Προσβασιμότητα στις παραλίες: Όταν το Seatrac υπάρχει, αλλά η πρόσβαση παραμένει δύσκολη
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να εγκαθίστανται υποδομές, αλλά να λειτουργούν στην πράξη
Η ισότιμη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στις ελληνικές παραλίες αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και βασική προϋπόθεση για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα με την εγκατάσταση συστημάτων αυτόνομης πρόσβασης στη θάλασσα (Seatrac) σε πολλές ακτές της χώρας. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις η πραγματική προσβασιμότητα παραμένει ζητούμενο, καθώς οι υποδομές δεν συνοδεύονται πάντα από όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την αυτόνομη χρήση τους.
του Φώτη Μπίμπαση, Αντιπροέδρου Πράσινου Ινστιτούτου
Αφορμή για νέο προβληματισμό αποτελεί καταγγελία σχετικά με την παραλία του Πλαταμώνα. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται, πριν ακόμη φτάσει κάποιος στον διάδρομο πρόσβασης και στο σύστημα Seatrac, υπάρχει εμπόδιο με τσιμεντένια σκαλοπάτια, χωρίς την ύπαρξη κατάλληλης ράμπας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα άτομο που χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο να μην μπορεί να προσεγγίσει αυτόνομα την υποδομή που έχει δημιουργηθεί για την πρόσβασή του στη θάλασσα.
Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα για τη συνολική προσβασιμότητα της παραλίας, όπως η δυνατότητα αυτόνομης μετακίνησης προς τις τουαλέτες και τις υπόλοιπες βοηθητικές εγκαταστάσεις. Μια παραλία δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά προσβάσιμη μόνο επειδή διαθέτει ένα σύστημα εισόδου στη θάλασσα, αλλά όταν το σύνολο της διαδρομής και των παρεχόμενων υπηρεσιών μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια και αξιοπρέπεια από όλους.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τον Πλαταμώνα. Αντίστοιχα προβλήματα έχουν καταγραφεί και σε άλλες παραλίες της χώρας, όπου υπάρχουν υποδομές που είτε παρουσιάζουν βλάβες, είτε δεν συντηρούνται επαρκώς, είτε δεν συνοδεύονται από τις απαραίτητες υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, όπως προσβάσιμες τουαλέτες, αποδυτήρια, θέσεις στάθμευσης και ασφαλείς διαδρομές πρόσβασης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προστασία των συγκεκριμένων υποδομών από φθορές και βανδαλισμούς. Οι εγκαταστάσεις προσβασιμότητας αποτελούν δημόσια περιουσία και εξυπηρετούν μια σημαντική κοινωνική ανάγκη. Για τον λόγο αυτό απαιτούνται τακτικοί έλεγχοι, συστηματική συντήρηση, άμεση αποκατάσταση των ζημιών και μέτρα προστασίας, ώστε να παραμένουν λειτουργικές καθ’ όλη τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.
Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ψηφιακή πλατφόρμα προσβασιμότητας για τις παραλίες που αναπτύχθηκε στην Πιερία, σε συνεργασία με το Τμήμα Διοίκησης Εφοδιαστικής Αλυσίδας του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, την Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας και τον Πιερικό Οργανισμό Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής (Π.Ο.Τ.Α.Π.).
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό μοντέλο και για τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας. Οι δήμοι, σε συνεργασία με το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος και τους τοπικούς φορείς τουρισμού, θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τη συγκεκριμένη εφαρμογή και το μοντέλο λειτουργίας της, ώστε να δημιουργηθεί ένα ευρύτερο δίκτυο ενημέρωσης για τις προσβάσιμες παραλίες.
Μέσα από μια τέτοια συνεργασία, τα άτομα με αναπηρία αλλά και όλοι οι επισκέπτες θα μπορούν να γνωρίζουν εκ των προτέρων ποιες παραλίες διαθέτουν πραγματικά λειτουργικές υποδομές, ενώ οι δήμοι και οι τουριστικοί φορείς θα έχουν ένα χρήσιμο εργαλείο για την καταγραφή προβλημάτων, την παρακολούθηση της κατάστασης των εγκαταστάσεων και τον καλύτερο σχεδιασμό των παρεμβάσεων.
Η προσβασιμότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια τυπική υποχρέωση ή ως ένα στοιχείο προβολής μιας περιοχής. Είναι ζήτημα ισότητας, αξιοπρέπειας και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να εγκαθίστανται υποδομές, αλλά να λειτουργούν στην πράξη, να προστατεύονται, να συντηρούνται και να δίνουν τη δυνατότητα σε κάθε πολίτη να απολαμβάνει τη θάλασσα χωρίς εμπόδια. Μόνο τότε οι ελληνικές παραλίες θα μπορούν να χαρακτηριστούν πραγματικά προσβάσιμες για όλους.
Πηγή: www.thes.gr
