Πρωτοποριακό εμφύτευμα βοήθησε άτομα με τύφλωση να δουν – Τι έδειξε έρευνα του Stanford σε ασθενείς με εκφύλιση ωχράς κηλίδας

Ιωάννα Σπίνου

Σύνοψη

Ένα πρωτοποριακό εμφύτευμα αμφιβληστροειδούς, όχι μεγαλύτερο από την άκρη ενός μολυβιού, βοηθά ορισμένους ενήλικες με τύφλωση εξαιτίας της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας να ανακτήσουν μέρος της όρασής τους.

Η τεχνολογία, που εφευρέθηκε από τον οφθαλμίατρο του Stanford Daniel Palanker, χρησιμοποιεί φως αντί για καλώδια για να τροφοδοτεί και να ενεργοποιεί τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς.

Η πιο πρόσφατη κλινική μελέτη σε 32 ασθενείς στην Ευρώπη παρήγαγε ενθαρρυντικά αποτελέσματα, με 27 ασθενείς να ανακτούν την ικανότητα ανάγνωσης.

Ένα εμφύτευμα αμφιβληστροειδούς όχι μεγαλύτερο από την άκρη ενός μολυβιού βοηθά ορισμένους ενήλικες με τύφλωση εξαιτίας της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας να ανακτήσουν μέρος της όρασής τους, επιτρέποντάς τους να ζωγραφίζουν, να αναγνωρίζουν πρόσωπα και ακόμη και να διαβάζουν ξανά στα εγγόνια τους. Πώς τα κατάφεραν οι επιστήμονες.

Εμφύτευμα για τον αμφιβληστροειδή βοηθά ενήλικες με τύφλωση να ανακτήσουν μέρος της όρασής τους – Μελέτη

Η συσκευή είναι το πρώτο εμφύτευμα αμφιβληστροειδούς που έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την όραση σε ανθρώπους με μια συχνή μορφή τύφλωσης που σχετίζεται με την ηλικία.

Η τεχνολογία εφευρέθηκε από τον οφθαλμίατρο και μηχανικό του Stanford, Daniel Palanker, και χρησιμοποιεί φως αντί για καλώδια για να τροφοδοτεί και να ενεργοποιεί τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς. «Οι άνθρωποι το έκαναν με καλώδια και σκέφτηκα ότι αυτό ήταν εντελώς αφύσικο για τα μάτια», είπε, σύμφωνα με το San Francisco Chronicle.

Αναπτύχθηκε σε διάστημα δύο δεκαετιών και δοκιμάζεται σε κλινικές μελέτες σε ανθρώπους στην Ευρώπη από το 2018. Το εμφύτευμα κατασκευάζεται πλέον από πολυεθνική εταιρεία, η οποία ελπίζει να εξασφαλίσει σύντομα ευρωπαϊκή ρυθμιστική έγκριση. Αν και οι ασθενείς στις ΗΠΑ ίσως χρειαστεί να περιμένουν περισσότερο, οι ειδικοί λένε ότι η τεχνολογία είναι ένα σημαντικό βήμα προόδου.

«Υπάρχουν δύο οφέλη από αυτή τη συσκευή και το ένα είναι το απτό όφελος της πραγματικής αποκατάστασης της όρασης», δήλωσε ο Jason Menzo από το Foundation Fighting Blindness, σύμφωνα με την ίδια πηγή. «Το άλλο όμως είναι η ελπίδα».

 

Μπορεί να αποκατασταθεί η όραση; Αν ναι, πώς;

Η απώλεια όρασης μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αναστραφεί, αλλά αυτό εξαρτάται από το ποιο τμήμα του οπτικού συστήματος έχει υποστεί βλάβη.

Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι ορισμένοι άνθρωποι με παθήσεις του αμφιβληστροειδούς έχουν ανακτήσει χρήσιμη όραση μέσω νέων θεραπειών, ενώ οι βλάβες στο οπτικό νεύρο ή στον εγκέφαλο παραμένουν πολύ πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν.

Εμφυτεύματα αμφιβληστροειδούς: Μελέτη του 2025 με τίτλο «Subretinal Photovoltaic Implant to Restore Vision in Geographic Atrophy Due to AMD» διαπίστωσε ότι το εμφύτευμα PRIMA βοήθησε πολλούς ανθρώπους με προχωρημένη ξηρή ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας να ανακτήσουν χρήσιμη κεντρική όραση, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας ανάγνωσης.

Οπτογενετική θεραπεία: Πρώιμα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι μπορεί να αποκαταστήσει την ευαισθησία στο φως και να βελτιώσει την όραση σε ορισμένους ανθρώπους με προχωρημένη μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια.

Γονιδιακή θεραπεία: Ορισμένες κληρονομικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς μπορούν ήδη να αντιμετωπιστούν με αντικατάσταση ελαττωματικών γονιδίων, οδηγώντας σε βελτίωση της όρασης.

Αναγέννηση του οπτικού νεύρου και θεραπείες με βλαστοκύτταρα: Αυτές οι προσεγγίσεις είναι πολλά υποσχόμενες, αλλά παραμένουν σε μεγάλο βαθμό πειραματικές.

Τα αποτελέσματα της κλινικής μελέτης δείχνουν ουσιαστική αποκατάσταση της όρασης

Η πιο πρόσφατη κλινική μελέτη του εμφυτεύματος αμφιβληστροειδούς, στην οποία συμμετείχαν 32 ασθενείς από την Ευρώπη, παρήγαγε ενθαρρυντικά αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν στο New England Journal of Medicine.

Οι συμμετέχοντες εισήλθαν στη μελέτη με εξαιρετικά περιορισμένη όραση, με ορισμένους να μπορούν να διακρίνουν μόνο το μεγαλύτερο γράμμα σε έναν τυπικό οφθαλμολογικό πίνακα.

Μετά την τοποθέτηση του εμφυτεύματος, 27 ασθενείς ανέκτησαν την ικανότητα ανάγνωσης, ενώ η μέση όραση βελτιώθηκε κατά πέντε γραμμές στον οφθαλμολογικό πίνακα.

Η συσκευή έχει σχεδιαστεί για ανθρώπους με ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (AMD), μια νόσο που καταστρέφει τα φωτοϋποδοχικά κύτταρα στο κέντρο του αμφιβληστροειδούς, αφήνοντας τους ασθενείς με ένα μεγάλο τυφλό σημείο στην κεντρική τους όραση.

Το εμφύτευμα αποτελείται από έναν μικροσκοπικό δίσκο καλυμμένο με πάνελ παρόμοια με ηλιακά κύτταρα και τοποθετείται πίσω από τον αμφιβληστροειδή. Οι ασθενείς φορούν ειδικά γυαλιά εξοπλισμένα με κάμερα, η οποία καταγράφει εικόνες και τις προβάλλει στο εμφύτευμα χρησιμοποιώντας κοντινό υπέρυθρο φως. Το εμφύτευμα μετατρέπει αυτό το φως σε ηλεκτρικά σήματα που τα επιζώντα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς μπορούν να στείλουν στον εγκέφαλο.

«Μας επιτρέπει να εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε μεγάλο μέρος της λειτουργικής ανατομίας», δήλωσε ο Αμερικανός οφθαλμολόγος Frank Brodie, ιατρικός διευθυντής όρασης της Science Corp.

Ο Daniel Palanker, που εφηύρε την τεχνολογία, πιστεύει ότι η επιτυχία της οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο οι οπτικές πληροφορίες μεταφέρονται στον εγκέφαλο.

«Μέχρι τώρα, οι άνθρωποι προσπαθούσαν να αποκαταστήσουν την όραση (με προθέσεις) και το μόνο που έβλεπαν ήταν φως και σχήματα. Νομίζω ότι πετύχαμε επειδή κωδικοποιούμε σωστά τις πληροφορίες και ο εγκέφαλος κατανοεί αυτές τις πληροφορίες ως όραση», είπε ο Palanker.

Η τεχνολογία που μπορεί να αποκαταστήσει την όραση και να προσφέρει ελπίδες για το μέλλον

Οι ασθενείς δεν ανακτούν την όρασή τους αμέσως και συνήθως χρειάζονται μήνες εκπαίδευσης με τα γυαλιά προτού ο εγκέφαλός τους μάθει να ερμηνεύει τα νέα οπτικά σήματα. Η αποκατεστημένη όραση περιορίζεται σε μια σχετικά μικρή κεντρική περιοχή, πράγμα που σημαίνει ότι δραστηριότητες όπως η ανάγνωση μπορεί να παραμένουν δύσκολες και δραστηριότητες όπως η οδήγηση δεν είναι δυνατές.

Παρ’ όλα αυτά, ο αντίκτυπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή ανθρώπων που είχαν προηγουμένως χάσει την ικανότητα να βλέπουν. «Είναι κάτι σαν το Άγιο Δισκοπότηρο», δήλωσε ο Brodie.

Ο Jason Menzo σημείωσε ότι πολλές θεραπείες για την απώλεια όρασης επικεντρώνονται στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου, ενώ αυτή η συσκευή βοηθά ανθρώπους που έχουν ήδη βιώσει σοβαρή απώλεια όρασης.

«Υπάρχουν αρκετά σημαντικά ορόσημα στην πορεία απώλειας όρασης ενός ανθρώπου. Είναι η διάγνωση, η απώλεια της δυνατότητας οδήγησης και ένα από τα τελευταία είναι η απώλεια της ικανότητας ανάγνωσης», είπε ο Menzo. «Το γεγονός ότι παρεμβαίνουν σε ένα πραγματικά κρίσιμο σημείο είναι εξαιρετικό».

Ο Brodie θυμήθηκε μια περίπτωση με μια γυναίκα από τη Γαλλία που παρέμενε ενθουσιασμένη με την όραση που ανέκτησε τρία χρόνια μετά τη θεραπεία. «Δεν είχε πάψει να είναι κάτι ξεχωριστό για εκείνη», είπε ο Brodie. «Ήταν πολύ ενθουσιασμένη που εργαζόταν για να διαβάσει ένα μυθιστόρημα, να διαβάζει στα εγγόνια της. Έχει επηρεάσει μαζικά τη ζωή της».

Οι ερευνητές προσαρμόζουν τώρα την τεχνολογία και για άλλες μορφές τύφλωσης, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Stargardt, ενώ παράλληλα αναπτύσσουν ένα εμφύτευμα επόμενης γενιάς.

«Με ανάλυση έως και πέντε φορές καλύτερη από τη σημερινή», είπε ο Palanker. Την ίδια στιγμή, η εταιρεία. συζητά με τον FDA μια ταχύτερη διαδικασία έγκρισης. Ο Menzo πιστεύει ότι ο ευρύτερος τομέας της έρευνας για την όραση εισέρχεται σε μια νέα εποχή.

Τι αποκαλύπτει το χρώμα και το σχήμα των ματιών σας για την υγεία και την προσωπικότητά σας

«Ο τομέας δεν ήταν ποτέ τόσο προηγμένος όσο είναι σήμερα», είπε ο Menzo. «Υπάρχουν 60 κλινικές μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή. Δεν πρόκειται μόνο για ένα “ίσως κάποια μέρα”. Σήμερα υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι που έχουν ήδη λάβει μια θεραπεία η οποία αναστρέφει ή σταματά την ασθένεια».

 

Πηγή: www.oloygeia.gr