Προτομή του Ομήρου

ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

παρουσίαση: Κεντρική εκστρατεία 2011 του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία «Freedom of Movement – Ελεύθερη ΔΙΑκίνηση»

Οκτ 21, 2011 | ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, Θέματα Αναπηρίας

παρουσίαση

Κεντρική εκστρατεία 2011 του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία

Freedom of Movement
Ελεύθερη ΔΙΑκίνηση

της Maria Nyman*
* Η Maria Nyman είναι Campaign Manager and Policy Officer στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία.


1. Εισαγωγή

Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία (European Disability Forum – EDF), η αντιπροσωπευτική οργάνωση των περίπου 80εκ. ατόμων με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει επιλέξει την «Ελεύθερη ΔΙΑκίνηση» των ατόμων με αναπηρία ως θέμα κεντρικής εκστρατείας για το 2011.

Η απόφαση να αφιερωθεί το 2011 στην Ελεύθερη ΔΙΑκίνηση συνδέεται με την υιοθέτηση της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Αναπηρία 2010-2020, που παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Νοέμβριο του 2010. Ένα από τα κύρια σημεία δράσης στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής είναι η εκπόνηση μιας «Ευρωπαϊκής Πράξης Προσβασιμότητας» για το 2012. Αυτή η πράξη θα καλύπτει την πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες. Επιπλέον, η Στρατηγική περιλαμβάνει ένα σημείο δράσης με σκοπό τη μελέτη των επιπτώσεων μιας αμοιβαίας αναγνώρισης των καρτών αναπηρίας και των συναφών δικαιωμάτων.

Η δυνατότητα χρήσης μιας εθνικής κάρτας αναπηρίας για ταξίδια στο εξωτερικό, είναι μια διεκδίκηση των μελών του EDF από παλιά και, μέσω αυτής της εκστρατείας, το Φόρουμ επιθυμεί να γίνει πραγματικότητα η «Ευρωπαϊκή Κάρτα Κινητικότητας», η οποία θα διευκολύνει την πρόσβαση σε υπηρεσίες για άτομα με αναπηρία που ταξιδεύουν εντός των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εσωτερική αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιδιώκει να διασφαλίσει την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων εντός της ΕΕ των 27 κρατών μελών. Τρεις από τις «ελευθερίες» αυτές είναι τα βασικά ζητούμενα της εκστρατείας του EDF: η ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, αγαθών και υπηρεσιών.

Κατόπιν των ανωτέρω, η Εκστρατεία βασίζεται σε τρεις πυλώνες:

1) Έγκριση Ευρωπαϊκής Νομοθετικής Πράξης Προσβασιμότητας.
2) Έγκριση Ευρωπαϊκής Κάρτας Κινητικότητας.
3) Επεξεργασία ενός «Οδηγού Ελευθερίας», μιας έκθεσης δηλαδή για την Ελεύθερη ΔΙΑκίνηση και τις επιπτώσεις της στα άτομα με αναπηρία.

2. Τι είναι η Ελεύθερη ΔΙΑκίνηση;

Ελεύθερη ΔΙΑκίνηση των προσώπων σημαίνει ότι οι πολίτες της ΕΕ έχουν το δικαίωμα να κυκλοφορούν ελεύθερα μεταξύ των κρατών μελών. Παρόλο που το δικαίωμα αυτό προοριζόταν αρχικά για τους εργαζομένους, έχει επεκταθεί λίγο ως πολύ και καλύπτει πλέον όλους τους πολίτες της ΕΕ, ανεξάρτητα από τον σκοπό της μετακίνησης. Αυτό συμβαίνει προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες από άλλα κράτη μέλη θα τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης με τους γηγενείς – να μην υφίσταται διακρίσεις.

Ελεύθερη ΔΙΑκίνηση των υπηρεσιών και της εγκατάστασης σημαίνει ότι επιτρέπεται σε αυτοαπασχολούμενους να μετακινούνται μεταξύ των κρατών – μελών, προκειμένου να παρέχουν υπηρεσίες σε προσωρινή ή μόνιμη βάση. Επίσης, οι πολίτες της ΕΕ απολαμβάνουν το δικαίωμα σε υπηρεσίες κάτω από τους ίδιους όρους με τους κατοίκους του κράτους που επισκέπτονται. Οι διατάξεις της Συνθήκης καλύπτουν ουσιαστικά όλες τις υπηρεσίες, πράγμα που στη θεωρία σημαίνει ότι όλα τα πρόσωπα (πολίτες της ΕΕ) που επισκέπτονται μία χώρα θα έχουν τα ίδια δικαιώματα με τα πρόσωπα που είναι κάτοικοι της χώρας αυτής.

Ελεύθερη ΔΙΑκίνηση των αγαθών σημαίνει ότι τα αγαθά πρέπει να μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα σε ολόκληρη την εσωτερική αγορά της ΕΕ. Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει ότι κανένα κράτος μέλος δεν θα πρέπει να θέσει οποιουσδήποτε περιορισμούς για τις εισαγωγές αγαθών που παράγονται σε άλλο κράτος μέλος. Οι παραγωγοί θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να εμπορεύονται τα προϊόντα τους σε οποιοδήποτε κράτος μέλος με τους ίδιους όρους όπως και των αγαθών εγχώριας παραγωγής.

3. Ευρωπαϊκή Κάρτα Κινητικότητας

Πολλά μέλη έχουν προσεγγίσει το EDF, ζητώντας να λυθούν τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία σε σχέση με την ελευθερία της κίνησής τους. Τα άτομα με αναπηρία που ταξιδεύουν στο εξωτερικό, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο να λαμβάνουν τις ίδιες υπηρεσίες με τους ίδιους όρους με τους κατοίκους της χώρας επίσκεψης. Αυτό θέτει σε κίνδυνο το δικαίωμά τους στην ελεύθερη κυκλοφορία.

Ως μέσο για τη διευκόλυνση του ταξιδιού για τα άτομα με αναπηρία, το EDF προτείνει την υιοθέτηση μιας Ευρωπαϊκής Κάρτας Κινητικότητας, με βάση την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των υφισταμένων εθνικών καρτών αναπηρίας, σε ένα εναρμονισμένο σχέδιο. Τα δικαιώματα / οφέλη που θα συνδέονται με την Κάρτα θα εξαρτώνται από το εκάστοτε κράτος, παρόλο που το EDF καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι θα μειώσουν όσα περισσότερα εμπόδια μπορούν για τα άτομα με αναπηρία. Η Κάρτα θα πρέπει να παρέχεται σε ένα άτομο με αναπηρία κατόπιν αιτήματος.

Ενώ υπάρχει η επιθυμία να αντιμετωπιστεί η μεταφορά των επιδομάτων και δικαιωμάτων αναπηρίας γενικότερα – που πράγματι η μη μεταφορά είναι ένα τεράστιο εμπόδιο για τα άτομα με αναπηρία και τα όρια των δυνατοτήτων τους για εργασία, σπουδές και ταξίδια στο εξωτερικό – το EDF σε αυτό το στάδιο της Εκστρατείας επικεντρώνεται στα δικαιώματα που μπορούν άμεσα να χορηγηθούν σε άτομα με αναπηρία, δείχνοντας την Κάρτα (κυρίως στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στα μουσεία, κ.λπ.). Η Ευρωπαϊκή Κάρτα Κινητικότητας θα διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό την εύκολη πρόσβαση σε αυτές τις παροχές στο εξωτερικό. Πιο μακροπρόθεσμα, πρόσθετα οφέλη μπορούν να συνδεθούν με την Κάρτα, αν αποδειχθεί χρήσιμο.

4. Ευρωπαϊκή Νομοθετική Πράξη Προσβασιμότητας

Οι εργασίες για την υιοθέτηση μιας φιλόδοξης και νομικά δεσμευτικής ευρωπαϊκής πράξης προσβασιμότητας αποτελούν βασικό στόχο στο πλαίσιο της εκστρατείας του EDF για το 2011.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει μια τέτοια νομοθεσία το 2012, και πραγματοποιήθηκε πρόσκληση για υποβολή προσφορών για μια μελέτη, η οποία έχει ως στόχο να αξιολογήσει τον αντίκτυπο των όσων προτείνει αυτού του είδους η νομοθεσία.

Αυτή η πράξη θα μπορούσε να θέσει τα πρότυπα στην ΕΕ καθώς και τις απαιτήσεις για τα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των ΤΠΕ και των συστημάτων ΤΠΕ, τις βοηθητικές τεχνολογίες, τις μεταφορές, τις εγκαταστάσεις και τις υπηρεσίες που παρέχονται στο κοινό, τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες, τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και το δομημένο περιβάλλον. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται στη χρήση διαφορετικών εργαλείων για την αύξηση της προσβασιμότητας, όπως είναι η τυποποίηση, οι δημόσιες συμβάσεις ή οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις.

Μετά από διαβούλευση σε βάθος με τα μέλη του EDF, αποφασίστηκε ότι το ΕDF θα διαμορφώσει μια αιτιολογική έκθεση που θα είναι το πιο σημαντικό εργαλείο άσκησης πίεσης για την εξασφάλιση μιας ρεαλιστικής αλλά και φιλόδοξης νομοθετικής πράξης. Η σύνταξη αυτής της πράξης γίνεται σε συνεργασία με νομικούς συμβούλους, και πρόκειται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τη Διεθνή Ημέρα των Ατόμων με Αναπηρία, στις 3 Δεκεμβρίου 2011.

Η νομοθετική πράξη θα λάβει τη μορφή Οδηγίας, η οποία είναι ένα δεσμευτικό νομικό μέσο. Θα είναι όσο το δυνατόν φιλόδοξο και θα εγγυάται ένα ευρύ πεδίο εφαρμογής, ενώ θα σέβεται την ισορροπία νομοθετικών αρμοδιοτήτων μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών της.

Το EDF θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας η Ευρωπαϊκή Νομοθετική Πράξη Προσβασιμότητας να προβλέπει ουσιαστικά και αποτελεσματικά μέτρα για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της προσβασιμότητας. Η Ευρωπαϊκή Νομοθετική Πράξη Προσβασιμότητας θα πρέπει να προβλέπει μια πολύπλευρη προσέγγιση, επιτρέποντας τόσο στα άτομα και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να αναλαμβάνουν νομική δράση για την εξασφάλιση της προσβασιμότητας, όσο και την παρακολούθηση και την εφαρμογή από έναν ανεξάρτητο οργανισμό.

5. Έκθεση για την Ελεύθερη ΔΙΑκίνηση

Το EDF εκπονεί μια έκθεση σχετικά με τον αντίκτυπο της Ελεύθερης ΔΙΑκίνησης των προσώπων, των αγαθών και των υπηρεσιών για τα άτομα με αναπηρία, μέσω της διαβούλευσης με τα μέλη του. Για τις ανάγκες αυτής της έκθεσης, το EDF έχει ήδη ξεκινήσει μια online έρευνα αξιολόγησης των επιπτώσεων της Ελεύθερης ΔΙΑκίνησης στα άτομα με αναπηρία καθώς και μια πρόσκληση για συκέντρωση παραδειγμάτων από την τρέχουσα κατάσταση και καταγραφής των εμποδίων που συναντούν τα άτομα με αναπηρία προκειμένου να κάνουν χρήση των δικαιωμάτων Ελεύθερης ΔΙΑκίνησης. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας θα τροφοδοτήσουν την έκθεση για την Ελεύθερη Διακίνηση, που θα ονομάζεται «Οδηγός Ελευθερίας» και θα δημοσιευθεί πριν από το τέλος του έτους.

Το κείμενο αυτό θα είναι ουσιαστικής σημασίας για την εστίαση των εργασιών των μελών και του προσωπικού και ως εργαλείο κατά τη διάρκεια της Εκστρατείας. Θα είναι επίσης πολύ χρήσιμο μετά το πέρας της Εκστρατείας να παραμείνει ψηλά, ως ένας από τους πυλώνες της ΕΕ και να επηρεάζει τη νομοθεσία της ΕΕ και των κρατών μελών της. Αυτή η έκθεση δεν είναι τόσο αποτέλεσμα της Εκστρατείας, αλλά ένα εργαλείο που θα απαιτηθεί για την επίτευξη των άλλων στόχων της Εκστρατείας, καθώς και ένα εργαλείο για το EDF και το σύνολο των μελών του και μετά το 2011.

Επιπλέον, το EDF έχει υλοποιήσει μια σειρά από εργαλεία, συμπεριλαμβανομένου ένα σύνολο μέσων, καθώς και διαφημιστικά φυλλάδια, τα οποία είναι χρήσιμα προκειμένου να αυξηθεί και να διαδοθεί η συνειδητοποίηση για την Εκστρατεία.

Μετάβαση στο περιεχόμενο