«Προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους και πινακοθήκες»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Φανής Τσικούρα- ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ «Επιστήμες της αγωγής: Ειδική αγωγή, εκπαίδευση και αποκατάσταση»  – Μέρος 49ο

Σεπ 18, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους και πινακοθήκες»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Φανής Τσικούρα- ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ «Επιστήμες της αγωγής: Ειδική αγωγή, εκπαίδευση και αποκατάσταση»  – Μέρος 49ο

 

Συνέντευξη 27

 

Δημογραφικά Στοιχεία

Φύλο: Άντρας

Ηλικία: 31 ετών

Επίπεδο εκπαίδευσης: Μεταπτυχιακό

Γενικές Ερωτήσεις

Η αναπηρία είναι εκ γενετής ή επίκτητη;

Η αναπηρία μου είναι επίκτητη.

Σε ποια ηλικία εμφανίστηκαν τα προβλήματα όρασης;

Τα προβλήματα όρασης μου εμφανίστηκαν όταν ήμουν 8 ετών.

Ποια είναι η κατάσταση της όρασης σας αυτή τη στιγμή; Μέτρια οπτική αναπηρία, Βαριά οπτική αναπηρία, Πλήρης τύφλωση;

Η κατάσταση της όρασης μου είναι πλήρης τύφλωση.

Πόσο συχνά μετακινείστε μόνος/η σας; Πάντα, Συχνά, Σπάνια, Ποτέ;

Μετακινούμαι πάντα μόνος μου.

Πώς μετακινείστε συνήθως; Με το λευκό μπαστούνι, με σκύλο οδηγό, με συνοδό;

Μετακινούμαι με λευκό μπαστούνι και συνοδό.

Ερωτήσεις Προσβασιμότητας

Ποια είναι η γενική άποψή σας σχετικά με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού (π.χ. μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, πινακοθήκες, κτλ); Τι δεν είναι προσβάσιμο;

Η γενική μου άποψη είναι ότι λείπουν κατάλληλοι ξεναγοί για άτομα με οπτική αναπηρία. Επιπλέον, δεν υπάρχουν επιγραφές σε γραφή Braille στα μνημεία και τα εκθέματα, κάτι που καθιστά την εμπειρία δύσκολη.

Πόσο συχνές είναι οι επισκέψεις σας σε χώρους πολιτισμού;

Οι επισκέψεις μου σε χώρους πολιτισμού δεν είναι συχνές, λόγω των δυσκολιών προσβασιμότητας.

Ποια είναι τα σημαντικότερα εμπόδια που αντιμετωπίζει ένα άτομο με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού;

Τα σημαντικότερα εμπόδια είναι η έλλειψη σήμανσης σε Braille, όπως τίτλοι και περιγραφές, η απουσία ειδικών οδηγών, όπως ανάγλυφα πλακάκια στο έδαφος που βοηθούν στην πλοήγηση, και η μη ύπαρξη προσβάσιμου υλικού όπως κατάλογοι ή οδηγίες σε μορφές που εξυπηρετούν τυφλούς.

Μπορείτε να περιγράψετε προσαρμογές/παροχές που υπάρχουν σε αυτούς τους χώρους και διευκολύνουν την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης;

Σε ένα μουσείο υπήρχε προσβάσιμος κατάλογος που περιλάμβανε περιγραφή διαδρόμων, περιεχόμενο ανά τμήμα/αίθουσα και οργάνωση και καθοδήγηση στο τι θα συναντήσει ο επισκέπτης.

Τι θα προτείνατε σε ένα άτομο με οπτική αναπηρία, που σκέφτεται να επισκεφτεί έναν χώρο πολιτισμού; τι πρέπει να προσέξει/φροντίσει;

Αν κάποιος επισκέπτεται μόνος του έναν πολιτιστικό χώρο, πρέπει να φροντίσει να υπάρχει ξεναγός στον χώρο. Αν δεν υπάρχει προσβάσιμο περιβάλλον (π.χ. οδηγοί στο δάπεδο, επιγραφές Braille), τότε είναι απαραίτητο να υπάρχει συνοδός ή ξεναγός που να μπορεί να εξηγεί και να συνοδεύει.

 

Συνέντευξη 28

 

Δημογραφικά Στοιχεία

Φύλο: Γυναίκα

Ηλικία: 31 ετών

Επίπεδο εκπαίδευσης: Μεταπτυχιακό

Γενικές Ερωτήσεις

Η αναπηρία είναι εκ γενετής ή επίκτητη;

Η αναπηρία μου είναι εκ γενετής.

Σε ποια ηλικία εμφανίστηκαν τα προβλήματα όρασης;

Τα προβλήματα όρασης μου εμφανίστηκαν όταν ήμουν 7 μηνών.

Ποια είναι η κατάσταση της όρασης σας αυτή τη στιγμή; Μέτρια οπτική αναπηρία, Βαριά οπτική αναπηρία, Πλήρης τύφλωση;

Η κατάσταση της όρασης μου είναι πλήρης τύφλωση.

Πόσο συχνά μετακινείστε μόνος/η σας; Πάντα, Συχνά, Σπάνια, Ποτέ;

Μετακινούμαι συχνά μόνη μου.

Πώς μετακινείστε συνήθως; Με το λευκό μπαστούνι, με σκύλο οδηγό, με συνοδό;

Μετακινούμαι με λευκό μπαστούνι.

Ερωτήσεις Προσβασιμότητας

Ποια είναι η γενική άποψή σας σχετικά με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού (π.χ. μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, πινακοθήκες, κτλ); Τι δεν είναι προσβάσιμο;

Η προσβασιμότητα και η συμπερίληψη είναι έννοιες που μόλις πρόσφατα άρχισαν να εφαρμόζονται στην Ελλάδα, και υπάρχει αισθητή καθυστέρηση σε σχέση με το εξωτερικό. Υπάρχει έλλειψη δυνατότητας αφής στα εκθέματα και συχνά δεν επιτρέπεται να τα αγγίξουμε. Αν υπάρχει βιτρίνα ή ζωγραφιά, είναι άχρηστη χωρίς προσαρμογή.

Πόσο συχνές είναι οι επισκέψεις σας σε χώρους πολιτισμού;

Επισκέπτομαι χώρους πολιτισμού περίπου μία φορά το τρίμηνο.

Ποια είναι τα σημαντικότερα εμπόδια που αντιμετωπίζει ένα άτομο με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού;

Τα σημαντικότερα εμπόδια είναι η έλλειψη εκπαιδευμένου προσωπικού στη φιλοξενία και ξενάγηση, οι ξεναγήσεις που δεν είναι καθόλου προσαρμοσμένες για άτομα με αναπηρία όρασης, και οι ελλείψεις που υπάρχουν από την πρόσβαση στον χώρο μέχρι και την εμπειρία εντός του χώρου. Επίσης, μου έχει συμβεί να μου απαγορεύσουν την είσοδο με τον σκύλο-οδηγό μου.

Μπορείτε να περιγράψετε προσαρμογές/παροχές που υπάρχουν σε αυτούς τους χώρους και διευκολύνουν την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης;

Στο εξωτερικό, έχω δει απτικές πινακοθήκες, όπου οι πίνακες είναι απτικοί και μπορείς να καταλάβεις τι απεικονίζεται. Επιπλέον, οι ακουστικές περιγραφές (audio description) θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμες. Ιδανικά, ένας άνθρωπος-ξεναγός είναι ακόμα καλύτερη λύση από τις ηχογραφημένες περιγραφές.

Τι θα προτείνατε σε ένα άτομο με οπτική αναπηρία, που σκέφτεται να επισκεφτεί έναν χώρο πολιτισμού; τι πρέπει να προσέξει/φροντίσει;

Προτείνω να ενημερώνουν από πριν τον χώρο για την κατάστασή τους, ώστε να υπάρχει ετοιμότητα και να μην υπάρξει ταλαιπωρία. Αν δεν υπάρχει προσβασιμότητα, να προτείνουν τρόπους που να κάνουν την εμπειρία καλύτερη για την επίσκεψη εκείνη. Και να μην διστάζουν να επικοινωνούν για την αναπηρία τους, όχι για να δικαιολογηθούν, αλλά για να διασφαλίσουν αξιοπρεπή εξυπηρέτηση.

Μετάβαση στο περιεχόμενο