Συμπερίληψη των παιδιών με αναπηρία στο γενικό σχολείο: προϋποθέσεις πραγμάτωσης ενός σχολείου για όλους – ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Βαλέριας Λιούμη – Διϊδρυματικό Π.Μ.Σ. Επιστήμες της Αγωγής μέσω Καινοτόμων Τεχνολογιών και Βιοϊατρικών Προσεγγίσεων – Μέρος 15ο
4.2. Ιστορική Αναδρομή της Συμπεριληπτικής Εκπαίδευσης
Για πρώτη φορά η έννοια της συμπερίληψης αναφέρθηκε το 1989 με τη «Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού», όπου ορίζεται πως τα ΑμεΑ πρέπει να εκπαιδεύονται έτσι ώστε να αναπτύξουν το μέγιστο των δυνατοτήτων τους, τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο (United Nations, 1989).
Στη συνέχεια, έναν χρόνο μετά, έλαβε χώρα στην Ταϊλάνδη η «Παγκόσμια Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών με θέμα Εκπαίδευση για Όλους» αφορμώμενη από την πολιτική ανισότητας και μη παροχής ίσως ευκαιριών που επικρατούσε στην εκπαίδευση. Οι συμμετέχουσες χώρες δεσμεύτηκαν για την παροχή επαρκούς βασικής εκπαίδευσης στον κάθε πολίτη ξεχωριστά έτσι ώστε «κάθε άτομο, παιδί, έφηβος και ενήλικας μπορεί να επωφεληθεί από εκπαιδευτικές ευκαιρίες που έχουν σχεδιαστεί για να καλύψουν τις βασικές του μαθησιακές ανάγκες» (UNESCO, 1990; UNESCO, 2001).
Λίγα χρόνια αργότερα (7-10 Ιουνίου 1994) συντάχθηκε η «Παγκόσμια Διακήρυξη για την Ειδική Αγωγή» στη Σαλαμάνκα της Ισπανίας, όπου υπερτονίστηκε η ανάγκη συμπερίληψης των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή/και αναπηρία στη γενική εκπαίδευση. Ξεκίνησε τότε μια περίοδος κατά την οποία τα παιδιά που είχαν εξαιρεθεί από την εκπαίδευση μπορούσαν πλέον και επίσημα να συμμετάσχουν στη λεγόμενη «Εκπαίδευση για Όλους» (UNESCO, 1994).
Το 2006 υπογράφηκε η «Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία» και αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις σχετικά με την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στην εκπαίδευση, καθώς τα συμμετέχοντα κράτη που υπέγραψαν τη σύμβαση (μέσα σε αυτά και η Ελλάδα) κατοχύρωσαν ότι «α) τα άτομα με αναπηρίες δεν αποκλείονται από το γενικό εκπαιδευτικό σύστημα, β) μπορούν να έχουν πρόσβαση σε μια ενταξιακή, ποιοτική και δωρεάν πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε ίση βάση με τους άλλους στις κοινότητες στις οποίες ζουν, γ) παρέχεται εύλογη προσαρμογή των αναγκών του ατόμου, δ) θα λαμβάνουν την υποστήριξη που απαιτείται εντός του γενικού εκπαιδευτικού συστήματος και ε) θα παρέχουν εξατομικευμένα μέτρα υποστήριξης προκειμένου να μεγιστοποιούν την ακαδημαϊκή και κοινωνική ανάπτυξη, με σκοπό την πλήρη ένταξη τους» (United Nations, 2006).
Στη «Διακήρυξη του Ίντσεον με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών» γίνεται λόγος για προσβάσιμη εκπαίδευση και ορίζεται πως εώς το 2030 θα πρέπει να υπάρχει «μια ισότιμη και δίκαιη ποιοτική εκπαίδευση και προώθηση ευκαιριών δια βίου μάθησης για όλους» (United Nations, 2015).