Γ.2 Παρουσίαση δεδομένων ως προς τη Γενική Κατάσταση Υγείας και Στοματικής Υγείας των ΑμΑΟ

Στην εν λόγω ενότητα παρουσιάζεται η γενική κατάσταση υγείας των ΑμΑΟ του δείγματος σύμφωνα με τα δεδομένα που προκύπτουν από μία σειρά υποκειμενικών ερωτήσεων, όπου το ίδιο το άτομο εκτιμά την κατάσταση υγείας του. Συγκεκριμένα:

α) Στην ερώτηση όπου τα ΑμΑΟ καλούνται να απαντήσουν για την κατάσταση της υγείας τους κατά την ημέρα της συνέντευξης (τέλος του έτους 2019), τα δεδομένα κατηγοριοποιούνται στον Πίνακα I.1 που ακολουθεί.

Ο συντριπτικός αριθμός των ΑμΑΟ χαρακτηρίζει την υγεία του από μέτρια έως πολύ κακή (15 άτομα), ενώ ένα άτομο την προσδιορίζει ως καλή.

Πέντε (5) άτομα αναφέρουν ότι η υγεία τους είναι μέτρια (31.25%) και αντίστοιχα από πέντε (5) άτομα αναφέρουν ότι η υγεία τους είναι κακή και πολύ κακή (62.50%). Η κατάσταση αυτή δηλώνει ότι ανεξάρτητα από την αντικειμενική κατάσταση της υγείας των ΑμΑΟ του δείγματος και την επιβάρυνση της νοσηρότητάς τους από διάφορες χρόνιες παθήσεις -πέραν της ιδιαίτερα σοβαρής χαμηλής όρασης ή και τυφλότητας που έχουν- οι ίδιοι/ες αντιλαμβάνονται την υγεία τους «με αρνητικό πρόσημο», γεγονός που δηλώνει την επιβαρυμένη ψυχική τους διάθεση, την επιβαρυμένη καθημερινότητά τους και τον περιορισμό της αυτονομίας τους.

β) Ως προς την ερώτηση του αν αντιμετωπίζουν κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας ή χρόνια πάθηση, όλα τα ΑμΑΟ του δείγματος δηλώνουν ότι πράγματι έχουν κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας (100%).

γ) Ως προς την ερώτηση του αν έχουν περιοριστεί, λόγω του δικού τους προβλήματος υγείας, σε κάποιες συνήθεις για τον γενικό πληθυσμό δραστηριότητες ή αν έχουν δυσκολευτεί σε αυτές, όλα τα ΑμΑΟ του δείγματος αναφέρουν ότι δυσκολεύονται πάρα πολύ, σε μέγιστο βαθμό, βάσει των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, συνεπώς και λόγω της κατάστασης της όρασής τους (100%).

δ) Ως προς την ερώτηση του αν ο προαναφερόμενος περιορισμός έχει διαρκέσει για περισσότερους από 6 μήνες (κατά την περίοδο της συνέντευξης), όλα τα ΑμΑΟ του δείγματος αναφέρουν ότι πράγματι συμβαίνει το γεγονός αυτό για μεγάλο χρονικό διάστημα, λόγω της μονιμότητας και χρονιότητας των προβλημάτων που εγκαθιδρύονται εξ αιτίας των χρόνιων παθήσεων και της τυφλότητας.

Στον Πίνακα I.2 παρουσιάζονται τα δεδομένα που σχετίζονται με την γενική κατάσταση της στοματικής υγείας των ΑμΑΟ του δείγματος (δοντιών και ούλων).

Στην πλειοψηφία τους τα ΑμΑΟ, δηλαδή επτά (7) άτομα (43.75%) δηλώνουν ότι η γενική κατάσταση του στόματός τους, δηλαδή των δοντιών και των ούλων είναι μέτρια. Τέσσερα (4) άτομα (25%) εκτιμούν ότι έχουν καλή κατάσταση στοματικής υγείας, ενώ ένα άτομο πολύ καλή. Ένα άλλο ποσοστό του 25%, τεσσάρων ατόμων, αναφέρει ότι έχει κακή κατάσταση στοματικής υγείας.

Γενικά διαπιστώνεται ότι δώδεκα (12) ΑμΑΟ (75%) αναφέρουν ότι η γενική κατάσταση της στοματικής υγείας των δοντιών και των ούλων είναι από μέτρια έως και πολύ καλή.

 

Γ.3 Παρουσίαση δεδομένων για τις Χρόνιες Παθήσεις – Συνοσυρότητα των ΑμΑΟ, καθώς και για δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ως προς διάφορες λειτουργίες.

Γ.3.Α. Παρουσίαση δεδομένων ως προς τα Χρόνια Νοσήματα – Παθήσεις των ΑμΑΟ

Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα δεδομένα που προκύπτουν από τις απαντήσεις των δεκαέξι (16) ΑμΑΟ του δείγματος ως προς τα χρόνια νοσήματα – παθήσεις που πάσχουν κατά τους τελευταίους 12 μήνες (ως προς την περίοδο διενέργειας των συνεντεύξεων της έρευνας, το φθινόπωρο του 2019), καθώς και η κατανομή τους ως προς τη συχνότητα αυτών, το φύλο και την ηλικία, τα οποία και παρατίθενται στους Πίνακες που ακολουθούν.

Τα περισσότερα ΑμΑΟ, δεκατρία (13) άτομα (81.25%) (δηλαδή 4 στα 5 άτομα), πάσχουν από ένα έως τρία χρόνια νοσήματα – παθήσεις, ενώ δύο (2) άτομα (12.50%) πάσχουν από τέσσερις έως επτά σχετικές παθήσεις και ένα (1) άτομο δηλώνει ότι έχει περισσότερες από επτά. Συνεπώς στην πλειοψηφία τους τα ΑμΑΟ πέρα από το σοβαρό χρόνιο πρόβλημα όρασης – τυφλότητας που έχουν, εμφανίζουν συνοσηρότητα από μία έως τρεις επιπλέον παθήσεις, ενώ το 1/5 αυτών εμφανίζει σοβαρή έως και βαριά συνοσηρότητα.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Πίνακα II.1.A., οι κυριότερες σε συχνότητα χρόνιες παθήσεις που αντιμετωπίζουν τα ΑμΑΟ είναι:

Σε οκτώ (8) από τις είκοσι τέσσερα (24) χρόνιες παθήσεις – νοσήματα του Πίνακα (1/3), δεν δηλώνεται ότι πάσχουν από αυτές τα ΑμΑΟ (π.χ. βαλβιδοπάθειες, κίρρωση του ήπατος, ανοϊκές διαταραχές, νεοπλασματικά νοσήματα, λοιμώδη – μεταδοτικά νοσήματα, παθήσεις θυρεοειδούς κλπ.).

Την μεγαλύτερη συχνότητα συνοσηρότητας των ΑμΑΟ έχει ο σακχαρώδης διαβήτης, από τον οποίο πάσχουν έντεκα (11) άτομα (68.75%), εκ των οποίων τα δέκα (10) άτομα έχουν Σ.Δ. τύπου II, γεγονός που δηλώνει και τις επιπλοκές στην όρασή τους που έχουν οδηγήσει σε σοβαρή απώλεια ή έκπτωση αυτής (διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια).

Εννέα (9) ΑμΑΟ (56.25%) πάσχουν από υπέρταση, όπου είναι η δεύτερη σε συχνότητα πάθηση που εμφανίζουν.

Στην τρίτη θέση βρίσκονται με την ίδια συχνότητα οι εκφυλιστικές αρθροπάθειες και οι παθήσεις στη μέση από τις οποίες πάσχουν από τρία (3) ΑμΑΟ (δηλαδή το 18.75%).

Σε τέσσερις χρόνιες παθήσεις αντιστοιχούν από δύο (2) ΑμΑΟ στην καθεμία με αναλογία 12.50% και είναι τα αγγειακά εγκεφαλικό επεισόδιο ή χρόνιες συνέπειες αυτών, οι αλλεργίες, η ακράτεια ούρων/ αδυναμία ελέγχου της κύστης και η υπερλιπιδαιμία – χοληστερίνη.

Στο υπόλοιπο 1/3 των χρόνιων παθήσεων (8) από τις οποίες πάσχουν τα ΑμΑΟ εμφανίζεται ένα άτομο σε κάθε μία από αυτές (6.25%) και ενδεικτικά είναι τα εμφράγματα, τα προβλήματα στα νεφρά, η στηθάγχη, οι νόσοι του αυχένα, οι κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές κλπ.

Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι τα Άτομα με Αναπηρία Όρασης (ΑμΑΟ) στη μεγαλύτερη συχνότητά τους πάσχουν από παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος – αγγείων, που σχετίζονται άμεσα με την καθιστική ζωή και την κακή διατροφή, γεγονός που συνδέεται με τη χαμηλή όραση – τυφλότητα που έχουν και κατ’ επέκταση με τον καθημερινό τρόπο διαβίωσης και τις συνήθειές τους.

Στον Πίνακα Σ5 (II.1.B) παρουσιάζεται η συσχέτιση του φύλου και της ηλικίας των ΑμΑΟ του δείγματος με τα χρόνια νοσήματα – παθήσεις που πάσχουν.

Από τα δεδομένα που καταγράφονται στον ανωτέρω Πίνακα, προκύπτουν τα ακόλουθα:

Οι γυναίκες άνω των 80 ετών πάσχουν συχνότερα από σακχαρώδη διαβήτη (7 άτομα), υπέρταση (5 άτομα), από αρθροπάθειες και προβλήματα στη μέση (από 2-3 άτομα), καθώς και χοληστερίνη και προβλήματα στο ουροποιητικό (από 2 άτομα). Αντίστοιχα, η μία γυναίκα ΑμΑΟ ηλικίας 70-79 ετών πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση και εγκεφαλικό επεισόδιο, ενώ η γυναίκα ηλικίας 50-59 ετών πάσχει από υπέρταση και προβλήματα στα νεφρά.

Οι τέσσερις (4) άνδρες ΑμΑΟ του δείγματος, ο ένας που είναι άνω των 80 ετών αναφέρει ότι δεν πάσχει από κάποιο χρόνιο νόσημα, οι δύο (2) άνδρες ηλικίας 70-79 ετών πάσχουν κατά κύριο λόγο από σακχαρώδη διαβήτη και υπέρταση, όπως αντίστοιχα και ο ένας άνδρας ηλικίας 50-59 ετών.

Συνεπώς τη μεγαλύτερη συνοσηρότητα παρουσιάζουν οι υπερήλικες γυναίκες, που πέρα από τα κυκλοφορικά – αγγειακά νοσήματα πάσχουν και από εκφυλιστικές ορθοπεδικές παθήσεις, καθώς και από προβλήματα του ουροποιητικού συστήματος.

Γ.3.Β. Παρουσίαση δεδομένων ως προς τις δυσκολίες στις αισθητηριακές, κινητικές, νοητικές και λοιπές λειτουργίες των ΑμΑΟ

Στην ενότητα αυτή παρουσιάζεται ο βαθμός δυσκολίας που αναφέρουν τα Άτομα με Αναπηρία Όρασης (ΑμΑΟ) του δείγματος, σε επίπεδο αισθητηριακών, κινητικών και νοητικών λειτουργιών, καθώς και της μάσησης.

Τα δεκαέξι (16) ΑμΑΟ του δείγματος αναφέρουν ότι έχουν τυφλότητα με ποσοστό αναπηρίας >95%, άλλωστε από την απάντηση στη σχετική ερώτηση προέκυψε και ο αριθμός του δείγματος που αναλύεται στην παρούσα μελέτη. Επίσης δηλώνουν ότι όλοι έχουν σοβαρά προβλήματα στην λειτουργική τους όραση, ανεξαρτήτως αν θα χρησιμοποιούσαν κάποια βοηθήματα, ενώ ένα άτομο δηλώνει ότι κάνει χρήση γυαλιών κι ένα άτομο χρήση οπτικών βοηθημάτων.

Στον Πίνακα II.2 παρουσιάζονται οι δυσκολίες που έχουν τα ΑμΑΟ ως προς τη λειτουργία της ακοής.

Από τα δεδομένα του πίνακα προκύπτει ότι ένα ΑμΑΟ κάνει χρήση ακουστικών βαρηκοΐας. Ως προς την ερώτηση, για το αν υπάρχει δυσκολία σε ένα δωμάτιο να ακούγεται τι λέγεται σε συνομιλία με άλλο άτομο, ανεξαρτήτως χρήσης βοηθημάτων ακοής, ανάλογα με το αν υπάρχει ησυχία ή θόρυβος σε αυτό, τα δεκατέσσερα (14) ΑμΑΟ που απάντησαν στην ερώτηση αναφέρουν:

Όταν υπάρχει ησυχία στο δωμάτιο, ένα άτομο έχει μεγάλη δυσκολία, έξι (6) αναφέρουν κάποια δυσκολία (37.50%), ενώ επτά (7) άτομα (το 1/2 αυτών) αναφέρουν ότι δεν αντιμετωπίζουν καμία δυσκολία.

Όταν υπάρχει θόρυβος στο δωμάτιο, δύο (2) άτομα έχουν μεγάλη δυσκολία, ενώ από έξι (6) ΑμΑΟ αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν κάποια και καμία δυσκολία αντίστοιχα (37.50%).

Συνεπώς, τα Άτομα με Αναπηρία Όρασης σε πολύ χαμηλό βαθμό (6%-12%) παρουσιάζουν μεγάλη δυσκολία στην ακοή τους ή και κάνουν χρήση βοηθημάτων ακοής, ενώ στην πλειοψηφία τους παρουσιάζουν κάποια ή καθόλου προβλήματα ακοής, παρά το γεγονός ότι τα ΑμΑΟ του δείγματος είναι κατά κύριο λόγο ηλικίας άνω των 80 ετών.

Ως προς την ερώτηση για το αν υπάρχει δυσκολία βάδισης μέχρι 500 μέτρα, ευθεία σε επίπεδο έδαφος, τέσσερα (4) ΑμΑΟ αναφέρουν υπερβολική δυσκολία έως ανεπάρκεια στη λειτουργία αυτή (25%), έξι (6) άτομα αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία (37.50%), και από τρία (3) άτομα παρουσιάζουν κάποια ή καμία δυσκολία αντίστοιχα (από 18.75%).

Ως προς την ερώτηση για το αν υπάρχει δυσκολία να ανέβουν/κατέβουν σκαλιά ενός ορόφου (12 σκαλιά), έξι (6) ΑμΑΟ αναφέρουν υπερβολική δυσκολία έως ανεπάρκεια στη λειτουργία αυτή (37.50%), έξι (6) άτομα αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία (37.50%), ένα (1) άτομο παρουσιάζει κάποια δυσκολία (6.25%), ενώ τρία (3) άτομα δεν παρουσιάζουν κάποια δυσκολία (18.75%).

Ως προς την ερώτηση για το αν υπάρχει δυσκολία στήριξης ή τέλεσης άλλων καθημερινών δραστηριοτήτων λόγω προβλημάτων στα άνω άκρα, τρία (3) ΑμΑΟ αναφέρουν υπερβολική δυσκολία έως ανεπάρκεια στη λειτουργία αυτή (18.75%), έξι (6) άτομα αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία (37.50%), δύο (2) άτομα παρουσιάζουν κάποια δυσκολία (12.50%), ενώ πέντε (5) άτομα δεν παρουσιάζουν κάποια δυσκολία (31.25%).

Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι περίπου τα 2/3 των ΑμΑΟ του δείγματος, δηλαδή το 55%-75% αντιμετωπίζουν μεγάλη έως υπερβολική δυσκολία και ανεπάρκεια για την εκτέλεση ενεργειών που σχετίζονται με την κινητική λειτουργία (βάδιση, στήριξη, χρήση σκάλας), ενώ μόνο το 1/3 αυτών παρουσιάζει κάποια ή καθόλου δυσκολία. Το γεγονός αυτό συνδέεται τόσο με την ηλικία (αυξημένο ποσοστό υπερηλίκων ΑμΑΟ), όσο και ότι έχουν σοβαρή απώλεια όρασης έως και τυφλότητα, κατάσταση που ιδίως όταν προκαλείται σε μεγάλες ηλικίες λόγω σοβαρών χρόνιων παθήσεων, προκαλεί πράγματι μεγάλες δυσχέρειες σε επίπεδο κίνησης με έντονο αίσθημα φόβου και αγωνίας για ατυχήματα, καθώς και έκπτωση δεξιοτήτων.

Στον Πίνακα II.4 παρουσιάζονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα ΑμΑΟ ως προς τις νοητικές λειτουργίες της μνήμης και της συγκέντρωσης.

Από τα δεδομένα του πίνακα προκύπτει ότι τα ΑμΑΟ του δείγματος δηλώνουν ότι δεν αντιμετωπίζουν κάποια υπερβολική δυσκολία ή ανεπάρκεια στη λειτουργία της μνήμης και της συγκέντρωσης, ενώ ένα μικρό ποσοστό, δύο (2) έως τρία (3) άτομα (12.50%-18.75%) αναφέρουν μεγάλη δυσκολία στις λειτουργίες αυτές. Κάποια – μερική δυσκολία στη μνήμη και τη συγκέντρωση αναφέρουν πέντε (5) έως επτά (7) ΑμΑΟ (31.25%-43.75%) (περίπου 4/10 άτομα), ενώ δηλώνουν ότι δεν παρουσιάζουν κάποια δυσκολία έξι (6) έως εννιά (9) άτομα (37.50%-56.25%) (περίπου 4-5 στα 10 άτομα).

Συνεπώς, τα Άτομα με Αναπηρία Όρασης, παρά την μεγάλη ηλικία τους, σε μεγάλο ποσοστό δεν αναφέρουν κάποια ιδιαίτερα προβλήματα στη μνήμη και τη συγκέντρωση, περίπου 8 στους 10.

Ως προς το ερώτημα για το αν υπάρχει δυσκολία δαγκώματος ή μάσησης σκληρών τροφών, έξι (6) ΑμΑΟ (37.50%) δηλώνουν ότι έχουν μεγάλη έως υπερβολική δυσκολία – ανεπάρκεια για την εκτέλεση αυτής της λειτουργίας, τέσσερα (4) άτομα (25%) δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν κάποια δυσκολία, ενώ άλλα έξι (6) άτομα (37.50%) αναφέρουν ότι δεν έχουν κάποια δυσκολία. Παρά τη μεγάλη ηλικία του δείγματος, περίπου 6 στα 10 ΑμΑΟ δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα στη μάσηση, ενώ 4 στα 10 έχουν αυξημένες δυσκολίες.

Στον Πίνακα Σ6 (II.2-5) παρουσιάζεται η κατανομή των ΑμΑΟ ως προς το φύλο, την ηλικία και τις δυσκολίες στις αισθητηριακές – κινητικές και νοητικές λειτουργίες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στον Πίνακα Σ6 (II.2-5) διαπιστώνονται τα ακόλουθα:

1. Από μία (1) γυναίκα ΑμΑΟ ηλικίας άνω των 80 ετών κάνει χρήση γυαλιών και αντίστοιχα χρήση οπτικών βοηθημάτων.
2. Ένας (1) άνδρας ΑμΑΟ ηλικίας 70-79 ετών κάνει χρήση ακουστικών. Ως προς την ερώτηση, για το αν υπάρχει δυσκολία σε ένα δωμάτιο να ακούγεται τι λέγεται σε συνομιλία με άλλο άτομο, ανεξαρτήτως χρήσης βοηθημάτων ακοής, ανάλογα με το αν υπάρχει ησυχία σε αυτό, διαπιστώνεται ότι τη μεγαλύτερη συμμετοχή έχουν τα άτομα ηλικίας άνω των 80 ετών (5 άτομα, 31.25%), εκ των οποίων στην πλειοψηφία τους είναι τέσσερις (4) γυναίκες (25%) και ένας (1) άνδρας, ενώ άλλα δύο (2) άτομα (ένας άνδρας και μία γυναίκα) είναι ηλικίας 70-79 ετών. Αντίστοιχα, στην περίπτωση όπου στο κλειστό δωμάτιο επικρατεί θόρυβος, το μεγαλύτερο ποσοστό κατέχουν τα ΑμΑΟ ηλικίας άνω των 80 ετών, (6 άτομα, 37.50%), εκ των οποίων οι πέντε (5) είναι γυναίκες και ένας (1) άνδρας, ενώ άλλα δύο (2) άτομα (ένας άνδρας και μία γυναίκα) είναι ηλικίας 70-79 ετών. Συνεπώς τα ΑμΑΟ που είναι ηλικίας άνω των 70 ετών και κατά κύριο λόγο οι υπερήλικες γυναίκες, παρουσιάζουν τα μεγαλύτερα προβλήματα ακοής ιδίως όταν είναι σε κλειστούς χώρους με ησυχία ή θόρυβο, γεγονός που δυσκολεύει περισσότερο την επικοινωνία τους, συμβάλλοντας στην κοινωνική απομώνωση και περιθωριοποίηση.
3. Ως προς τη δυνατότητα των ΑμΑΟ να βαδίσουν έως 500 μέτρα σε ευθύ επίπεδο, προκύπτει ότι τα 2/3 αυτών είναι ηλικίας 80 ετών και άνω (10 άτομα, 62.50%), εκ των οποίων η συντριπτική πλειοψηφία είναι γυναίκες (9 άτομα), ενώ άλλα τρία (3) άτομα, κυρίως άνδρες είναι σε νεαρότερες ηλικίες. Ως προς τη δυνατότητα που έχουν τα ΑμΑΟ να ανέβουν/κατέβουν μέχρι δώδεκα σκαλιά, διαπιστώνεται η ίδια κατάσταση με μεγαλύτερη συμμετοχή των ατόμων ηλικίας 80-89 ετών, κυρίως γυναίκες. Αντίστοιχα, οι ίδιες αναλογίες παρουσιάζονται ως προς τη δυνατότητα χρήσης των άνω άκρων για στήριξη ή εκτέλεση άλλων δραστηριοτήτων.
4. Ως προς τις νοητικές λειτουργίες της μνήμης και της συγκέντρωσης, ιδιαίτερες δυσκολίες παρουσιάζουν τα άτομα ηλικίας άνω των 80 ετών, που συνολικά σε θέματα μνήμης είναι έξι (6) ΑμΑΟ (37.50%), εκ των οποίων οι πέντε (5) είναι γυναίκες κι ένας (1) άνδρας, ενώ ως προς τη συγκέντρωση για την ίδια ηλικία αυξάνεται η συμμετοχή σε οκτώ (8) άτομα (50%), εκ των οποίων οι επτά (7) είναι γυναίκες και ένας άνδρας. Στις άλλες ηλικιακές ομάδες δεν αναφέρονται προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης. Συνεπώς, το 40%-50% των ΑμΑΟ εμφανίζεται να έχει προβλήματα κατά κύριο λόγο συγκέντρωσης και λιγότερο μνήμης, με υψηλότερη συμμετοχή των γυναικών, ενώ στις ηλικίες από 50 έως 80 ετών δεν δηλώνονται παρόμοια προβλήματα.
5. Αναφορικά με τις δυσκολίες που παρουσιάζουν τα ΑμΑΟ ως προς το δάγκωμα ή τη μάσηση σκληρών τροφών, διαπιστώνεται ότι κατά κύριο λόγο τα προβλήματα αυτά υπάρχουν σε άτομα ηλικίας άνω των 80 ετών (8 άτομα, 50%), εκ των οποίων είναι επτά (7) γυναίκες κι ένας (1) άνδρας, ενώ άλλα δύο (2) άτομα είναι νεαρότερης ηλικίας.

 

Γ.4. Παρουσίαση δεδομένων ως προς τις δυσκολίες εκτέλεσης δραστηριοτήτων των ΑμΑΟ

Γ.4.Α. Δεδομένα ως προς το επίπεδο δυσκολίας εκτέλεσης δραστηριοτήτων προσωπικής φροντίδας των ΑμΑΟ και χρήσης υπηρεσιών παροχής βοήθειας

Στην παρούσα ενότητα γίνεται παρουσίαση των δεδομένων αναφορικά με τις δυσκολίες που δηλώνουν τα Άτομα με Αναπηρία Όρασης του δείγματος ως προς την αυτόνομη εκτέλεση διαφόρων καθημερινών δραστηριοτήτων προσωπικής φροντίδας, καθώς και το αν έχουν ανάγκη χρήσης υπηρεσιών υποστήριξης και το είδος αυτής.

Στον Πίνακα III.1A. παρουσιάζεται η κατανομή των δεκαέξι (16) ΑμΑΟ ως προς τη δυσκολία εκτέλεσης δραστηριοτήτων προσωπικής φροντίδας

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στον Πίνακα III.1A διαπιστώνεται ότι:

1. Ως προς το επίπεδο δυσκολίας που αναφέρουν τα ΑμΑΟ για τη δυνατότητα που έχουν να τρέφονται αυτόνομα προκύπτει ότι τέσσερα (4) άτομα (25%) έχουν υπερβολική δυσκολία έως αδυναμία να σιτιστούν μόνα τους, ενώ ένα άλλο 25% δηλώνει ότι έχει μεγάλη δυσκολία. Κάποια δυσκολία αναφέρουν ότι έχουν τρία (3) άτομα (18.75%) και καμία δυσκολία στη λήψη τροφής παρουσιάζουν πέντε (5) άτομα (31.25%).
2. Ως προς το επίπεδο δυσκολίας που αναφέρουν τα ΑμΑΟ για τη δυνατότητα που έχουν να κάθονται/ σηκώνονται από καρέκλα/ κρεβάτι μόνοι/ες τους, προκύπτει ότι το 50% του δείγματος έχουν μεγάλη έως και υπερβολική δυσκολία (8 άτομα), που μπορεί να φτάνει και σε αδυναμία εκτέλεσης αυτής της δραστηριότητας, ενώ από 25% (από 4 άτομα) γίνεται αναφορά ότι έχουν κάποια έως καθόλου δυσκολία στην εκτέλεση της δραστηριότητας αυτής.
3. Ως προς το επίπεδο δυσκολίας που αναφέρουν τα ΑμΑΟ για τη δυνατότητα που έχουν να ντύνονται αυτόνομα, διαπιστώνεται ότι τρία (3) άτομα (18.75%) αντιμετωπίζουν υπερβολική δυσκολία έως και αδυναμία, ενώ άλλα επτά (7) άτομα (43.75%) έχουν μεγάλη δυσκολία ως προς την ενέργεια αυτή. Αντίστοιχα, τρία (3) ΑμΑΟ (18.75%) αντιμετωπίζει μικρή δυσκολία, κι ένα άλλο 18.75% δεν έχει καμία δυσκολία.
4. Ως προς το επίπεδο δυσκολίας που αναφέρουν τα ΑμΑΟ για τη δυνατότητα χρήσης της τουαλέτας αυτόνομα, προκύπτει ότι εννέα (9) άτομα (56.25%) αντιμετωπίζει μεγάλη έως υπερβολική δυσκολία – αδυναμία στην εκτέλεση της ενέργειας αυτής, ενώ τα υπόλοιπα επτά (7) άτομα (43.75%) δηλώνουν ότι έχουν κάποια έως καθόλου δυσκολία.
5. Ως προς το επίπεδο δυσκολίας που αναφέρουν τα ΑμΑΟ για την αυτόνομη διενέργεια μπάνιου/ ντους, προκύπτει ότι το 31.25% παρουσιάζει υπερβολική δυσκολία έως αδυναμία, ενώ το 50% δηλώνει μεγάλη δυσκολία ως προς τη δραστηριότητα αυτή. Μόνο τρία (3) άτομα (18.75%) έχει μικρή ή καθόλου δυσκολία στο να κάνει αυτόνομα μπάνιο.

Συμπερασματικά, προκύπτουν τα ακόλουθα:

Το 1/3 των ΑμΑΟ του δείγματος δεν αντιμετωπίζει καμία δυσκολία ως προς τη δραστηριότητα του να τρέφονται, ενώ το 50% αναφέρει πολύ μεγάλη – υπερβολική δυσκολία έως και αδυναμία να σιτίζονται.

Σχετικά με τη δυσκολία εκτέλεσης της δραστηριότητας του να κάθονται/ σηκώνονται από κρεβάτι/ καρέκλα τα ΑμΑΟ αυτόνομα, το 1/2 αυτών δηλώνει καθόλου ή μικρή δυσκολία, ενώ το άλλο 1/2 αναφέρει μεγάλη έως και υπερβολική δυσκολία – αδυναμία.

Αναφορικά με την δυσκολία της δραστηριότητας του ντυσίματος, διαφαίνεται ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των ΑμΑΟ, το 65% (τα 2/3) δηλώνει ότι έχει πολύ μεγάλη έως και υπερβολική δυσκολία – αδυναμία να εκτελέσει την ενέργεια αυτόνομα, ενώ το υπόλοιπο 35% αντιμετωπίζει μικρή έως καμία δυσκολία.

Για την δραστηριότητα αναφορικά με την χρήση της τουαλέτας, παραπάνω από τα μισά άτομα έχουν πολύ σημαντική δυσκολία έως και αδυναμία, ενώ περίπου τα 4/10 των ΑμΑΟ δηλώνουν μικρή έως καθόλου δυσκολία.

Συνολικά το 80% των ΑμΑΟ έχει πολύ μεγάλη δυσκολία έως αδυναμία να κάνει μόνο του μπάνιο/ ντους, λόγω των κινδύνων που υπάρχουν για ατυχήματα (πτώσεις, εγκαύματα κλπ.) αλλά και της πλημμελούς φροντίδας ατομικής υγιεινής, ενώ μόνο το 1/5 αυτών έχει μία μικρή έως καθόλου δυσκολία.

Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι πάνω από το 50% των ΑμΑΟ αντιμετωπίζει μεγάλες έως και υπερβολικές δυσκολίες – αδυναμία να εκτελέσει αυτόνομα δραστηριότητες προσωπικής φροντίδας που αυτές κορυφώνονται στις δραστηριότητες του ντυσίματος και του μπάνιου/ ντους (από 65% έως 80%), ενώ μόνο το 25%-35% αυτών παρουσιάζει μικρές έως καθόλου δυσκολίες.

Στον Πίνακα III.1Β. παρουσιάζεται η κατανομή των δεκαέξι (16) ΑμΑΟ ως προς τη χρήση υπηρεσιών παροχής βοήθειας για την εκτέλεση δραστηριοτήτων προσωπικής φροντίδας.

Αναφορικά με τη δυνατότητα που έχουν τα ΑμΑΟ να ζητήσουν βοήθεια/ στήριξη για να διενεργήσουν τις προαναφερόμενες δραστηριότητες προσωπικής φροντίδας, προκύπτει ότι δεκαπέντε (15) άτομα, σχεδόν όλα (94% περίπου) δήλωσαν ότι έχουν ανάγκη της βοήθειας αυτής. Από αυτούς/ές οι δώδεκα (12) (75%) λαμβάνει βοήθεια από συγγενικά πρόσωπα του οικογενειακού περιβάλλοντος, οι τρεις (3) λαμβάνουν βοήθεια από αμειβόμενο φροντιστή/τρια, ένα (1) άτομο δέχεται υποστήριξη από μη αμειβόμενο/η φροντιστή/τρια και αντίστοιχα ένας (1) υποστηρίζεται από οργανωμένη υπηρεσία.

Συμπερασματικά, εννέα στους δέκα (9/10) ΑμΑΟ έχουν την ανάγκη υποστήριξης από τρίτα πρόσωπα, που κατά κύριο λόγο είναι συγγενικά τους πρόσωπα, ενώ ένας στους τέσσερις, που πιθανόν είναι μοναχικά άτομα δέχονται υποστήριξη από τρίτα άτομα – φροντιστές, κατά κύριο λόγο με αμοιβή, ενώ ελάχιστη είναι η παροχή υπηρεσιών στήριξης από οργανωμένα προγράμματα όπως το “Βοήθεια στο Σπίτι”.

Στον συνδυαστικό Πίνακα Σ7 (III.1A-Β) παρουσιάζονται στοιχεία που συσχετίζουν το φύλο και την ηλικία των ΑμΑΟ με τη δυσκολία που έχουν να διενεργήσουν αυτόνομα δραστηριότητες προσωπικής φροντίδας, καθώς και την ανάγκη που έχουν να δεχθούν υποστήριξη από άλλο πρόσωπο.

Κατά κύριο λόγο διαπιστώνονται τα ακόλουθα:

Ως προς το επίπεδο δυσκολίας που αναφέρουν τα ΑμΑΟ για τη δυνατότητα που έχουν να τρέφονται αυτόνομα προκύπτει ότι από τις εννέα (9) γυναίκες του δείγματος των >80 ετών, οι πέντε (5) από αυτές (31.25%) παρουσιάζουν μεγάλη έως υπερβολική δυσκολία – αδυναμία, ενώ τρεις (3) (παρά την ηλικία τους) αναφέρουν ότι δεν έχουν καμία δυσκολία και μία (1) αντιμετωπίζει μικρή δυσχέρεια. Ο ένας άνδρας ΑμΑΟ της ίδιας ηλικιακής κατηγορίας δηλώνει ότι έχει μία κάποια δυσκολία στη δραστηριότητα αυτή. Επίσης μεγάλη έως υπερβολική δυσκολία έχουν και οι τρεις (3) άνδρες ΑμΑΟ, που οι δύο (2) είναι 70-79 ετών και ο ένας είναι 50-59 ετών. Αντίστοιχα, τρεις (3) γυναίκες από 50 έως 79 ετών δηλώνουν ότι δεν παρουσιάζουν κάποια σχετική δυσκολία.

Συμπερασματικά ως προς τη δυνατότητα της λήψης τροφής, τις μεγαλύτερες – υπερβολικές δυσκολίες παρουσιάζουν οι υπερήλικες γυναίκες (το 1/3 των ΑμΑΟ) και ακολουθούν οι άνδρες κάτω των 80 ετών με αναλογία ένας στους πέντε ΑμΑΟ, ενώ το υπόλοιπο 50% ανεξαρτήτως ηλικίας ή φύλου δεν αντιμετωπίζει κάποια ιδιαίτερη δυσκολία.

Ως προς το επίπεδο δυσκολίας των ΑμΑΟ για τη δυνατότητα που έχουν να κάθονται/ σηκώνονται από καρέκλα/ κρεβάτι μόνοι/ες τους, προκύπτει ότι από τις εννέα (9) γυναίκες του δείγματος των 80 ετών και άνω, οι έξι (6) (37.50%) παρουσιάζουν μεγάλη έως υπερβολική δυσκολία – αδυναμία να εκτελέσουν τη δραστηριότητα αυτή, ενώ οι υπόλοιπες τρεις (3) δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα. Δύο (2) άνδρες έχουν αντίστοιχα μεγάλη δυσκολία (ένας στην ηλικία των 50-59 και ένας στην ηλικία των 70-79). Οι τρεις (3) γυναίκες κάτω των 80 ετών δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες ως προς την δραστηριότητα αυτή.

Αναφορικά με την ενέργεια του να κάθονται/ σηκώνονται από καρέκλα/ κρεβάτι, μεγαλύτερη δυσκολία αντιμετωπίζουν οι υπερήλικες γυναίκες και ακολουθούν οι νεότερης ηλικίας άνδρες ΑμΑΟ, ενώ από το 50% αυτών που δεν αντιμετωπίζουν κάποια δυσκολία, αντίστοιχα οι γυναίκες είναι περισσότερες (περίπου το 32%).

Ως προς το επίπεδο δυσκολίας που αναφέρουν τα ΑμΑΟ για τη δυνατότητα που έχουν να ντύνονται αυτόνομα, διαπιστώνεται ότι οκτώ (8) υπερήλικες γυναίκες παρουσιάζουν μεγάλη έως υπερβολική δυσκολία – αδυναμία να εκτελέσουν την ενέργεια αυτή (το 50% του δείγματος) που είναι κυρίως >80 ετών, ενώ άλλες τέσσερις (4) γυναίκες δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα, παρ’ όλο που δύο (2) από αυτές είναι υπερήλικες. Στους άνδρες ΑμΑΟ, δύο (2) άτομα δηλώνουν μεγάλη δυσκολία (ένας στην ηλικία των 50-59 ετών και ένας στην ηλικία των 70-79 ετών), ενώ άλλοι δύο (2) άνδρες δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα προβλήματα.

Τις μεγαλύτερες – υπερβολικές δυσκολίες ως προς την δραστηριότητα του ντυσίματος, παρουσιάζουν κατά κύριο λόγο υπερήλικες γυναίκες (50% του δείγματος), ενώ αντίστοιχα οι άνδρες έχουν χαμηλότερη αναλογία (1 στους 10).

Ως προς το επίπεδο δυσκολίας που παρουσιάζουν τα ΑμΑΟ στη δυνατότητα χρήσης της τουαλέτας αυτόνομα, προκύπτει ότι επτά (7) γυναίκες άνω των 80 ετών (43.75%) έχουν μεγάλη έως υπερβολική δυσκολία – αδυναμία, ενώ οι γυναίκες νεαρότερης ηλικίας (50-79 ετών) (3 άτομα) δεν αντιμετωπίζουν κάποιο σχετικό πρόβλημα. Από τους τέσσερις (4) άνδρες ΑμΑΟ του δείγματος, μεγάλη δυσκολία δηλώνουν οι δύο (2) (50%), ο ένας εξ αυτών ηλικίας 50-59 και ο άλλος 70-79 ετών, ενώ οι άλλοι δύο (2) έχουν πολύ μικρή έως ανύπαρκτη δυσκολία.

Για την αυτόνομη χρήση της τουαλέτας διαπιστώνεται ότι οι υπερήλικες γυναίκες έχουν το μεγαλύτερο πρόβλημα (4 στα 10 ΑμΑΟ του δείγματος), αντίστοιχη δυσκολία παρουσιάζουν οι άνδρες (1 στους 10 ΑμΑΟ του δείγματος), ενώ το 40% του δείγματος, ανεξαρτήτως ηλικίας, δεν έχει μεγάλες δυσκολίες.

Ως προς το επίπεδο δυσκολίας που αναφέρουν τα ΑμΑΟ για την αυτόνομη διενέργεια μπάνιου/ ντους, προκύπτει ότι κατά κύριο λόγο οι υπερήλικες γυναίκες (10 άτομα, το 62%) αντιμετωπίζουν μεγάλο έως υπερβολικό πρόβλημα – αδυναμία (σχεδόν όλες οι γυναίκες του δείγματος). Αντίστοιχα μεγάλη δυσκολία παρουσιάζουν και οι τρεις (3) άνδρες, ανεξαρτήτως ηλικίας (το 75% των ανδρών του δείγματος).

Την μεγαλύτερη έως υπερβολική δυσκολία – αδυναμία αντιμετωπίζουν τα ΑμΑΟ για την αυτόνομη εκτέλεση της δραστηριότητας που σχετίζεται με την χρήση του μπάνιου/ ντους, με μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών (6 στους 10 ΑμΑΟ του δείγματος), ενώ αντίστοιχη κατάσταση αντιμετωπίζουν οι άνδρες σε ποσοστό 20% ανεξαρτήτως ηλικίας.

Αναφορικά με τη δυνατότητα που έχουν τα ΑμΑΟ να ζητήσουν βοήθεια – στήριξη για να διενεργήσουν τις προαναφερόμενες δραστηριότητες προσωπικής φροντίδας προκύπτει ότι, όλες οι υπερήλικες γυναίκες ΑμΑΟ του δείγματος, που δηλώνουν άλλωστε μεγάλη έως υπερβολική δυσκολία στην αυτόνομη εκτέλεση δραστηριοτήτων, δέχονται υποστήριξη στην πλειοψηφία τους από συγγενικά πρόσωπα (6 άτομα, το 37.50%), τρεις (3) δέχονται βοήθεια από τρίτα άτομα που αμείβονται και μία (1) από άτομο που δεν αμείβεται, ενώ μία (1) λαμβάνει φροντίδα στο πλαίσιο οργανωμένου προγράμματος. Επίσης, δύο (2) γυναίκες κάτω των 80 ετών δέχονται βοήθεια από συγγενικά πρόσωπα. Όλοι οι άνδρες ανεξαρτήτως ηλικίας, δέχονται υποστήριξη από συγγενικά πρόσωπα.

Όλες οι γυναίκες ΑμΑΟ, κατά κύριο λόγο άνω των 80 ετών, για την εκτέλεση των δραστηριοτήτων προσωπικής φροντίδας δέχονται υποστήριξη, στην πλειοψηφία τους από πρόσωπα του οικογενειακού τους περιβάλλοντος (περίπου το 50% των ΑμΑΟ του δείγματος), ενώ ένα άλλο 30% δέχεται βοήθεια από τρίτα πρόσωπα ή προγράμματα υποστήριξης. Οι άνδρες ανεξαρτήτως ηλικίας, λαμβάνουν υποστήριξη από το οικογενειακό τους περιβάλλον.