«Προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους και πινακοθήκες»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Φανής Τσικούρα- ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ «Επιστήμες της αγωγής: Ειδική αγωγή, εκπαίδευση και αποκατάσταση»  – Μέρος 43ο

 

Συνέντευξη 11

 

Δημογραφικά Στοιχεία

Φύλο: Γυναίκα

Ηλικία: 25 ετών

Επίπεδο εκπαίδευσης: Πανεπιστημιακό επίπεδο

Γενικές Ερωτήσεις

Η αναπηρία είναι εκ γενετής ή επίκτητη;

Η αναπηρία μου είναι εκ γενετής.

Σε ποια ηλικία εμφανίστηκαν τα προβλήματα όρασης;

Τα προβλήματα όρασης εντοπίστηκαν από πολύ μικρή ηλικία, καθώς είχα δυσκολίες στο σκοτάδι.

Ποια είναι η κατάσταση της όρασής σας αυτή τη στιγμή; Μέτρια οπτική αναπηρία, Βαριά οπτική αναπηρία, Πλήρης τύφλωση;

Έχω μέτρια οπτική αναπηρία.

Πόσο συχνά μετακινείστε μόνη σας; Πάντα, Συχνά, Σπάνια, Ποτέ;

Μετακινούμαι συχνά μόνη μου. Δεν χρησιμοποιώ λευκό μπαστούνι ή σκύλο οδηγό. Όταν έχω παρέα, έχω συνοδό.

Πώς μετακινείστε συνήθως; Με το λευκό μπαστούνι, με σκύλο οδηγό, με συνοδό;

Μετακινούμαι μόνη μου ή με παρέα/συνοδό, όταν υπάρχει.

Ερωτήσεις Προσβασιμότητας

Ποια είναι η γενική άποψή σας σχετικά με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού (μουσεία, αρχαιολογικοί χώροι, πινακοθήκες);

Θεωρώ ότι λείπει ο οδηγός όδευσης σε πολιτιστικούς χώρους, κάτι που θα βοηθούσε τα άτομα με λευκό μπαστούνι. Θα ήταν θετικό να υπάρχουν έργα προς αφή, ώστε τα άτομα με μερική ή πλήρη αναπηρία όρασης να μπορούν να τα αγγίξουν για να τα κατανοήσουν καλύτερα. Γενικά, διαπιστώνω έλλειψη προσβασιμότητας στα περισσότερα μουσεία που έχω επισκεφτεί.

Οι επισκέψεις μου σε χώρους πολιτισμού είναι περιστασιακές. Κατά μέσο όρο επισκέπτομαι 1-2 χώρους πολιτισμού τον χρόνο.

Ποια είναι τα σημαντικότερα εμπόδια που αντιμετωπίζει ένα άτομο με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού;

Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια είναι η τοποθέτηση εκθεμάτων στη μέση του διαδρόμου, το οποίο μπορεί να είναι επικίνδυνο, καθώς κάποιος με πλήρη τύφλωση μπορεί να σκοντάψει. Η απουσία οδηγού όδευσης καθιστά δύσκολη τη χωρική αντίληψη και την ασφαλή πλοήγηση. Θα ήταν πιο ασφαλές αν τα έργα ήταν τοποθετημένα στην άκρη ή αν υπήρχε προειδοποίηση για αυτά.

Προσαρμογές/παροχές που έχετε εντοπίσει σε χώρους πολιτισμού;

Δεν έχω εντοπίσει επαφή με έργα ή ειδικά εργαλεία/πληροφορίες. Μόνο σε ελάχιστα μουσεία έχω δει ράμπες, χωρίς άλλα χαρακτηριστικά προσβασιμότητας.

Τι θα προτείνατε σε ένα άτομο με οπτική αναπηρία που σκέφτεται να επισκεφτεί έναν χώρο πολιτισμού;

Δεν είναι απαγορευτικό να πάει μόνο του, αλλά υπάρχουν δυσκολίες. Λόγω έλλειψης οδηγών, εμποδίων και κακής σχεδίασης, μπορεί να είναι δύσκολο να κινηθεί κανείς αυτόνομα. Προτείνω να συνοδεύεται από κάποιον, τόσο για ευκολία όσο και για ασφάλεια.

 

Συνέντευξη 12

 

Δημογραφικά Στοιχεία

Φύλο: Γυναίκα

Ηλικία: 48 ετών

Επίπεδο εκπαίδευσης: Τεχνικό Επαγγελματικό Λύκειο

Γενικές Ερωτήσεις

Η αναπηρία είναι εκ γενετής ή επίκτητη;

Η αναπηρία μου είναι επίκτητη και προκλήθηκε από αδιάγνωστο σακχαρώδη διαβήτη.

Σε ποια ηλικία εμφανίστηκαν τα προβλήματα όρασης;

Δεν προσδιορίστηκε ακριβής ηλικία, καθώς δεν ήξερα πως είχα διαβήτη και έτσι προχώρησε η βλάβη. Σήμερα έχω 95% τύφλωση και στα δύο μάτια.

Ποια είναι η κατάσταση της όρασής σας αυτή τη στιγμή; Μέτρια οπτική αναπηρία, Βαριά οπτική αναπηρία, Πλήρης τύφλωση;

Η κατάσταση της όρασής μου είναι βαριά οπτική αναπηρία.

Πόσο συχνά μετακινείστε μόνη σας; Πάντα, Συχνά, Σπάνια, Ποτέ;

Μετακινούμαι σπάνια μόνη μου, περίπου το 30% των μετακινήσεών μου.

Πώς μετακινείστε συνήθως; Με το λευκό μπαστούνι, με σκύλο οδηγό, με συνοδό;

Μετακινούμαι με συνοδό.

Ερωτήσεις Προσβασιμότητας

Ποια είναι η γενική άποψή σας σχετικά με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού;

Θεωρώ ότι οι χώροι πολιτισμού δεν είναι καθόλου προσβάσιμοι. Δεν υπάρχουν οδηγοί όδευσης, ούτε χάρτες. Δεν επιτρέπεται η αφή των εκθεμάτων για να αποκτήσουν εικόνα οι μη βλέποντες. Δεν υπάρχουν ξεναγοί ή αφηγητές που να βοηθούν στην κατανόηση του χώρου. Θα ήθελα πολύ να υπάρχει περιγραφική αφήγηση που να βοηθά στη δημιουργία “εικόνων” μέσω της φαντασίας.

Πόσο συχνές είναι οι επισκέψεις σας σε χώρους πολιτισμού;

Οι επισκέψεις μου σε χώρους πολιτισμού είναι πολύ σπάνιες λόγω προσωπικών υποχρεώσεων.

Ποια είναι τα σημαντικότερα εμπόδια που αντιμετωπίζει ένα άτομο με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού;

Τα σημαντικότερα εμπόδια είναι η έλλειψη οδηγών, καθώς και το γεγονός ότι οι βλέποντες επισκέπτες συχνά αφήνουν εμπόδια, όπως αντικείμενα, στους διαδρόμους. Αυτό δυσκολεύει τη μετακίνηση και αποθαρρύνει την πρόσβαση σε εκθέματα.

Προσαρμογές/παροχές που έχετε εντοπίσει σε χώρους πολιτισμού;

Δεν έχω εντοπίσει καμία θετική προσαρμογή ή παροχή. Αντίθετα, τονίζω την έλλειψη κατάλληλης υποδομής.

(Η συνέντευξη ολοκληρώθηκε χωρίς απάντηση στην τελευταία ερώτηση.)

 

Συνέντευξη 13

 

Δημογραφικά Στοιχεία

Φύλο: Άρρεν

Ηλικία: 28 ετών

Επίπεδο εκπαίδευσης: Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Γενικές Ερωτήσεις

Η αναπηρία είναι εκ γενετής ή επίκτητη;

Η αναπηρία είναι εκ γενετής.

Σε ποια ηλικία εμφανίστηκαν τα προβλήματα όρασης;

Η οπτική αναπηρία ήταν από τη γέννηση.

Ποια είναι η κατάσταση της όρασής σας αυτή τη στιγμή; Μέτρια οπτική αναπηρία, Βαριά οπτική αναπηρία, Πλήρης τύφλωση;

Έχω βαριά τυφλότητα.

Πόσο συχνά μετακινείστε μόνος/η σας; Πάντα, Συχνά, Σπάνια, Ποτέ; Μετακινούμαι πάντα μόνος.

Πώς μετακινείστε συνήθως; Με το λευκό μπαστούνι, με σκύλο οδηγό, με συνοδό;

Μετακινούμαι με λευκό μπαστούνι και χρησιμοποιώ μέσα μαζικής μεταφοράς.

Ερωτήσεις Προσβασιμότητας

Ποια είναι η γενική άποψή σας σχετικά με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού;

Στην πόλη της Θεσσαλονίκης και στα μουσεία/πινακοθήκες που έχω επισκεφτεί, θεωρώ ότι υπάρχουν οδηγοί για τυφλούς. Έχω επισκεφτεί το Λαογραφικό Μουσείο και την Πινακοθήκη, και θεωρώ ότι είναι εύκολα προσβάσιμα.

Πόσο συχνές είναι οι επισκέψεις σας σε χώρους πολιτισμού;

Επισκέπτομαι χώρους πολιτισμού τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, συνήθως λόγω ταξιδιών.

Ποια είναι τα σημαντικότερα εμπόδια που αντιμετωπίζει ένα άτομο με αναπηρία όρασης σε χώρους πολιτισμού;

Το κύριο πρόβλημα είναι ότι τα εκθέματα (αγάλματα, πίνακες) δεν επιτρέπεται να αγγιχτούν, γεγονός που καθιστά δύσκολη την κατανόηση της μορφής τους ή των λεπτομερειών τους. Προτείνω να υπάρχουν κοντινά ομοιώματα (π.χ. κέρινα αντίγραφα), για να μπορεί το άτομο με αναπηρία όρασης να επεξεργαστεί το έκθεμα.

Προσαρμογές/παροχές που υπάρχουν σε χώρους πολιτισμού και διευκολύνουν την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης:

Έχω παρατηρήσει οδηγούς και ράμπες για αμαξίδια σε μουσεία. Όμως δεν γνωρίζω άλλες ειδικές προσαρμογές για άτομα με οπτική αναπηρία.

Τι θα προτείνατε σε ένα άτομο με οπτική αναπηρία, που σκέφτεται να επισκεφτεί έναν χώρο πολιτισμού;

Θα πρότεινα να υπάρχει ξεναγός σε πινακοθήκες και άλλα μουσεία, ώστε να περιγράφει αναλυτικά τα έργα. Ειδικά σε αρχαιολογικά μουσεία, θα πρότεινα ξεναγό για κάθε άγαλμα, ώστε να μεταδοθεί σωστά η πληροφορία για κάθε έκθεμα.