Πόσο «ευπρόσδεκτοι» είναι οι άνθρωποι με αναπηρία στα νησιά;

«Το αίτημα δεν ήταν πρόσβαση στη θάλασσα, αλλά ισότιμη πρόσβαση», τονίζει ο Σπύρος Νταντανίδης, σχολιάζοντας το γεγονός ότι το seatrac συνήθως βρίσκεται στην άκρη της παραλίας

Ηλιάνα Μάγρα

Για κάποιους, το ελληνικό καλοκαίρι είναι ειδυλλιακό. Βουτιές σε απόμερες παραλίες. Ταβερνάκια στην άκρη της θάλασσας. Βόλτες στα καλντερίμια των Κυκλάδων. Για άλλους όμως, μια καλοκαιρινή εκδρομή στα φημισμένα ελληνικά νησιά είναι απαγορευτική λόγω της μη προσβασιμότητάς τους. Πώς μπορεί ένα άτομο με αναπηρία να κάνει εκεί διακοπές;

Μιλώντας στην «Κ», ο 28χρονος Σπύρος Νταντανίδης, αντιπρόεδρος του συλλόγου «Περπατώ» στην Κομοτηνή, αναφέρει πως όταν ο φίλος του, Γρηγόρης Χρυσικός, με τον οποίο έχουν ιδρύσει την ΑΜΚΕ και ψηφιακό λογαριασμό Cool Crips, χτύπησε και έμεινε ανάπηρος, στο ΚΑΤ που πήγε ειδικευόταν ο παραολυμπιονίκης Αλέξανδρος Ταξιλδάρης. «Τον ρώτησε ο Γρηγόρης ποιο νησί είναι καλό για να πάει διακοπές και ο Αλέξανδρος του απάντησε: “Η Μεγάλη Βρετανία”».

Γεωμορφολογικά, τα ελληνικά νησιά έτσι κι αλλιώς παρουσιάζουν δυσκολίες, τονίζει. «Το 2022, ως Cool Crips είχαμε κάνει μια μικρή ταξιδιωτική σειρά από βίντεο στη Σκιάθο, στην Αλόννησο, στη Μύκονο, στη Σαντορίνη, στη Σύρο, στο Ηράκλειο, στα Χανιά και μετά στην Κομοτηνή και στη Θάσο». Εδειχναν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας άνθρωπος με αναπηρία αρχικά για να πάει στο νησί –πολλές φορές δεν υπάρχει ασανσέρ, και ο ίδιος έχει τύχει να ταξιδέψει για ώρες στο γκαράζ– και ύστερα είναι η δυσκολία της προσβασιμότητας κατά τη διάρκεια της παραμονής εκεί.

«Δεν πάω σχεδόν καθόλου στα νησιά και αν πάω θα είναι κυρίως λόγω δουλειάς», τονίζει στην «Κ» η κωμικός Κατερίνα Βρανά. Το εξοχικό της βρίσκεται στα Κύθηρα, και σημειώνει πως δεν είναι μη προσβάσιμο μόνο το νησί, αλλά και το ίδιο το σπίτι. Κατά τα άλλα, στα περισσότερα νησιά, τα καταλύματα δεν είναι εύκολα προσβάσιμα – είτε θα έχουν σκάλες είτε δεν θα υπάρχει ράμπα, είτε οι τουαλέτες δεν θα είναι ιδανικές για έναν άνθρωπο με αναπηρία καθώς μπορεί η πόρτα να ανοίγει προς τα μέσα. Κι αν είναι προσβάσιμα, συνήθως θα είναι πεντάστερα και άρα πολύ ακριβά, συμπληρώνουν και οι δύο.

Υστερα είναι οι παραλίες. Μπορεί να υπάρχει seatrac, η ράμπα για να μπει ένα άτομο με αναπηρία στη θάλασσα. «Αλλά το θέμα είναι να φτάσεις εκεί – συχνά δεν έχουν φτιάξει πλατφόρμα για να προσεγγίσεις με το αμαξίδιο, το πάρκινγκ μπορεί να μην είναι προσβάσιμο, η ταβέρνα της παραλίας να μην έχει τουαλέτα αναπήρων», δηλώνει η κ. Βρανά. Παράλληλα, το seatrac τις περισσότερες φορές βρίσκεται στην άκρη μιας παραλίας ή στο λιγότερο δημοφιλές σημείο της, τονίζει ο κ. Νταντανίδης, με αποτέλεσμα τα άτομα με αναπηρία να απομονώνονται. «Το αίτημα δεν ήταν πρόσβαση στη θάλασσα, αλλά ισότιμη πρόσβαση στη θάλασσα», λέει στην «Κ».

Στα περισσότερα νησιά δυσκολεύονται τόσο στα εστιατόρια, καθώς τα τραπέζια συνήθως είναι στριμωγμένα μεταξύ τους και δεν χωράει να περάσει το αμαξίδιο, όσο και στη μετακίνηση στα πολυσύχναστα σοκάκια. Η πρόσβαση στα μικρά μαγαζιά κάθε Χώρας είναι σχεδόν αδύνατη καθώς ούτε εκεί χωράει συχνά να περάσει το αμαξίδιο. Αλλά νησί από νησί διαφέρει. «Η Σαντορίνη έχει δυσκολίες λόγω του φυσικού της τοπίου, η Κρήτη έχει τον χώρο και τις υποδομές για να είναι προσβάσιμη αλλά, παραδείγματος χάριν, στην παλιά πόλη στα Χανιά είναι δύσκολο να πας· όπως η Ρώμη ή η Πλάκα, δεν είναι εύκολα προσβάσιμη. Η Μύκονος και η Πάρος θα έπρεπε να είναι πιο προσβάσιμες», τονίζει η κ. Βρανά.

Η Αίγινα, στην οποία ταξίδεψε πρόσφατα ο κ. Νταντανίδης, έχει σχετικά καλή προσβασιμότητα. «Αλλά χρειάζεσαι οπωσδήποτε αυτοκίνητο και οδηγό, δεν μπορείς να μετακινηθείς με τα μέσα», σημειώνει. Το νησί που και οι δύο ξεχωρίζουν είναι η Σύρος, και ειδικά η Ερμούπολη, λέγοντας πως η φιλότιμη προσπάθεια που έχουν κάνει εκεί οι τοπικές αρχές οφείλεται κατά βάση σε έναν άνθρωπο: τον Νίκο Ρούσσο.

Από το 2011, όταν είχε ένα τροχαίο ατύχημα, ο 46χρονος πλέον κ. Ρούσσος κινείται με αμαξίδιο. Στη Σύρο ζει όλη του τη ζωή, κι όταν επέστρεψε από το νοσοκομείο και συνειδητοποίησε πόσο δύσκολη ήταν η μετακίνηση, άρχισε να κινητοποιείται, μιλώντας στην τοπική εφημερίδα για τα προβλήματα που αντιμετώπιζε. Ο κόσμος του νησιού τον άκουσε. «Αρχισαν να φτιάχνουν ράμπες, το 2016 έγινε η ανάπλαση της παραλίας, φτιάχτηκαν και πάρκινγκ για ανάπηρα άτομα, πριν από δύο χρόνια φτιάξαμε και το μέσο της Ερμούπολης και τώρα είναι όλη προσβάσιμη με ράμπες», συμπληρώνει. Οταν θέλησε να πάει στην Ανω Σύρο για ένα τσίπουρο με τη σύζυγό του, ένας γνωστός του τον ανέβασε στο μουλάρι του. «Το είδε ο μητροπολίτης και είπε πως θα πρέπει να υπάρχει πιο ασφαλής τρόπος – έκανε δωρεά στον δήμο έναν ηλεκτρικό μηχανισμό με ερπύστριες, για να ανεβαίνει όποιος θέλει». Από τότε, η Σύρος απέκτησε άλλα τρία τέτοια μηχανήματα, ενώ έχει seatrac σε πέντε παραλίες.

Σύμφωνα με τον κ. Νταντανίδη, οι περισσότερες βοηθητικές πρωτοβουλίες που κάνουν τον τουρισμό πιο προσβάσιμο είναι ιδιωτικές. Θα έπρεπε, σημειώνει, να υπάρχουν οικονομικά δημοτικά καταλύματα, προσβάσιμα στα άτομα με αναπηρία. «Σαφέστατα αποκλειόμαστε», λέει η κ. Βρανά για το ελληνικό καλοκαίρι. Κι όμως, βρίσκει τρόπους να το απολαύσει. Ξεκουράζεται στην Αθήνα, ή προσπαθεί να νοικιάσει κάποιο εύκολα προσβάσιμο σπίτι κοντά στη θάλασσα. «Ο μισαναπηρισμός», τονίζει ο κ. Νταντανίδης, «δεν αλλάζει με την εποχή».

Πηγή: www.kathimerini.gr