Πανελλήνια Ένωση Αμφιβληστροειδοπαθών (ΠΕΑ): ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ/ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΟΣΦΡΗΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ – ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΛΙΤΗ»
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
08 Σεπτεμβρίου 2025
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ/ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΟΣΦΡΗΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ – ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΛΙΤΗ»
Η Διοίκηση της Πανελλήνιας Ένωσης Αμφιβληστροειδοπαθών (ΠΕΑ), με ιδιαίτερη ικανοποίηση, χαρά και υπερηφάνεια, ανακοινώνει την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης σχεδιασμού-οργάνωσης και υλοποίησης μέσω εργαστηρίων σε Άτομα με Αναπηρία Όρασης, της Παρέμβασης για την Ανάπτυξη της Οσφρητικής Αγωγής, με την καλλιέργεια δεξιοτήτων, καθώς και τη σύνταξη του σχετικού εγχειριδίου, που δίνει τη δυνατότητα επέκτασης της εν λόγω παρέμβασης ως πρόγραμμα, με την κωδική ονομασία «ΜΕΛΙΤΗ».
Ένα όνειρο γίνεται πραγματικότητα!!! Είναι πρόκληση στη ζωή μας να συλλαμβάνουμε όνειρα και Να διαμορφώνουμε οράματα, που μας ενεργοποιούν, μας καθοδηγούν και μας βάζουν σε μία περιπέτεια να μάθουμε, να συναναστραφούμε και Να δημιουργήσουμε νέες καταστάσεις κι εμπειρίες.
Όπως γίνεται συνήθως κάθε ιδέα και κάθε όραμα δεν είναι έτοιμο να εκκολαφθεί αν δεν έρθουν οι κατάλληλες συνθήκες, αν δε βρεθούν οι κατάλληλοι άνθρωποι με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και αν δεν υπάρχει η ωριμότητα του χρόνου, ώστε να μπορεί αυτή η σκέψη να μπολιαστεί και να ευδοκιμήσει. Έτσι, οι συνθήκες αυτές ωρίμασαν κατά την περίοδο της πανδημίας της Νόσου covid-19, όπου μας έδωσε τη δυνατότητα να σκεφτούμε και να επαναπροσδιορίσουμε πολλά πράγματα. Στο πλαίσιο αυτό ξεκίνησε η διαμόρφωση και η σύνταξη μίας πρότασης για την οργάνωση της Παρέμβασης/Προγράμματος για την ανάπτυξη της Οσφρητικής Αγωγής, αξιοποιώντας το χώρο των Ατόμων με Αναπηρία Όρασης (ΑμΑΟ), Τυφλών και Μερικώς Βλεπόντων.
Η πρόταση συντάχθηκε το 2021 από την ΠΕΑ όπου και κατατέθηκε προς έγκριση στο Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών (ΚΕΑΤ), με προοπτική έναρξης των Εργαστηρίων Οσφρητικής Αγωγής, όταν θα το επέτρεπαν οι συνθήκες και τα προληπτικά μέτρα προστασίας δημόσιας υγείας που είχαν τεθεί στο πλαίσιο της πανδημίας. Έτσι, η συγκρότηση των ομάδων με ΑμΑΟ και η οργάνωση του υλικού οδήγησε στην έναρξη των Εργαστηρίων την άνοιξη του 2022, τα οποία και ολοκληρώθηκαν έως και τον Ιούνιο του 2023. Σε ειδική ενότητα του Εγχειριδίου περιγράφεται όλη η διαδικασία ανάπτυξης των Εργαστηρίων, της μεθοδολογίας που επιλέχθηκε και των αποτελεσμάτων που προέκυψαν από το όλο αυτό εγχείρημα.
Από το καλοκαίρι του 2023 έως και το 2024, έγινε η οργάνωση του υλικού που διαμορφώθηκε από την υλοποίηση των Εργαστηρίων Οσφρητικής Αγωγής, καθώς και η επεξεργασία αυτού με αποτέλεσμα να συνταχθεί έως το καλοκαίρι του 2025 το σχετικό εγχειρίδιο με τον τίτλο
«ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΣΦΡΗΤΙΚΗΣ
ΑΓΩΓΗΣ – ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ», με τη δΙακρΙτΙκή ονομασία «ΜΕΛΙΤΗ».
Η εν λόγω Παρέμβαση/Πρόγραμμα που οργανώθηκε καΙ υλοποΙήθηκε την προαναφερόμενη περίοδο, είχε πΙλοτΙκό χαρακτήρα, με σκοπό να καταγράψεΙ καΙ Να προτυποποΙήσεΙ δΙαδΙκασίες με προοπτΙκή την ανάπτυξη της ΟσφρητΙκής Αγωγής σε γενΙκευμένο επίπεδο καΙ σε δΙάφορες κατηγορίες πληθυσμού.
Στο ταξίδι της Παρέμβασης/Προγράμματος για την ανάπτυξη της Οσφρητικής Αγωγής, αυτά τα πέντε (5) έτη συμμετείχε μια πλειάδα ανθρώπων, ειδικών επιστημόνων, στελεχών διοικητικής υποστήριξης και Ατόμων με Αναπηρία Όρασης διαφόρων ηλικιών, χωρίς τη συμβολή των οποίων δε θα μπορούσε η πορεία αυτή να περάσει από πολλούς «σταθμούς» και να μας γεμίσει από πολλές και πλούσιες εμπειρίες. Σε όλους αυτούς θέλουμε να εκφράσουμε τις θερμές μας ευχαριστίες, να τους υποσχεθούμε ότι η ουσιαστική και ενεργή συμμετοχή τους σε αυτή την προσπάθεια θα οδηγήσει σε καρποφόρα αποτελέσματα, δίνοντας τη δυνατότητα να συνεχιστεί το ταξίδι αυτό σε νέους προορισμούς, με νέους επιβάτες και με πρόσληψη πρωτόγνωρων καταστάσεων.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες εκφράζονται στην Επιστημονική Ομάδα Συντονισμού της Παρέμβασης/ Προγράμματος Οσφρητικής Αγωγής, η οποία από τον σχεδιασμό έως και την υλοποίηση και σύνταξη του Εγχειριδίου συνέβαλλε ουσιαστικά και καθοριστικά στην επιτυχία του έργου.
Η σύνθεση της Επιστημονικής Ομάδας Συντονισμού είναι:
- Λάγιου Αρετή, Καθηγήτρια, Δ/ντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Τμήματος Δημόσιας και Κοινοτικής Υγείας, του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ)
- Πρασούλη Αλεξία, Καθηγήτρια Παιδιατρικής ΕΚΠΑ, Πρόεδρος της Διεύθυνσης Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, (Ι.Υ.Π)
- Ξεκαλάκη Αδαμαντία, Παιδίατρος, Διευθύντρια Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής, Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού
- Σακελλάρη Ευανθία, Καθηγήτρια, Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Τμήματος Δημόσιας και Κοινοτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ)
- Πράπας Χρήστος, Επίκουρος Καθηγητής, Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Τμήματος Δημόσιας και Κοινοτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ)
- Χατζηχαραλάμους Ευστράτιος, Κοινωνιολόγος, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Αμφιβληστροειδοπαθών (ΠΕΑ)
- Σοφία- Λευκή Χαμονικολάου, Φιλόλογος – Ειδικής Αγωγής, M.S.Ed, Διοικητής και Πρόεδρος ΔΣ του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών (ΚΕΑΤ)
Ιδιαίτερα θερμές και ειλικρινείς ευχαριστίες εκφράζονται στην κα. Ιωάννα Μπαζιάνα, Εργοθεραπεύτρια, Στέλεχος του Κέντρου Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών με Αναπηρία Όρασης του ΚΕΑΤ, που συνέβαλλε στην υλοποίηση των Εργαστηρίων και την καταγραφή των δεδομένων για την ταυτοποίηση των οσμών, καθώς και στην κα. Αρετή Ζαννιά, Επόπτρια Δημόσιας Υγείας, Στέλεχος Διοίκησης της ΠΕΑ, η οποία ανέλαβε όλο το έργο της διοικητικής, οργανωτικής και τεχνικής υποστήριξης του έργου, προμήθειας των υλικών, προετοιμασίας των χώρων και εργαστηρίων, τήρησης του αρχείου, συστηματοποίησης του υλικού, καθώς και συμμετοχής στη σύνταξη και διαμόρφωση του σχετικού Εγχειριδίου.
Η Παρέμβαση/Πρόγραμμα Οσφρητικής Αγωγής έδωσε σε όλους που συμμετείχαν στην προσπάθεια αυτή, πλούσιες και γόνιμες εμπειρίες, πρόσφερε την ευκαιρία συνεργασίας σε διάφορα επίπεδα και οδήγησε σε ιδιαίτερα σημαντικά συμπεράσματα και αποτελέσματα, που είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν στην καλλιέργεια και ανάπτυξη δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης, σε διάφορες κατηγορίες πληθυσμού.
Στο πλαίσιο αυτής ανιχνεύθηκαν ενενήντα (90) οσμές, συντάσσοντας τις σχετικές ταυτότητες οσμών, οι οποίες κατηγοριοποιούνται σε είκοσι τρείς (23) κατηγοριοποιήσεις/οικογένειες οσμών. Παράλληλα έχουν συνταχθεί εννιά (9) παραρτήματα, τα οποία συμβάλουν στην τήρηση της σχετικής μεθοδολογίας ανάπτυξης των Εργαστηρίων Οσφρητικής Αγωγής και στην αξιοποίηση αυτών σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο.
Η Παρέμβαση/Πρόγραμμα Οσφρητικής Αγωγής αξιοποίησε αρχικώς της εμπειρία των ΑμΑΟ, λαμβάνοντας ως αφετηρία την κοινή πεποίθηση ότι η απουσία ή η μείωση της όρασης συμβάλλει στην ανάπτυξη άλλων αισθητηριακών διαδικασιών, όπως της Ακοής, της Όσφρησης και της Αφής. Έτσι, με την καταγραφή διάφορων εμπειριών συλλέχθηκαν πληροφορίες σχετικά με την ταυτοποίηση οσμών, τον τρόπο διαφοροποίησής τους, τη διαδικασία σύνδεσής τους με συναισθήματα, εικόνες και καταστάσεις και με την απόκτηση σχετικών δεξιοτήτων, συμβάλλοντας στη βελτίωση των γνώσεων και των νοητικών λειτουργιών. Η πορεία ανάπτυξης της Παρέμβασης έδειξε ότι αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί ως εργαλείο σε όλες τις κατηγορίες των ατόμων με αναπηρία, όλων των ηλικιών, στο πλαίσιο οργανωμένων εκπαιδευτικών δομών Ειδικής Αγωγής, αλλά και οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών – Συλλόγων.
Επίσης, είναι δυνατόν να αξιοποιηθεί ως Εργαστήριο καλλιέργειας δεξιοτήτων σε μαθητικό πληθυσμό των σχολικών μονάδων σε επίπεδο Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για παιδιά και εφήβους από τεσσάρων (4) ετών και άνω, ανάλογα με τον τρόπο οργάνωσης και τα στάδια κλιμάκωσης κατά την υλοποίηση των Εργαστηρίων. Παράλληλα, η Παρέμβαση συστήνεται να αναπτυχθεί σε Προγράμματα Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης, σε άτομα με ήπιες μορφές διαταραχών μνήμης και άλλες νευρολογικές διαταραχές, σε ηλικιωμένα άτομα, καθώς και σε
εργαζόμενους διαφόρων κατηγοριών στο πλαίσιο των προγραμμάτων ενίσχυσης της επικοινωνίας και ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού, ακόμη και με μορφή παιχνιδιού.
Το σχετικό εγχειρίδιο για την ανάπτυξη της Οσφρητικής Αγωγής, είναι αναρτημένο στον ιστότοπο του Συλλόγου http://www.retina.gr/ στην ενότητα ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, με τον τίτλο «Οσφρητική Αγωγή», όπου θα παρατίθενται σχετικά έγγραφα και υλικό της Παρέμβασης «ΜΕΛΙΤΗ».
Η Πανελλήνια Ένωση Αμφιβληστροειδοπαθών (ΠΕΑ),σχεδιάζει τα επόμενα στάδια συνεργασίας με διάφορους φορείς, προκειμένου να λάβει σχετικές εγκρίσεις, αιγίδες, καθώς και την αρωγή και στήριξη διαφόρων φορέων, ώστε να επιτευχθεί η κατά περίπτωση διαμόρφωση προγραμμάτων, που θα απευθύνονται σε ειδικούς πληθυσμούς και θα στοχεύουν στην ανάπτυξη της Παρέμβασης/Προγράμματος «ΜΕΛΙΤΗ», μέσω της καλλιέργειας δεξιοτήτων που σχετίζονται με την Οσφρητική Αγωγή.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Πανελλήνιας Ένωσης Αμφιβληστροειδοπαθών (ΠΕΑ)
