«Προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους και πινακοθήκες»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Φανής Τσικούρα- ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ «Επιστήμες της αγωγής: Ειδική αγωγή, εκπαίδευση και αποκατάσταση»  – Μέρος 48ο

Σεπ 18, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους και πινακοθήκες»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Φανής Τσικούρα- ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ «Επιστήμες της αγωγής: Ειδική αγωγή, εκπαίδευση και αποκατάσταση»  – Μέρος 48ο

 

Συνέντευξη 25

 

Δημογραφικά Στοιχεία

Φύλο: Άνδρας

Ηλικία: 60 ετών

Επίπεδο εκπαίδευσης: Λύκειο

Γενικές Ερωτήσεις

Η αναπηρία είναι εκ γενετής ή επίκτητη;

Η αναπηρία μου είναι εκ γενετής.

Σε ποια ηλικία εμφανίστηκαν τα προβλήματα όρασης;

Τα προβλήματα όρασης μου εμφανίστηκαν σε ηλικία 7 ετών.

Ποια είναι η κατάσταση της όρασης σας αυτή τη στιγμή; Μέτρια οπτική αναπηρία, Βαριά οπτική αναπηρία, Πλήρης τύφλωση;

Η κατάσταση της όρασης μου είναι βαριά οπτική αναπηρία.

Πόσο συχνά μετακινείστε μόνος/η σας; Πάντα, Συχνά, Σπάνια, Ποτέ;

Μετακινούμαι συχνά μόνος.

Πώς μετακινείστε συνήθως; Με το λευκό μπαστούνι, με σκύλο οδηγό, με συνοδό;

Με συνοδό.

Ποια είναι η γενική άποψή σας σχετικά με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού (π.χ. μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, πινακοθήκες, κτλ); Τι δεν είναι προσβάσιμο;

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, ο οδηγός όδευσης υπήρχε μόνο μέχρι τα σκαλοπάτια, μετά δεν υπήρχε καμία καθοδήγηση. Δεν εντόπισα οδηγούς όδευσης ούτε εντός του κτιρίου. Χρειάζεται να υπάρχουν διάδρομοι-οδηγοί προσβάσιμοι καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδρομής, περιγραφή των εκθεμάτων από συνοδό και μικρογραφίες ή πιστά αντίγραφα εκθεμάτων για απτική εξερεύνηση.

Πόσο συχνές είναι οι επισκέψεις σας σε χώρους πολιτισμού;

Επισκέπτομαι χώρους πολιτισμού λίγες φορές, λόγω κακής προσβασιμότητας. Η εύρεση συνοδού που να ενδιαφέρεται και για τα μουσεία είναι επίσης πρόβλημα.

Ποια είναι τα σημαντικότερα εμπόδια που αντιμετωπίζει ένα άτομο με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού;

Τα σημαντικότερα εμπόδια που αντιμετωπίζω είναι η έλλειψη συνοδών με κατάλληλη γνώση ή ενδιαφέρον, η έλλειψη επαρκούς περιγραφής για τα εκθέματα και η πολυπλοκότητα των χώρων που καθιστά την αυτόνομη πλοήγηση δύσκολη.

Μπορείτε να περιγράψετε προσαρμογές/παροχές που υπάρχουν σε αυτούς τους χώρους και διευκολύνουν την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης;

Δεν έχω εντοπίσει καμία σημαντική προσαρμογή στους χώρους που επισκέφτηκα.

Τι θα προτείνατε σε ένα άτομο με οπτική αναπηρία, που σκέφτεται να επισκεφτεί έναν χώρο πολιτισμού; τι πρέπει να προσέξει/φροντίσει;

Προτείνω να έρθουν πρώτα σε επικοινωνία με τον χώρο για να επιβεβαιώσουν αν είναι προσβάσιμος και αν υπάρχει προσωπικό που μπορεί να περιγράψει τα εκθέματα. Αν δεν υπάρχει υποστήριξη από τον χώρο, προτείνεται συνοδός. Τονίζω πως η πρόσβαση και η περιγραφή πρέπει να είναι εύκολες για να επιλέξει κάποιος να επισκεφτεί έναν χώρο.

 

Συνέντευξη 26

 

Δημογραφικά Στοιχεία

Φύλο: Γυναίκα

Ηλικία: 49 ετών

Επίπεδο εκπαίδευσης: Δευτεροβάθμια

Γενικές Ερωτήσεις

Η αναπηρία είναι εκ γενετής ή επίκτητη;

Η αναπηρία μου είναι εκ γενετής.

Σε ποια ηλικία εμφανίστηκαν τα προβλήματα όρασης;

Τα προβλήματα όρασης μου εμφανίστηκαν από τη γέννηση και παραμένουν σε σταθερό επίπεδο.

Ποια είναι η κατάσταση της όρασης σας αυτή τη στιγμή; Μέτρια οπτική αναπηρία, Βαριά οπτική αναπηρία, Πλήρης τύφλωση;

Η κατάσταση της όρασης μου είναι μέτρια οπτική αναπηρία.

Πόσο συχνά μετακινείστε μόνος/η σας; Πάντα, Συχνά, Σπάνια, Ποτέ;

Μετακινούμαι συχνά μόνη μου.

Πώς μετακινείστε συνήθως; Με το λευκό μπαστούνι, με σκύλο οδηγό, με συνοδό;

Μετακινούμαι μόνη μου.

Ερωτήσεις Προσβασιμότητας

Ποια είναι η γενική άποψή σας σχετικά με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού (π.χ. μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, πινακοθήκες, κτλ); Τι δεν είναι προσβάσιμο;

Τα μουσεία δεν είναι όσο προσβάσιμα θα έπρεπε, ειδικά για άτομα με μερική απώλεια όρασης. Υπάρχουν προβλήματα, όπως ο κακός φωτισμός, η απαγόρευση προσέγγισης των εκθεμάτων, η οποία δυσκολεύει την παρατήρηση, η έλλειψη οδηγών κατεύθυνσης (π.χ. βέλη, σήμανση εξόδου), και η μηδενική χρωματική αντίθεση στις σκάλες και στις διαδρομές, που δυσκολεύει την πλοήγηση για άτομα με υπολειπόμενη όραση.

Πόσο συχνές είναι οι επισκέψεις σας σε χώρους πολιτισμού;

Δεν επισκέπτομαι χώρους πολιτισμού πολύ συχνά, λόγω των παραπάνω δυσκολιών.

Ποια είναι τα σημαντικότερα εμπόδια που αντιμετωπίζει ένα άτομο με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού;

Τα σημαντικότερα εμπόδια είναι η κακή καθοδήγηση και η ελλιπής πληροφόρηση στον χώρο, η έλλειψη προσβασιμότητας μέσω αφής για άτομα με ολική ή μερική απώλεια όρασης και η απουσία στοιχείων αντίθεσης ή προσαρμοσμένων οπτικών στοιχείων, όπως έντονες γραμμές και χρωματικές διαφοροποιήσεις.

Μπορείτε να περιγράψετε προσαρμογές/παροχές που υπάρχουν σε αυτούς τους χώρους και διευκολύνουν την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης;

Θετική αναφορά γίνεται στο Μουσείο Αφής στην Αθήνα, το οποίο εξυπηρετεί άτομα με μειωμένη ή ολική όραση. Αναφέρω επίσης ότι υπάρχουν πρωτοβουλίες και στη Θεσσαλονίκη, όμως τονίζω την ανάγκη να επεκταθούν αυτές οι παροχές και στην επαρχία, όπου ο κόσμος γνωρίζει λιγότερα και οι επιλογές είναι περιορισμένες.

Τι θα προτείνατε σε ένα άτομο με οπτική αναπηρία, που σκέφτεται να επισκεφτεί έναν χώρο πολιτισμού; τι πρέπει να προσέξει/φροντίσει;

Προτείνω να αναζητούν πληροφορίες στο διαδίκτυο ή να καλούν τηλεφωνικά το μουσείο πριν την επίσκεψη. Να ρωτούν αν ο χώρος είναι προσβάσιμος και ποια εκθέματα είναι προσβάσιμα και κατανοητά για κάποιον με μειωμένη ή ολική όραση. Στόχος είναι να κατανοήσουν εκ των προτέρων τι να περιμένουν, ώστε να μην απογοητευτούν.

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο