«Προαπαιτούμενες δεξιότητες για την ενίσχυση του αυτοπροσδιορισμού σε παιδιά προσχολικής ηλικίας με αναπηρίες: μία διερευνητική μελέτη των πρακτικών των γονέων» – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Λέδιας Λιτσένη – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 14ο
2.2 Συμμετέχοντες/ συμμετέχουσες
Οι συμμετέχοντες/ συμμετέχουσες ήταν γονείς παιδιών με διαταραχή αυτιστικού φάσματος και με νοητική αναπηρία, 4 έως 6 ετών. Δε συγκαταλέχθηκαν παιδιά με οπτική αναπηρία, εξαιτίας της ερώτησης του ερωτηματολογίου: «Το παιδί μου μπορεί να πάει μπροστά από ένα παράθυρο για να δει έξω». Παρακάτω, παρατίθεται ο πίνακας με τα δημογραφικά δεδομένα των γονέων.
Πίνακας 1
Δημογραφικά δεδομένα των γονέων
| Δημογραφικά | n | Ποσοστό % |
| Φύλο | ||
| Άνδρας | 8 | 12,5% |
| Γυναίκα | 56 | 87,5% |
| Γονέας | ||
| Πατέρας | 8 | 12,5% |
| Μητέρα | 56 | 87,5% |
| Ηλικία πατέρα ή μητέρας | ||
| Μέχρι 40 ετών | 38 | 59,4% |
| Από 40 ετών και πάνω | 26 | 40,6% |
| Ανώτερος τίτλος σπουδών | ||
| Γυμνάσιο/λύκειο | 15 | 23,4% |
| Πτυχίο ΙΕΚ | 11 | 17,2% |
| Πτυχίο ΑΕΙ/ΤΕΙ | 28 | 43,8% |
| Μεταπτυχιακό | 10 | 15,6% |
| Ετήσιο εισόδημα | ||
| < 10.000 € | 16 | 25,0% |
| 10.000 – 20.000 € | 29 | 45,3% |
| 20.000 – 30.000 € | 14 | 21,9% |
| 30.000 – 40.000 € | 5 | 7,8% |
| Οικογενειακή κατάσταση | ||
| Έγγαμος/η | 48 | 75,0% |
| Άγαμος/η | 3 | 4,7% |
| Διαζευγμένος/η | 13 | 20,3% |
| Αριθμός τέκνων | ||
| 1 | 27 | 42,2% |
| 2 | 21 | 32,8% |
| 3 | 16 | 25,0% |
| Δημογραφικά | n | Ποσοστό % |
| Ηλικία παιδιού με αναπηρία | ||
| 4 | 13 | 20,3% |
| 5 | 10 | 15,6% |
| 6 | 41 | 64,1% |
| Σχολείο παιδιού | ||
| Ειδικό σχολείο | 29 | 45.3% |
| Γενικό σχολείο | 35 | 54.7% |
| Είδος αναπηρίας | ||
| ΔΑΦ | 46 | 76,7% |
| Νοητική Αναπηρία | 14 | 23,3% |
| Επίπεδα λειτουργικότητας ΔΑΦ | ||
| Χαμηλής λειτουργικότητας | 12 | 24,5% |
| Μεσαίας λειτουργικότητας | 15 | 30,6% |
| Υψηλής λειτουργικότητας | 18 | 36,7% |
| Δεν το γνωρίζω | 4 | 8,2% |
| Επίπεδα Νοητικής Αναπηρίας | ||
| Σοβαρή/Βαριά ΝΑ | 7 | 43,8% |
| Μέτρια ΝΑ | 4 | 25,0% |
| Ήπια ΝΑ | 2 | 12,5% |
| Δεν το γνωρίζω ΝΑ | 3 | 18,8% |
Note. N=64
Αρχικά, στην έρευνα συμμετείχαν 64 γονείς (βλ Πίνακα 1). Η πλειοψηφία των γονέων είναι γυναίκες (87.5%), ενώ η μειοψηφία είναι οι άνδρες (12.5%). Συνεπώς, η πλειοψηφία είναι μητέρες (87.5%), ενώ η μειοψηφία είναι οι πατέρες (12.5%). Οι περισσότεροι γονείς είναι μέχρι 40 ετών (59.4%), ενώ οι λιγότεροι (40.6%) είναι από 40 ετών και πάνω. Το μεγαλύτερο ποσοστό των γονέων (43.8%) κατέχουν πτυχίο ΑΕΙ/ΤΕΙ. Ακολουθούν οι απόφοιτοι γυμνασίου/ λυκείου (23.4%) και οι κάτοχοι πτυχίου ΙΕΚ (17.2%). Ενώ, τελευταίοι στη σειρά έρχονται οι κάτοχοι μεταπτυχιακού διπλώματος (15.6%). Άρα, η πλειοψηφία των γονέων έχει υψηλό μορφωτικό επίπεδο (59.4%), ενώ χαμηλό μορφωτικό επίπεδο έχουν οι λιγότεροι γονείς (40.6%). Σχετικά με ετήσιο εισόδημα, το μεγαλύτερο
ποσοστό των γονέων (45.3%) διαθέτει εισόδημα της τάξεως των 10.000 έως 20.000 ευρώ. Έπεται το 25% των γονέων, με ετήσιο εισόδημα μικρότερο από 10.000 ευρώ, το 21.9% των γονέων στο εύρος των 20.000 με 30.000 ευρώ και, τέλος, το μικρότερο ποσοστό, μόλις 7.8% με ετήσιο εισόδημα 30.000 με 40.000 ευρώ. Επομένως, η πλειονότητα των γονέων (70.3%) ανήκει στο χαμηλό έως μέτριο εισοδηματικό επίπεδο και η μειοψηφία (29.7%) στο υψηλό έως πολύ υψηλό (μόνο το 7,8) επίπεδο. Η πλειοψηφία των γονέων (75.0%) είναι έγγαμοι. Έπονται οι διαζευγμένοι με ποσοστό 20.3%, ενώ το μικρότερο ποσοστό των γονέων (4.7%), είναι άγαμοι. Όσον αφορά τον αριθμό των τέκνων που έχουν, το μεγαλύτερο ποσοστό των γονέων (42.2%) έχουν ένα παιδί, το 32.8% έχουν δύο παιδιά και ένα ποσοστό 25.0% έχουν τρία παιδιά.
Σε ότι αφορά τα δημογραφικά στοιχεία των παιδιών, τα περισσότερα (64.1%) είναι 6 ετών. Ένα ποσοστό 20.3% είναι 4 ετών και το μικρότερο ποσοστό (15.6%) είναι 5 ετών. Από το σύνολο των παιδιών, τα περισσότερα φοιτούν στο γενικό σχολείο (54.7%), ενώ τα λιγότερα στο ειδικό σχολείο (45.3%). Η πλειοψηφία των παιδιών ανήκει στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος (76.7%) και η μειοψηφία στη νοητική αναπηρία (23.3%). Ειδικότερα, το μεγαλύτερο ποσοστό των παιδιών με ΔΑΦ έχει υψηλή λειτουργικότητα (36.7%). Με μικρή διαφορά ακολουθούν τα παιδιά με μεσαία λειτουργικότητα (30.6%). Έπονται τα παιδιά με χαμηλή λειτουργικότητα (24.5%), ενώ το μικρότερο ποσοστό συγκεντρώνει η άγνοια για το επίπεδο λειτουργικότητας (8.2%). Από την πλευρά της νοητικής αναπηρίας, το μεγαλύτερο ποσοστό των παιδιών έχει σοβαρή/ βαριά νοητική αναπηρία (43.8%). Το 25% έχει μέτρια και το μικρότερο ποσοστό (12.5%) έχει ήπια νοητική αναπηρία. Ένα ποσοστό 18.8% των γονέων δήλωσε άγνοια ως προς το επίπεδο νοητικής αναπηρίας.
