Συμπεριληπτική εκπαίδευση για μαθητές με προβλήματα όρασης – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μοιρασγεντή Μυρτώς –  ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 22ο

Σεπ 22, 2022 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Συμπεριληπτική εκπαίδευση για μαθητές με προβλήματα όρασης – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Μοιρασγεντή Μυρτώς –  ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 22ο

 

3.3.2 Προκλήσεις σχετικά με την πρόσβαση σε ακαδημαϊκά αντικείμενα για μαθητές με προβλήματα όρασης

 

Συνολικά 11 άρθρα αφορούσαν πρόσβαση σε ακαδημαϊκά θέματα. Από αυτά, τα τρία επικεντρώθηκαν στη Φυσική Αγωγή (J. A. Haegele, 2019·J. A. Haegele & Zhu, 2017·Lieberman et al., 2007), τα τρία στα Μαθηματικά (Abrahamson, Flood, Miele, & Siu, 2019·Klingenberg, Holkesviik, & Augestad, 2019·Klingenberg, Holkesvik, & Augestad, 2019) δύο στις Φυσικές Επιστήμες (Koehler & Wild, 2019·Teke & Sozbilir, 2019), ένα στη Μουσική (Pino & Viladot, 2019) και δύο στη γραφή Μπράιγ/γραμματισμό (Rogers, 2007·Verdier & Ek, 2014). Σύμφωνα με τους De Verdier και Ek (Verdier & Ek, 2014) και Koehler and Wild (Koehler & Wild, 2019) ανεξάρτητα από το επίπεδο και την ποιότητα της υποστήριξης που έλαβαν, περισσότεροι από τους μισούς μαθητές με προβλήματα όρασης ανταποκρίθηκαν στο επίπεδο της τάξη ή και σε ανώτερο. Οι μαθητές μάθαιναν σε τάξεις χωρίς αποκλεισμούς, λαμβάνοντας εκπαίδευση βασισμένη σε πρότυπα. Ωστόσο, σε αυτές τις μελέτες επισημάνθηκαν και ανησυχητικές καταστάσεις. Συγκεκριμένα, σκοπός της έρευνας των De Verdier και Ek (Verdier & Ek, 2014) ήταν να εξετάσει την ανάπτυξη της ανάγνωσης και τα ακαδημαϊκά επιτεύγματα των μαθητών με οπτική αναπηρία σε συμπεριληπτικά περιβάλλοντα καθώς και την υποστήριξη που έλαβαν. Συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν ημιδομημένες συνεντεύξεις και έγγραφα, όπως εκθέσεις παρατήρησης και βαθμοί για κάθε θέμα. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στη Σουηδία και συμμετείχαν έξι μαθητές με τύφλωση ή σοβαρή οπτική αναπηρία σε συμπεριληπτικά περιβάλλοντα και οι γονείς και οι δάσκαλοί τους. Το αποτέλεσμα διέφερε και στις τρεις πτυχές. Δύο μαθητές είχαν ικανοποιητική υποστήριξη από το σχολείο. Ωστόσο, οι περισσότεροι είχαν μη ικανοποιητικό επίπεδο υποστήριξης. Συνολικά, δεν υπήρχε διαφορά στην αναγνωστική κατανόηση για τους βλέποντες και τους αναγνώστες με οπτική αναπηρία. Διαφορές παρατηρήθηκαν στην αποκωδικοποίηση και την ταχύτητα ανάγνωσης. Όλοι οι μαθητές που παρακολούθησαν μαθήματα γενικής εκπαίδευσης είχαν μέτριους βαθμούς. Σκοπός της έρευνας των Koehler και Wild (Koehler & Wild, 2019) ήταν να διευκρινιστεί ποιες παιδαγωγικές πρακτικές, καταλύματα, τροποποιήσεις, προσαρμοστικός εξοπλισμός και διδακτικές πρακτικές χρησιμοποιούνται στη γενική τάξη θετικών επιστημών για την εκπαίδευση των μαθητών με οπτική αναπηρία. Διεξήχθη διαδικτυακή έρευνα. Η έρευνα αναζήτησε πώς οι μαθητές με οπτική αναπηρία είχαν πρόσβαση στην τάξη των Φυσικών Επιστημών, ποια όργανα χρησιμοποίησαν, ποιες τροποποιήσεις και προσαρμογές έγιναν και ποια υποστηρικτική τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε. Υπήρχαν 35 ερωτήσεις. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις Η.Π.Α. και στον Καναδά και συμμετείχαν 51 καθηγητές ειδικοί για την οπτική αναπηρία / Προσανατολισμό & Κινητικότητα. Χρησιμοποιήθηκε δειγματοληψία ευκολίας για την πρόσβαση των συμμετεχόντων και το 47% δίδασκε για περισσότερα από 15 χρόνια σε περιβάλλοντα από την προσχολική ηλικία έως τη μετά το γυμνάσιο. Η πλειονότητα των μαθητών με οπτική αναπηρία πέρασαν διδακτικό χρόνο στις φυσικές επιστήμες εντός της τάξης της γενικής εκπαίδευσης και έλαβαν εκπαίδευση βασισμένη στα πρότυπα. Ωστόσο, οι περισσότεροι δεν υποστηρίχθηκαν από τους δασκάλους της οπτικής αναπηρίας κατά τη διάρκεια της επιστήμης. Περισσότεροι από τους μισούς καθηγητές είπαν ότι κανένας από τους μαθητές τους δεν παρακολούθησε μαθήματα επιστήμης προχωρημένης τοποθέτησης. Τα πιο συνηθισμένα βοηθήματα ήταν η προετοιμασία απτικών εικόνων και η παροχή διευκολύνσεων όπως λεκτικές περιγραφές, εκτεταμένες χρονικές περίοδοι για δοκιμές και έντυπο υλικό μεγάλου μεγέθους. Η εργαστηριακή συμμετοχή των μαθητών με οπτική αναπηρία ήταν χαμηλή. Με άλλα λόγια, οι Koehler και Wild (Koehler & Wild, 2019) μέσα από την έρευνα 51 ειδικών εκπαιδευτικών για άτομα με προβλήματα όρασης έδωσαν διευκρινήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο παρέχονται διδακτικές πρακτικές σε μαθητές με προβλήματα όρασης στις γενικές τάξεις των Φυσικών Επιστημών. Η μελέτη ανέφερε ότι, αν και οι περισσότεροι από αυτούς τους μαθητές βρίσκονταν σωματικά στην ίδια τάξη με τους συμμαθητές τους χωρίς αναπηρία, η συμμετοχή σε πειράματα Επιστήμης ήταν χαμηλή.

Μαζί με την Επιστήμη, η Φυσική Αγωγή ήταν ένα άλλο θέμα με παρόμοια πρόκληση. Οι Haegele και Zhu (J. A. Haegele & Zhu, 2017) και Haegele (J. A. Haegele, 2019) απεικόνισαν μια κατάσταση στην οποία πολλοί μαθητές έμειναν εκτός και δεν συμμετείχαν σε δραστηριότητες. Μια αναδρομική μελέτη που διεξήχθη από τους Haegele και Zhu (J. A. Haegele & Zhu, 2017) εξέτασε τις εμπειρίες ενηλίκων με προβλήματα όρασης κατά τη διάρκεια της ολοκληρωμένης Φυσικής Αγωγής στο σχολείο, χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση ερμηνευτικής φαινομενολογικής ανάλυσης. Σκοπός της έρευνα τους ήταν να εξετάσουν τις εμπειρίες ενηλίκων με οπτική αναπηρία κατά τη διάρκεια της ολοκληρωμένης φυσικής αγωγής στο σχολείο. Διεξήχθησαν ημι-δομημένες τηλεφωνικές συνεντεύξεις με ηχογραφήσεις και χρησιμοποιήθηκε μια ερευνητική προσέγγιση ερμηνευτικής φαινομενολογικής ανάλυσης (IPA). Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις Η.Π.Α. και συμμετείχαν 16 ενήλικες με οπτική αναπηρία, ηλικίας 21 έως 48 ετών, 10 γυναίκες και 6 άνδρες. Όλοι ήταν άτομα που δεν θεωρούσαν τους εαυτούς τους ελίτ αθλητές. Αποκαλύφθηκαν τρία αλληλένδετα θέματα που απεικονίζουν συναισθήματα, εμπειρίες και προβληματισμούς των συμμετεχόντων. Σχετίστηκαν με: α) απογοήτευση και ανεπάρκεια λόγω του αποκλεισμού από δραστηριότητες. β) εξουθενωτικά συναισθήματα που προκύπτουν από τις συμπεριφορές των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής και αντιμετωπίζονται διαφορετικά και γ) συναισθήματα για αλληλεπιδράσεις με συνομηλίκους. Η Φυσική Αγωγή φαίνεται να υπογραμμίζει τις αντιληπτές διαφορές μεταξύ του ατόμου με οπτική αναπηρία και των συνομηλίκων του.

Σκοπός της έρευνα Haegele (J. A. Haegele, 2019) ήταν να διευκρινιστεί η διαφορά μεταξύ της ένταξης και της συμπερίληψης και να εξεταστεί εάν η τρέχουσα ολοκληρωμένη φυσική αγωγή είναι συμπεριληπτική. Για την αποσαφήνιση των όρων, πραγματοποιήθηκε μια αφηγηματική ανασκόπηση. Για να εξεταστεί η τρέχουσα κατάσταση, πραγματοποιήθηκε τηλεφωνική συνέντευξη. Η έρευνα έγινε στις Η.Π.Α. και ο συμμετέχων ήταν ένας άνδρας 24 ετών με οπτική αναπηρία. Αρκετές ανησυχίες που προέκυψαν στην υπάρχουσα βιβλιογραφία για την ολοκληρωμένη φυσική αγωγή ήταν επίσης εμφανείς στην εμπειρική μελέτη. Ο συμμετέχων βίωσε προκλητικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις με τους συνομηλίκους του, ιδιαίτερα όταν οι συνομήλικοι παρεξήγησαν τον αντίκτυπό τους όταν προσπαθούσαν να βοηθήσουν. Οι ενέργειες του δασκάλου στη διαιώνιση κοινωνικών ζητημάτων με τους συνομηλίκους είχαν επίσης αντίκτυπο. Αυτές οι προκλητικές εμπειρίες στην ολοκληρωμένη φυσική αγωγή είχαν μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στον συμμετέχοντα, καθώς οδήγησαν στην ανησυχία του να συμμετάσχει σε αθλήματα αναψυχής ως ενήλικας. Σύμφωνα λοιπόν με τα ευρήματά τους, τα συναισθήματα των μαθητών για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής βασίζονταν στις πράξεις, τις πεποιθήσεις και τις προσπάθειες των καθηγητών Φυσικής Αγωγής τους. Ειδικότερα, οι ενέργειες των καθηγητών στη διαφορετική αντιμετώπιση των μαθητών με προβλήματα όρασης από τους υπόλοιπους συμμαθητές τους βάζοντάς τους στο πλάι ή αποκλείοντάς τους από δραστηριότητες κατανοήθηκαν από τους μαθητές με προβλήματα όρασης ως

«είναι τυφλός, δεν μπορεί να το κάνει» στάση από τον δάσκαλο, αφήνοντάς τους εξουθενωτικά συναισθήματα. Δυστυχώς, αυτό διαιώνισε επίσης την αρνητική αλληλεπίδραση με τους συνομηλίκους. Η αρνητική εμπειρία με τη Φυσική Αγωγή οδήγησε σε ανησυχίες σχετικά με τη συμμετοχή σε αθλήματα αναψυχής ως ενήλικας (J. A. Haegele, 2019).

Τέλος, αποκαλύφθηκε επίσης η έλλειψη ευκαιριών για μαθητές με προβλήματα όρασης να επιλέξουν μαθήματα ανώτερου επιπέδου. Για παράδειγμα, οι Koehler and Wild (Koehler & Wild, 2019) ανέφεραν ως ανησυχία το χαμηλό ποσοστό μαθητών με προβλήματα όρασης που παρακολουθούν μαθήματα Φυσικών Επιστημών προχωρημένου επιπέδου. Υπάρχει πιθανότητα οι τάξεις γενικής εκπαίδευσης να μην παρέχουν σε μαθητές με προβλήματα όρασης τις ίδιες ευκαιρίες με τους μαθητές με όραση να μελετούν ορισμένα μαθήματα σε υψηλότερο επίπεδο, όπως οι Φυσικές Επιστήμες.

Μετάβαση στο περιεχόμενο