Προτομή του Ομήρου

ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

Σχολείο κριτικής σκέψης, δημόσιο και ανοιχτό στην κοινωνία

Μαρ 30, 2017 | Εκπαίδευση, ΘΕΜΑΤΑ ΤΥΦΛΟΤΗΤΑΣ

Ζαρκανίτη Σοφία*

Όταν μιλάμε για ριζικές αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα και για το σχολείο που οραματιζόμαστε, είναι σημαντικό να αντιλαμβανόμαστε την καθοριστική παρέμβασή του στη ζωή των ανθρώπων και την εξέλιξη των κοινωνιών. Το σχολείο πάντα, σε όλες τις εποχές και σε όλες τις κοινωνίες, υπήρξε ο πιο αποτελεσματικός τρόπος μετάδοσης στις νέες γενιές του κυρίαρχου αξιακού μοντέλου. Για την Αριστερά, τελικός στόχος είναι ένα σχολείο που θα αποτελεί πηγή αμφισβήτησης της κυρίαρχης τάξης πραγμάτων, πηγή δημιουργίας μιας δίκαιης και ανθρωπιστικής κοινωνίας, πηγή χειραφέτησης και ελευθερίας. Όλα αυτά έχουν να κάνουν με την ίδια την οργάνωση και του σχολείου, και του περιεχομένου του. Ποιο είναι λοιπόν το σχολείο που θέλουμε και που μπορεί να συμβάλει στην οικοδόμηση μιας τέτοιας κοινωνίας;

Θέλουμε ένα σχολείο ζωντανό, με ελευθερία και Δημοκρατία, όπου οι μαθητές θα συμμετέχουν στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων ακόμα και στη λήψη αποφάσεων για τη διοίκηση του σχολείου. Να ξεπεράσουμε το παραδοσιακό μοντέλο εκπαίδευσης όπου οι μαθητές καλούνται να προσαρμοστούν στους κανόνες και να αφομοιώσουν παθητικά ένα σύνολο έτοιμων γνώσεων. Να φτιάξουμε ένα σχολείο που θα δίνει χώρο σε εκείνες τις διαδικασίες που θα προωθούν την ισότιμη συμμετοχή και συνεργασία εντός της σχολικής κοινότητας και που τελικά θα συμβάλει στην οικοδόμηση μιας βαθύτερης και ευρύτερης Δημοκρατίας.

Ένα σχολείο δωρεάν και δημόσιο για όλους, που θα αμβλύνει τις κοινωνικές ανισότητες και δεν θα αποτελεί προνόμιο για λίγους. Η απόλαυση του αγαθού της Παιδείας από όλους και όλες ανεξαιρέτως αποτελούσε πάντα όπλο κοινωνικής και προσωπικής χειραφέτησης και μέσο εμβάθυνσης της Δημοκρατίας.

Ένα σχολείο που θα σέβεται τη διαφορετικότητα και θα προάγει τις αξίες της ισότητας, του αλληλοσεβασμού και της αλληλεγγύης. Ο ρατσισμός δεν είναι μόνο φυλετικός. Αντίθετα, έχει πολλές εκφάνσεις και μπορεί να αφορά την καταγωγή, την κοινωνική θέση, την εθνικότητα, τη θρησκεία, τις σεξουαλικές προτιμήσεις, είτε να αφορά άτομα με αναπηρία. Η ισότιμη αντιμετώπιση, η αρμονική συνύπαρξη, η χωρίς προϋποθέσεις αποδοχή, η μη περιθωριοποίηση, ο σεβασμός της διαφορετικότητας, η ελεύθερη έκφραση οφείλουν να αποτελούν βασικές αρχές της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Το σχολείο λοιπόν καλείται να ανταποκριθεί στα νέα δεδομένα των πολυπολιτισμικών κοινωνιών, όχι μόνο παρέχοντας απλά το δικαίωμα της Παιδείας σε όλους, αλλά όντας πραγματικά πολυπολιτισμικό. Δεν θέλουμε ένα σχολείο που θα επιδιώκει την αφομοίωση και την απώλεια της διαφορετικότητας, αλλά ένα σχολείο που θα μαθαίνει μέσα από αυτή και θα ανοίγεται στους νέους πολιτισμούς.

Ένα σχολείο για όλους δεν μπορεί να μην περιλαμβάνει τους μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Οι μαθητές αυτοί δεν θα απομονώνονται σε ξεχωριστές δομές χιλιόμετρα μακριά από το σπίτι τους, αλλά στο σχολείο της γειτονιάς, όπου θα εγγράφονται όλα τα παιδιά ανεξαρτήτως δυσκολιών και όπου θα τους παρέχεται ουσιαστική εκπαίδευση, που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους και έτσι θα υλοποιείται με συνέπεια ο στόχος της ένταξης και της συμπερίληψης.

Το σχολείο δεν θα είναι αποκομμένο από την κοινωνία, αλλά θα λειτουργεί ως κέντρο πολιτισμού, αθλητισμού και δραστηριοτήτων για όλη την κοινότητα. Θα είναι ανοιχτό σε όλους, μαθητές, γονείς, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, θα αποτελεί πολιτιστικό κέντρο και εξασφαλίζει την άμεση συμμετοχή στην τοπική και συνολική κοινωνική ζωή.

Τέλος, δεν θέλουμε ένα σχολείο πλήρως εντατικοποιημένο, όπου οι μαθητές θα λαμβάνουν ένα σύνολο στείρων γνώσεων και στρατηγικών, τις οποίες πρέπει να απομνημονεύσουν καλά για να επιτύχουν τελικά στις εξετάσεις. Θέλουμε ένα σχολείο που θα παρέχει ουσιαστική γνώση και θα καλλιεργεί την κριτική σκέψη. Ένα σχολείο που θα αφήνει στους μαθητές ελεύθερο χρόνο, που θα τους αφήνει το περιθώριο να ανακαλύψουν μόνοι τους τη γνώση, που θα τους δίνει τη δυνατότητα να καλλιεργήσουν τα ιδιαίτερα ταλέντα τους, τις κλίσεις τους, τα ενδιαφέροντά τους.

Τα πρώτα σχολικά χρόνια συγκροτούν μια ολόκληρη περίοδο πνευματικής, σωματικής και αισθητικής ανάπτυξης που μπορεί να πραγματωθεί και να μη μείνει «κούφια λόγια», μόνο στην περίπτωση που το παιδί ζει πλούσια την κάθε μέρα -το σήμερα- και δεν το προετοιμάζουμε απλά και μόνο για την απόκτηση γνώσεων στο μέλλον. Να χτίσουμε λοιπόν το σχολείο που σε χρόνο ενεστώτα θα διαπαιδαγωγεί και δεν θα παιδεύει, εκείνο το σχολείο των ευτυχισμένων παιδιών.

* Η Σοφία Ζαρκανίτη είναι μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ και δασκάλα Ειδικής Αγωγής

Πηγή: Εφημερίδα «Η Αυγή»

Μετάβαση στο περιεχόμενο