαση, μετά τη βιομηχανική επανάσταση, από την κοινοτική και οικογενειακή αλληλεγγύη που οποία ίσχυε ως μορφή φροντίδας, στο Κράτους Πρόνοιας και στην παροχή κοινωνικών υπηρεσιών στην οικογένεια. Το φαινόμενο, αν και για πολλούς ερευνητές δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό ιδιαίτερα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πάντως μετά από μια περίοδο κρίσης και αμφισβήτησης της αποτελεσματικότητας του κράτους πρόνοιας τις δεκαετίες 1970 και 1980 διαμορφώνονται σήμερα προσπάθειες για την κάλυψη των αναγκών από ένα πλουραλιστικό μοντέλο κοινωνικών υπηρεσιών. Οι προσεγγίσεις στο κράτος πρόνοιας, όπως αυτό αναπτύσσεται παγκοσμίως, είναι χρήσιμες γιατί έτσι μπορούμε ν’ αντλήσουμε χρήσιμα συμπεράσματα για την ανάπτυξή του και στη χώρα μας.
Για την αποτελεσματικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών στη χώρα μας εκφράζονται διάφορες επιφυλάξεις, ενώ παράλληλα έχουν υποβληθεί και σχετικές προτάσεις για την εύρυθμη λειτουργία τους. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου γονείς παιδιών με ειδικές ανάγκες αντιμετωπίζουν δυσκολίες και απευθύνονται σε υπηρεσίες πρόνοιας, είτε διότι αλλάζουν συχνά οι νόμοι που αφορούν δικαιώματα των Α.Μ.Ε.Α. και των γονέων τους, είτε γιατί οι υπάλληλοι των παραπάνω υπηρεσιών δεν ερμηνεύουν σωστά τους νόμους ή δε γνωρίζουν αυτούς.
Τις ανάγκες της Κοινωνικής Πρόνοιας στη χώρα μας καλύπτει το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Από τον Μάρτιο του 2004 το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας μετονομάστηκε σε Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Η αλλαγή αυτή συμβόλιζε την νέα ευρωπαϊκή αντίληψη για τις παρεχόμενες υπηρεσίες στο χώρο της κοινωνικής φροντίδας. Η έννοια της κοινωνικής αλληλεγγύης αναδεικνύει το σεβασμό και τον τρόπο αντιμετώπισης των αποδεκτών της κοινωνικής φροντίδας ενώ η κοινωνική πρόνοια είναι σε μεγάλο βαθμό συνυφασμένη με την εξάρτηση των «αδύνατων» συνανθρώπων μας από τις κρατικές υπηρεσίες. Οι σύγχρονες όμως αντιλήψεις παροχής κοινωνικής φροντίδας και ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας είναι εντελώς αντίθετες με την έννοια της εξάρτησης. Η κοινωνική αλληλεγγύη έχει ως αρχή όχι την ισότητα αντιμετώπισης όλων των ανθρώπων. Το αντίθετο θα σήμαινε απλά την αναπαραγωγή των ήδη υφισταμένων ανισοτήτων. Κοινωνική αλληλεγγύη σημαίνει όχι μόνο μέριμνα για την υγεία των ανθρώπων, αλλά οριοθέτηση των πλαισίων για την ευτυχία τους.
Οι υπηρεσίες της Κοινωνικής Αλληλεγγύης, που αντικατέστησαν τις αντίστοιχες της Κοινωνικής Πρόνοιας, συνεχίζουν να υπάγονται στη Γενική Διεύθυνση Πρόνοιας, ΠΙΝΑΚΑΣ 5, και να διευθύνονται από τον Γενικό Διευθυντή Πρόνοιας. Στη Γενική Διεύθυνση Πρόνοιας υπάγονται τρεις διευθύνσεις, με τρία Τμήματα η κάθε μια καθώς και ένα ανεξάρτητο Τμήμα Προσωπικού Φορέων του Εθνικού Συστήματος Κοινωνικής Φροντίδας.
ΠΙΝΑΚΑΣ: 5
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΝΟΙΑΣ
Δ/ΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ:
Τμήμα Οικογένειας και Δημογραφικής Πολιτικής
Τμήμα Προστασίας Παιδιών και Εφήβων
Τμήμα Προστασίας Ηλικιωμένων
Δ/ΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ:
Τμήμα Προστασίας Ευπαθών Ομάδων
Τμήμα Εθελοντισμού και Πιστοποίησης Φορέων
Τμήμα Κοινωνικής Προστασίας
Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ:
Τμήμα Οργάνωσης και λειτουργίας δομών και προγραμμάτων ανοικτής κοινωνικής φροντίδας και αποκατάστασης
Τμήμα Οργάνωσης και λειτουργίας δομών και προγραμμάτων αυξημένης φροντίδας
ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΦΟΡΕΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ
Το Ελληνικό Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Αλληλεγγύης βασίζεται στους παρακάτω άξονες:
i. Σχεδιασμός των προγραμμάτων κοινωνικής παρέμβασης σύμφωνα με τις αρχές της Λευκής Βίβλου για τη Διακυβέρνηση με ουσιαστική εφαρμογή των γενικών αξιών: της Ειλικρίνειας, της Συμμετοχής, του Καταλογισμού Ευθυνών, την Αποτελεσματικότητας και της Συνοχής.
ii. Εκσυγχρονισμός των δομών των δημοσίων και ιδιωτικών φορέων της Πρόνοιας σε σχέση με την αποτελεσματικότητα , την αποδοτικότητα και την πολυδιάστατη αξιολόγηση.
iii. Σχεδιασμός και εφαρμογή προγραμμάτων κοινωνικής παρέμβασης με πολυσυμμετοχική βάση, (συμμετοχή κρατικών φορέων, μη κυβερνητικών οργανώσεων, τοπικής αυτοδιοίκησης και εκπροσώπων ομάδων-στόχου), με ιδιαίτερη έμφαση στην αρχή της Καταλληλότητας των φορέων που παρέχουν κοινωνική φροντίδα.
iv. Δημιουργία ευέλικτων δικτύων κοινωνικής φροντίδας και διάχυση της τεχνογνωσίας και των ορθών εμπειριών στα υποκείμενα του δικτύου.
v. Αξιοποίηση των ανθρώπινων και υλικών πόρων του ιδιωτικού τομέα.
vi. Επικέντρωση και προσαρμοστικότητα στις ιδιαίτερες ανάγκες των κοινωνικών ομάδων που βιώνουν ή απειλούνται από κοινωνικό αποκλεισμό.
Οι φορείς που συμμετέχουν στην επιστημονική τεκμηρίωση και υλοποίηση των προγραμμάτων του Υπουργείου είναι:
• Το Ινστιτούτο Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης
• Το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας
• ΝΠΔΔ που εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ΠΙΝΑΚΑΣ 6,
Τα ΝΠΔΔ και τα ΝΠΙΔ που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας ανά Νομό καταγράφηκαν μετά από σχετική έρευνά μας σε όλη την επικράτεια, φαίνεται να είναι συνολικά 288 και παρουσιάζονται αναλυτικά στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6.
ΠΙΝΑΚΑΣ: 6
ΕΠΟΠΤΕΥΟΜΕΝΑ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ
ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ:
• ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ KAI ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΥΦΛΩΝ (Κ.Ε.Α.Τ.) Ελευθερίου Βενιζέλου 210, 17675 Καλλιθέα, τηλ. 210-9595880
• ΕΘΝΙΚΟ IΔΡΥΜΑ ΚΩΦΩΝ (Ε.Ι.Κ.) Ζαχάρωφ 1, 11521, Αμπελόκηποι, τηλ. 210- 6460379, 210-6465603
• ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ (Ι.Κ.Π.Α.) Υπατίας 6, 10556 Αθήνα, τηλ. 210-3211761
• ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ AΜΕΣΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ (Ε.Κ.Α.Κ.Β.), Βασιλίσσης Σοφίας 131 και Ζαχάρωφ, Αθήνα 11526, Τηλεφωνική γραμμή άμεσης βοήθειας 197
ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ:
• ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ (υπό σύσταση)
Τα άτομα με σύνδρομο DOWN ως ειδική κατηγορία ατόμων με αναπηρία, αφού έχουν σύνθετες ανάγκες στο βιολογικό, εκπαιδευτικό και κοινωνικό τομέα, μπορούν να ωφεληθούν από τις δράσεις όλων των τμημάτων της Γενικής Διεύθυνσης Πρόνοιας του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
Η Διεύθυνση Προστασίας Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες, ( δες ΠΙΝΑΚΑ 5 ), συγκροτείται από δυο Τμήματα:
α. Το Τμήμα Οργάνωσης και λειτουργίας δομών και προγραμμάτων ανοικτής κοινωνικής φροντίδας και αποκατάστασης
β. Το Τμήμα Οργάνωσης και λειτουργίας δομών και προγραμμάτων αυξημένης φροντίδας.
Τα Τμήματα αυτά έχουν διαφορετικές αρμοδιότητες σε σχέση με τις Ειδικές Ανάγκες της κάθε κατηγορίας αναπήρων και ως εκ τούτου ασχολούνται με διαφορετική θεματολογία. Έτσι στο χώρο ευθύνης του Τμήματος Οργάνωσης και λειτουργίας δομών και προγραμμάτων ανοικτής κοινωνικής φροντίδας και αποκατάστασης εμπίπτουν οι παρακάτω δραστηριότητες:
• Η έρευνα των προβλημάτων, η διαπίστωση του μεγέθους τους, η μελέτη και η επεξεργασία των νέων σύγχρονων μορφών και μεθόδων κοινωνικής φροντίδας των ατόμων με ειδικές ανάγκες και χρονίως πασχόντων και η κατάρτιση σχετικών προγραμμάτων.
• Η έγκριση, η παρακολούθηση και η εποπτεία της εφαρμογής διαφόρων προγραμμάτων για άτομα με ειδικές ανάγκες και χρονίως πάσχοντες. Η λήψη μέτρων για βελτίωση αυτών των προγραμμάτων σε συνεργασία με συναρμόδια υπουργεία, φορείς, οργανώσεις, την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) και άλλους Διεθνείς Οργανισμούς.
• Ο καθορισμός των όρων και προϋποθέσεων για την παροχή πάσης φύσεως ενίσχυσης στα άτομα με ειδικές ανάγκες και χρονίως πασχόντων σε συνάρτηση με την έκδοση των αναγκαίων πράξεων σύστασης, κατάργησης, μεταφοράς, συγχώνευσης, μετατροπής πάσης φύσεως φορέων για τα άτομα αυτά και η χωροταξική κατανομή τους.
• Εξ αιτίας του παραπάνω, στο Τμήμα έχει ανατεθεί ο καθορισμός των όρων και προϋποθέσεων της σύστασης, οργάνωσης και λειτουργίας των πάσης φύσεως φορέων κοινωνικής προστασίας, ( αναφορά και παρουσίασή τους γίνεται αμέσως πιο κάτω). Ταυτόχρονα όμως ασκείται η εποπτεία και η παρακολούθηση του έργου και της λειτουργίας τους σε συνδυασμό τον καθορισμό των όρων και των ορίων κάθε μορφής οικονομικής ενίσχυσής τους.
• Στην αρμοδιότητά του βρίσκεται η συγκέντρωση και επεξεργασία των στατιστικών στοιχείων, που υποβάλλονται από κρατικούς ή ιδιωτικούς φορείς προνοιακού. Στόχος, αφ΄ενός μεν η ενημέρωση και η βελτίωση τυχόν δυσλειτουργιών, αφ’ ετέρου δε ο προγραμματισμός και η οργάνωση, σε συνεργασία με τις αρμόδιες Υπηρεσίες, κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς, ερευνητικών προγραμμάτων, σεμιναρίων, συζητήσεων, διαλέξεων. Έχοντας τα δεδομένα αυτά μπορεί να προβαίνει στη σύναψη συμβάσεων με ερευνητικά κέντρα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, με εκπαιδευτικά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, να παρακολουθεί τις εκπονούμενες έρευνες και τα διάφορα καινοτόμα προγράμματα, που εφαρμόζονται πειραματικά, έχοντας τη δυνατότητα εξαγωγής συμπερασμάτων.
• Επειδή έχει τη δυνατότητα επιχορήγησης από τις πιστώσεις του Ειδικού Κρατικού Λαχείου σε φορείς αρμοδιότητας του Τμήματος, μπορεί να οργανώνει και να παρακολουθεί όλα τα προγράμματα οικονομικής φύσεως τηρώντας βάσεις δεδομένων των επιδοτουμένων κάθε μορφής.
• Συνεργάζεται για θέματα ατόμων με ειδικές ανάγκες και χρονίως πασχόντων με φορείς Πρώτου, Δεύτερου και Τρίτου Βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Έτσι, εκ παραλλήλου, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, σχεδιάζει, πραγματοποιεί, εγκρίνει μελέτες και παρακολούθηση εφαρμογής από ιδρύματα και άλλους φορείς, αρμοδιότητας της Διεύθυνσης, προγραμμάτων προεπαγγελματικής και επαγγελματικής κατάρτισης και ένταξης στην παραγωγική διαδικασία στοχεύοντας στην αλληλοαποδοχή, την κοινωνική και επαγγελματική αποκατάσταση των ατόμων με ειδικές ανάγκες και χρονίως πασχόντων.
• Έχει τη δυνατότητα ένταξης έργων στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ή σε άλλα προγράμματα (Ευρωπαϊκή Ένωση, κ.λ.π.), κατόπιν συνεργασίας με τα άλλα Τμήματα, καθώς και υποβολής προτάσεων προς τη Διεύθυνση Αγωγής Υγείας και Πληροφόρησης για δημιουργία και εφαρμογή από αυτήν προγραμμάτων αγωγής υγείας.
• Τέλος εποπτεύει τον Εθνικό Οργανισμό Κοινωνικής Φροντίδας για θέματα αρμοδιότητας του Τμήματος.
Κατ’ αντιστοιχία στο Τμήμα Οργάνωσης και λειτουργίας δομών και προγραμμάτων αυξημένης φροντίδας έχουν ανατεθεί οι παρακάτω αρμοδιότητες:
• Η έρευνα των διαφόρων προβλημάτων, ο εντοπισμός του μεγέθους τους, η μελέτη και η επεξεργασία των νέων σύγχρονων μορφών και μεθόδων κοινωνικής φροντίδας των ατόμων με ειδικές ανάγκες και χρονίως πασχόντων καθώς και η κατάρτιση σχετικών προγραμμάτων.
• Ο σχεδιασμός, η έγκριση και η παρακολούθηση εφαρμογής προγραμμάτων σε συνεργασία με φορείς του εσωτερικού, την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) ή άλλους Διεθνείς Οργανισμούς. Αυτό συνεπάγεται τη δυνατότητα της εποπτείας και παρακολούθησης των εφαρμοζομένων προγραμμάτων, για άτομα με ειδικές ανάγκες και χρονίως πάσχοντες, άρα και τη δυνατότητα λήψης μέτρων για βελτίωση αυτών των προγραμμάτων. Ένα από αυτά, το βασικότερο, είναι και ο καθορισμός της οικονομικής ενίσχυσης αυτών.
• Μπορεί να προβεί στην έκδοση των αναγκαίων πράξεων σύστασης, κατάργησης, μεταφοράς, συγχώνευσης, μετατροπής πάσης φύσεως φορέων για άτομα με ειδικές ανάγκες και χρονίως πάσχοντες και η χωροταξική κατανομή τους. Αυτό παρέχει τη δυνατότητα καθορισμού των όρων και των προϋποθέσεων σύστασης, οργάνωσης και λειτουργίας των πάσης φύσεως φορέων κοινωνικής προστασίας για άτομα με ειδικές ανάγκες και χρονίως πάσχοντες. Πιο απτά, στις αρμοδιότητες του Τμήματος υπάγεται η ανάπτυξη μονάδων περίθαλψης σε ιδρύματα, ο καθορισμός νοσηλίου σ’ αυτές σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Ανάπτυξης Μονάδων Υγείας.
• Σε συνεργασία με τις αρμόδιες Υπηρεσίες, κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς, μπορεί να προγραμματίσει και οργανώσει ερευνητικών προγραμμάτων, σεμιναρίων, συζητήσεων, διαλέξεων. Η αρμοδιότητα αυτή συνεπάγεται τη δυνατότητα, συγκέντρωσης και επεξεργασίας στατιστικών στοιχείων, από κρατικούς ή ιδιωτικούς φορείς προνοιακού χαρακτήρα αρμοδιότητας του Τμήματος με σκοπό την ενημέρωση και τη βελτίωση τυχόν δυσλειτουργιών.
• Έχει τη δυνατότητα επιχορήγησης φορέων αρμοδιότητας του Τμήματος από τις πιστώσεις του Ειδικού Κρατικού Λαχείου και την οργάνωση και παρακολούθηση όλων των προγραμμάτων οικονομικής φύσεως για τα οποία έχει αρμοδιότητα το Τμήμα. Κατ’ επέκταση παρέχεται το δικαίωμα σύναψης συμβάσεων με ερευνητικά κέντρα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου ή εκπαιδευτικά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και η μέριμνα για την παρακολούθηση των εκπονουμένων ερευνών.
• Συνεργάζεται για θέματα ατόμων με ειδικές ανάγκες και χρονίως πασχόντων με φορείς του Πρώτου, Δεύτερου και Τρίτου Βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σε συνεργασία με άλλα Τμήματα της Διεύθυνσης, μπορεί να προβεί στην ένταξη έργων στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ή σε άλλα προγράμματα (Ευρωπαϊκή Ένωση, κ.λπ.). Υποβάλει προτάσεις προς τη Διεύθυνση Αγωγής Υγείας και Πληροφόρησης για τη δημιουργία και την εφαρμογή από αυτήν προγραμμάτων αγωγής υγείας.
• Τέλος εποπτεύει τον Εθνικό Οργανισμό Κοινωνικής Φροντίδας για θέματα αρμοδιότητας του Τμήματος.
Οι εποπτευόμενοι φορείς από τη Γενική Διεύθυνση Πρόνοιας του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης είναι:
i. Το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας.
ii. Το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών
iii. Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία
iv. Το Ινστιτούτο Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης
v. Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις
Ι. Το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας.
Το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας (Ε.Κ.Α.Κ.Β.) είναι Ν.Π.Δ.Δ. με έδρα την Αθήνα. Ιδρύθηκε με το άρθρο 6 του Ν.3106/2003. Διοικείται από πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο. Σκοπός του είναι ο συντονισμός του δικτύου παροχής υπηρεσιών κοινωνικής στήριξης σε άτομα, οικογένειες και πληθυσμιακές ομάδες που διέρχονται έντονη συναισθηματική κρίση ή περιέρχονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Συγκεκριμένα παρέχει τις παρακάτω υπηρεσίες:
• Συμβουλευτική πληροφόρηση και ενημέρωση σε θέματα πρόνοιας.
• Ψυχολογική υποστήριξη σε άτομα, οικογένειες και ομάδες.
• Προσωρινή φιλοξενία σε ξενώνες σε άτομα που βιώνουν κάποια κρίση ή βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
• Συντονισμό και διαμεσολάβηση για πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής αλληλεγγύης που προσφέρονται από άλλους φορείς , μη κερδοσκοπικές εταιρείες και μη κυβερνητικές οργανώσεις.
Η ομάδα στόχος των υπηρεσιών του Ε.Κ.Α.Κ.Β. είναι άτομα και πληθυσμιακές ομάδες, με τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
• Παιδιά και έφηβοι που κακοποιούνται.
• Παιδιά και έφηβοι που παραμελούνται ή περιφέρονται.
• Έφηβοι που εγκαταλείπουν το σπίτι τους.
• Κακοποιημένες γυναίκες θύματα οικογενειακής βίας.
• Ενήλικοι και ηλικιωμένοι που χρήζουν άμεσης κοινωνικής βοήθειας
• Άτομα που βρίσκονται σε κρίση και έντονη συναισθηματική φόρτιση κ.λ.π.
Το δίκτυο των προσφερόμενων υπηρεσιών του Ε.Κ.Α.Κ.Β. περιλαμβάνει:
I. Την Τριψήφια Τηλεφωνική Γραμμή Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας 197.
II. Τα Κέντρα Κοινωνικής Στήριξης (Κ.Κ.Σ.).
III. Η Υπηρεσία Διαχείρισης Κρίσεων.
IV. Η Υπηρεσία Άμεσης Κοινωνικής Παρέμβασης.
V. Οι Ξενώνες Σύντομης Φιλοξενίας
α. Η Τηλεφωνική Γραμμή Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας.
Αποτελεί το κεντρικό σημείο παροχής υπηρεσιών άμεσης κοινωνικής βοήθειας και έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
• Λειτουργεί σε 24ωρη βάση όλες τις ημέρες της εβδομάδας.
• Παρέχει συμβουλευτική, ψυχολογική στήριξη και πληροφόρηση.
• Κινεί τους μηχανισμούς άμεσης κοινωνικής παρέμβασης.
• Κάνει παραπομπές στις υπόλοιπες υπηρεσίες του δικτύου του Ε.Κ.Α.Κ.Β., καθώς και σε άλλες κοινωνικές Υπηρεσίες και φορείς για περαιτέρω βοήθεια .
β. Τα Κέντρα Κοινωνικής Στήριξης (Κ.Κ.Σ.).
Είναι εγκατεστημένα στους Νομούς Αττικής και Θεσσαλονίκης, σε διάφορα δημοτικά διαμερίσματα, ΠΙΝΑΚΑΣ 7.
Αποτελούν τις περιφερειακές πύλες εισόδου στο σύστημα της άμεσης κοινωνικής φροντίδας και είναι στελεχωμένα με κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους και κοινωνιολόγους. Αξιολογούν τα διάφορα περιστατικά παρέχοντας ψυχολογική στήριξη και πληροφόρηση ενώ έχουν τη δυνατότητα παραπομπής περιστατικών στους ξενώνες σύντομης φιλοξενίας και παρέμβασης στο σπίτι και στις εστίες εμφάνισης του προβλήματος για άμεση παροχή υπηρεσιών
γ. Η Υπηρεσία Διαχείρισης Κρίσεων.
Παρεμβαίνει σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών και ατυχημάτων με πολλά θύματα προκειμένου να προσφέρει κοινωνική και ψυχολογική στήριξη στα ίδια τα πληγέντα άτομα ή στους συγγενείς τους. Στελεχώνεται από εξειδικευμένο προσωπικό και διαθέτει κινητή μονάδα η οποία λειτουργεί ως επιτελικό επιχειρησιακό κέντρο.
ΠΙΝΑΚΑΣ: 7
ΚΕΝΤΡΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΑΤΤΙΚΗΣ
ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Κ.Κ.Σ. ΑΓ. Ι. ΡΕΝΤΗ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Θεσσαλονίκης 9, Αγ. Ι. Ρέντης, 18233
ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 4257553, 210 4257551
FAX: 210 4257551
ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Κ.Κ.Σ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Βασ. Σοφίας 135 & Ζαχάρωφ, Αμπελόκηποι, Αθήνα, 11521
ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 6497706, 210 6497771, 210 6497778, 210 6497773, 210 6497766,
FAX: 210 6497763
ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Κ.Κ.Σ. ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Κουντουριώτου & Παπαφλέσσα, Δραπετσώνα, 18648
ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 4614083
FAX: 210 4614083
ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Κ.Κ.Σ. ΚΑΛΑΜΑΚΙΟΥ-ΑΓ. ΣΩΣΤΗ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Τσουκανέλη 7, Καλαμάκι, 17455
ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 9844734
FAX: 210 9844734
ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Κ.Κ.Σ. ΛΑΥΡΙΟΥ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Συνοικία Ρουμάνικα, Λαύριο, 19500
ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 22920 69163
FAX: 22920 69164
ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Κ.Κ.Σ. Ν. ΙΩΝΙΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Γαληνού & Αγ. Όλγας, Ν. Ιωνία, 14233
ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 2790086
FAX: 210 2790086
ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Κ.Κ.Σ. ΠΕΙΡΑΙΑ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Καραολή Δημητρίου & Ηρώων Πολυτεχνείου 19, Πειραιάς, 18532
ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 4122088
FAX: 210 4122610
ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Κ.Κ.Σ. ΠΛ. ΒΑΘΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Καρόλου 16, Αθήνα, 10437
ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 5236541, 210 5236641
FAX: 210 5236641
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Κ.Κ.Σ. ΦΟΙΝΙΚΑ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Εθνικής Αντιστάσεως & Θησέως, Θεσ/νίκη, 55134
ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2310 471101
FAX: 2310 471101
ΥΠΗΡΕΣΙΑ: Κ.Κ.Σ. ΠΥΛΗΣ ΑΞΙΟΥ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Γαλανάκη 1 , Ξηροκρήνη , Θες/νίκη , 54629
ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2310 550906
FAX: 2310 550905
δ. Η Υπηρεσία Άμεσης Κοινωνικής Παρέμβασης.
Περιλαμβάνει δύο υπηρεσίες:
1. Την Υπηρεσία Επιτόπιας Παρέμβασης. Παρεμβαίνει στο σημείο που αναφέρεται ή καταγγέλλεται το περιστατικό χρησιμοποιώντας αυτοκίνητο με πλήρωμα που απαρτίζεται από ειδικευμένο προσωπικό.
2. Την Υπηρεσία υποδοχής. Σ’ αυτήν μπορούν να απευθύνονται οι άμεσα ή έμμεσα ενδιαφερόμενοι για επίλυση προβλημάτων που τους έχουν οδηγήσει σε κατάσταση κρίσης και να ζητούν κοινωνική ή ψυχολογική στήριξη.
ε. Οι Ξενώνες Σύντομης Φιλοξενίας.
Οι Ξενώνες Σύντομης Φιλοξενίας παρέχουν προσωρινή φιλοξενία (κατάλυμα και φροντίδα) σε ευπαθείς πληθυσμιακές ομάδες, όπως παιδιά, έφηβοι, μητέρες με παιδιά, κακοποιημένες γυναίκες και θύματα οικογενειακής βίας, θύματα παράνομης εμπορίας και διακίνησης με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση. Πέραν της φιλοξενίας, παρέχεται στους εξυπηρετούμενους κατά τη διάρκεια της διαμονής τους, από ειδικευμένο στελεχιακό δυναμικό, συμβουλευτική και ψυχολογική στήριξη.
Οι Ξενώνες συνεργάζονται με τα Κέντρα Κοινωνικής Στήριξης της περιοχής τους και τους δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς που δραστηριοποιούνται στον ίδιο χώρο, (Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, Μη Κερδοσκοπικές Εταιρείες, Δήμους, κ..λ.π.), για να βρεθεί οριστική λύση στο πρόβλημα του εξυπηρετούμενου. Λειτουργούν ένας ξενώνας προσωρινής φιλοξενίας για κακοποιημένες γυναίκες και γυναίκες με παιδιά στην Αθήνα, καθώς και δύο ξενώνες (ένας στην Αθήνα και ένας στην Θεσσαλονίκη) για γυναίκες θύματα εμπορίας και διακίνησης με σκοπό την σεξουαλική εκμετάλλευση.
Ειδικότερα στην περίπτωση των παιδιών η κοινωνική προστασία παρέχεται από τις Μονάδες Κοινωνικής Φροντίδας των Διευθύνσεις Υγείας Πρόνοιας, (ΔΥΠΕ), ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7, και από Ν.Π.Ι.Δ. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, εκκλησιαστικά ή φιλανθρωπικά. Στις Μονάδες αυτές εισάγονται παιδιά που αποδεδειγμένα είναι απροστάτευτα και στερούνται οικογενειακής φροντίδας καθώς και παιδιά που βρίσκονται σε κρίση. Η ηλικία εισαγωγής είναι από 5½ έως 16 ετών. Εξαίρεση αποτελούν το Κέντρο Παιδικής Μέριμνας Θηλέων Ρόδου και η Παιδόπολη «Άγιος Ανδρέας» Καλαμακίου που εισάγουν και παιδιά μικρότερης ηλικίας. Αποχωρούν από τα Ιδρύματα μετά τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους ή και νωρίτερα στην περίπτωση που έχουν εκλείψει οι λόγοι εισαγωγής τους. Όσα παιδιά σπουδάζουν, παραμένουν μέχρι την ολοκλήρωση των σπουδών τους και την επαγγελματική τους αποκατάσταση.
Αντίστοιχη λειτουργία με τα παραπάνω δημόσια ιδρύματα έχουν και τα εκκλησιαστικά και φιλανθρωπικά ιδρύματα, τα οποία φιλοξενούν παιδιά σχολικής ηλικίας εκτός από τα Παιδικά Χωριά SOS, το Παιδικό Χωριό Βορείου Ελλάδος και το Πρότυπο Νηπιοτροφείο Καλλιθέας, που δέχονται και παιδιά μικρότερης ηλικίας. Η εισαγωγή γίνεται μετά από αίτηση του γονέα ή του κηδεμόνα ή κατόπιν εισαγγελικής εντολής. Για την εισαγωγή σε Δημόσιο Ίδρυμα, οι εμπλεκόμενοι φορείς είναι, οι Υπηρεσίες Πρόνοιας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, οι Περιφέρειες και το Ε.Κ.Α.Κ.Β. , ενώ για εισαγωγή σε Ιδρύματα Ιδιωτικού δικαίου είναι οι Υπηρεσίες Πρόνοιας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και το Ε.Κ.Α.Κ.Β.
ΙΙ. Το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών ( ΚΕΑΤ).
Το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών (ΚΕΑΤ), βρίσκεται στην Αθήνα, στην περιοχή της Καλλιθέας και είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου. Υπήρξε το αποτέλεσμα εξέλιξης του «Οίκου Τυφλών» και το 1979 έγινε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, με την επωνυμία «Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών», (ΚΕΑΤ), με το Προεδρικό Διάταγμα 265/17- 4 –79 και η οργάνωσή του παγιώθηκε οριστικά με το Νόμο 2646/98.
Η ιδέα ίδρυσης του «Οίκου Τυφλών» ανήκει στον Δημήτριο Βικέλα και τον ποιητή Γεώργιο Δροσίνη. Η ίδρυση πραγματοποιήθηκε στις 7 Μαΐου 1906 ενώ το 1912 με προσφορά των κληρονόμων του Νικολάου Δ. Άμπετ, κτίστηκε το «Αμπέτειον Μέλαθρον», το οποίο στέγασε τη διεύθυνση, τα οικοτροφεία, τις σχολές και τα εργαστήρια του «Οίκου Τυφλών».Το 1924 δωρίθηκε το Νικολοπούλειο οίκημα που χρησιμοποιήθηκε για πολλά χρόνια ως οικοτροφείο αρρένων και ως επαγγελματική σχολή. Το 1928 ολοκληρώθηκε το οικοτροφείο θηλέων ενώ λειτούργησαν οι τέσσερις τάξεις του δημοτικού σχολείου και διετές νηπιαγωγείο.
Το 1946 μετά την επίσκεψη της Έλεν Κέλλερ, ιδρύθηκε το ειδικό τμήμα εκπαίδευσης τυφλοκωφών και το 1952 ιδρύθηκε ειδική τάξη για την εκπαίδευση τυφλών παιδιών με νοητική υστέρηση ενώ δόθηκε συγχρόνως στους τυφλούς το δικαίωμα εισόδου στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Σκοπός του Κέντρου είναι ο συντονισμός του δικτύου παροχής υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας σε άτομα, οικογένειες ή ομάδες που αντιμετωπίζουν καταστάσεις κρίσεως και έχουν άμεση ανάγκη κοινωνικής βοήθειας. Σήμερα διαθέτει σε επίπεδο πρόνοιας:
• Οικοτροφείο
• Κοινωνική Υπηρεσία
• Βιβλιοθήκη και Τυπογραφείο Braill
• Εργαστήριο Ειδικού Εποπτικού Υλικού
• Ψυχολογική Υπηρεσία
Επιπλέον παρέχεται συμβουλευτική υποστήριξη, προσωρινή στέγη, διατροφή και ένδυση, πληροφορίες και ενημέρωση για προνοιακά δικαιώματα και παροχές ενώ πραγματοποιούνται επείγουσες κοινωνικές παρεμβάσεις κατ΄ οίκον ή στο δρόμο.
Στο εκπαιδευτικό επίπεδο το ΚΕΑΤ δραστηριοποιείται ως επί των πλείστων σε προσχολικές και σχολικές ηλικίες ενώ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα σε νεοτυφλωθέντα άτομα και έχει οργανωμένα:
• Προνηπιακό Τμήμα
• Νηπιαγωγείο και Δημ. Σχολείο υπό την εποπτεία του ΥΠΕΠΘ.
• Τμήμα Κινητικότητας
Ένα σημαντικό κομμάτι των σημερινών δραστηριοτήτων του κέντρου έχει να κάνει με συνεργασίες με μια σειρά οργανισμών στην Ελλάδα και το εξωτερικό που φαίνονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8.
ΙΙΙ. Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία.
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρίες είναι η οργάνωση εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρίες στην ελληνική Πολιτεία και κοινωνία και αποτελεί τον τριτοβάθμιο κοινωνικοσυνδικαλιστικός φορέας του αναπηρικού κινήματος. Ιδρύθηκε το 1989 από οργανώσεις ατόμων με αναπηρίες και των οικογενειών τους, με σκοπό να υπερασπίζεται τα θέματα όλων των κατηγορών αναπηρίας αποτελώντας ανεξάρτητο και ισχυρό φορέα εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρίες. Στόχος της είναι η καταπολέμηση των διακρίσεων που βιώνουν τα άτομα με αναπηρίες και η κατοχύρωση των δικαιωμάτων αυτών και των οικογενειών τους. Η αποστολή της πραγματώνεται με την προώθηση μέτρων πολιτικής και νομοθετικών δεσμευτικών ρυθμίσεων.
Τα βασικά όργανα της δομής και της σύνθεσής της είναι:
α. Το Πανελλαδικό Συνέδριο των Αντιπροσώπων των Ομοσπονδιών και Σωματείων της δύναμης της, ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 9, που αποφασίζει για όλα τα ζητήματα που αφορούν στη Συνομοσπονδία.
β. Το Γενικό Συμβούλιο, που εκλέγεται κάθε τρία χρόνια από το Πανελλαδικό Συνέδριο. Είναι το καταστατικό όργανο που διοικεί τη Συνομοσπονδία και αποτελείται από τριάντα τρία (33) μέλη, από τα οποία τα δεκαεννιά (19) είναι άτομα με αναπηρίες και τα δεκατέσσερα (14) είναι γονείς ατόμων με αναπηρίες.
γ. Η Εκτελεστική Γραμματεία, που εκλέγεται από το Γενικό Συμβούλιο και είναι αρμόδια για την εκτέλεση των αποφάσεων του Γενικού Συμβουλίου και κατά συνέπεια έχει την ευθύνη λειτουργίας της Συνομοσπονδίας. Απαρτίζεται από έντεκα (11) μέλη που είναι άτομα με αναπηρίες καθώς και γονείς ατόμων με αναπηρίες.
Η δράση της συνομοσπονδίας αποσκοπεί:
• Στην προώθηση προς τις δημόσιες αρχές των θέματα που απασχολούν τα άτομα με αναπηρίες.
• Στην εξασφάλιση της ανάπτυξης και της εφαρμογής πολιτικών ίσων ευκαιριών για τα άτομα με αναπηρίες.
• Στην ανάδειξη της διάστασης της αναπηρίας και στην οικοδόμηση της κοινωνικής αλληλεγγύης.
• Στο συντονισμό της δράσης όλων των φορέων – μελών της, επιδιώκοντας την ανάπτυξη του αναπηρικού κινήματος σε ολόκληρη τη χώρα.
Η Συνομοσπονδία προωθεί τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες συμμετέχοντας κατά το παρελθόν αλλά και σήμερα μεταξύ άλλων:
• Στην Εθνική Επιτροπή Οργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων 2004
• Στη Συμβουλευτική Επιτροπή Παραολυμπιακών Αγώνων 2004
• Στην Εθνική Συντονιστική Επιτροπή για το Ευρωπαϊκό Έτος Ατόμων με Αναπηρίες και την Εκτελεστική Επιτροπή αυτής.
• Στην Επιτροπή Παρακολούθησης του Γ΄ ΚΠΣ 2000 – 2006:
• Στις Επιτροπές Παρακολούθησης Τομεακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων
• Στο Τμήμα Ειδικής Αγωγής του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
• Στο Εθνικό Συμβούλιο Κοινωνικής Φροντίδας
• Στο Εθνικό Συμβούλιο Διοικητικής Μεταρρύθμισης
• Στις Α΄ βάθμιες και Β΄ βάθμιες Επιτροπές Ν. 2643/98, που αφορά τη διαδικασία πρόσληψης των ατόμων με αναπηρίες στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
• Στο Διοικητικό Συμβούλιο του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων
• Σε Διοικητικά Συμβούλια Κέντρων Αποθεραπείας και Αποκατάστασης, Οργανισμών, σε Επιτροπές Υπουργείων, σε Ομάδες Διοίκησης Έργων που σχετίζονται με την αναπηρία.
Μετά την υιοθέτηση της Συνθήκης του Amsterdam, από τα κράτη μέλη της Ε. Ε, και συγκεκριμένα με το άρθρο 13 για την καταπολέμηση των διακρίσεων, είναι ξεκάθαρο ότι τα ζητήματα της αναπηρίας δεν αποτελούν αποκλειστικά προνόμιο της πολιτικής του κάθε κράτους μέλους αλλά η Ένωση παίζει καθοριστικό ρόλο στον τομέα αυτόν. Έτσι η Συνομοσπονδία μετέχει στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρίες, αναπτύσσοντας σχέσεις με τα Εθνικά Συμβούλια Ατόμων με Αναπηρίες των άλλων κρατών μελών αλλά και των υπό ένταξη στην Ένωση κρατών.
Η Συνομοσπονδία αγωνίζεται προκειμένου η αναπηρία να γίνει ορατή σε όλα τα επίπεδα της ελληνικής Πολιτείας και κοινωνίας. Παράγει και διαχέει πληροφόρηση σχετικά με όλες τις εθνικές πολιτικές και πρωτοβουλίες που αφορούν τα άτομα με αναπηρίες. Η πληροφόρηση αυτή απευθύνεται στις οργανώσεις, μέλη της, στους αρμόδιους θεσμούς της ελληνικής Πολιτείας, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, στα άτομα με αναπηρίες και στο σύνολο της ελληνικής κοινωνίας.
IV. Το Ινστιτούτο Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης.
Υπήρξε προϊόν του κοινωνικού μετασχηματισμού της ελληνικής κοινωνίας. Ιδρύθηκε το 2005 με το Ν.3370 ως μετεξέλιξη του Εθνικού Συμβουλίου Κοινωνικής Φροντίδας, (Ε.ΣΥ.Κ.Φ), οργανισμού στον οποίο είχαν ενσωματωθεί από το 1998 οι προνοιακοί φορείς του ΠΙΚΠΑ και του Εθνικού Οργανισμού Πρόνοιας και Κέντρου Βρεφών «Η ΜΗΤΕΡΑ». Ο νέος φορέας καλύπτει ένα ουσιαστικό κενό στο χώρο της κοινωνικής αλληλεγγύης και αποτελεί εργαλείο έρευνας, αξιολόγησης, τεκμηρίωσης, εκπαίδευσης και εξειδικευμένων εφαρμογών στο χώρο της κοινωνικής πολιτικής, καθώς και το κύριο επιστημονικό εργαλείο στήριξης του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης στη διαμόρφωση και εφαρμογή των πολιτικών και των προγραμμάτων του. Διοικείται από επταμελές διεπιστημονικό Διοικητικό Συμβούλιο.
V. Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις.
Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις με τις οποίες έχει άμεση συνεργασία το Υπουργείο είναι:
• Η Διεθνής Αμνηστία
• Η Actionaid Ελλάς
• Οι Special Olympics
• Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα
• Οι Γιατροί του Κόσμου
• Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
• Η Ομοσπονδία Εθελοντικών ΜΚΟ Ελλάδος
• Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός
• Η Κλίμακα
• Το Ελληνικό Κέντρο Προώθησης του Εθελοντισμού
• Ο Πανελλαδικός Σύνδεσμος Παραπληγικών και Κινητικά Αναπήρων
• Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Παραπληγικών
• Η UNICEF
• Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών
• Η Social Platform
• Το European Disability Forum
• Το World Institute on Disability
• Η Disability Rights Commission, UK
• Η Αναπηρία Τώρα
• Η Disabled People΄s International Europe
• Η «Εύξεινη Πόλη»-Κέντρο Πληροφόρησης και Υποστήριξης Κοινωνικά Αποκλεισμένων Ομάδων
