«ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΤΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΨΗΣ»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Ζαμπέν Έλεν – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Π.Μ.Σ. «ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΑ» –  Μέρος 15ο

Ιαν 27, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΤΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΨΗΣ»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Ζαμπέν Έλεν – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Π.Μ.Σ. «ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΑ» –  Μέρος 15ο

 

2.3         Οι στάσεις παιδιών στο εξωσχολικό περιβάλλον/ κατασκήνωση

 

Τα οφέλη από τη συμμετοχή σε διάφορα εκπαιδευτικά πλαίσια, ακαδημαϊκά και μη, είναι πολύπλευρα καθώς αυτή συμβάλλει στην ανάπτυξη του ατόμου. Τα παιδιά όταν συμμετέχουν σε εξωσχολικές δραστηριότητες έχουν περισσότερες ευκαιρίες για αλληλεπίδραση και μάθηση με μια ποικιλία ανθρώπων και καταστάσεων, που μπορούν να ενισχύσουν την ευαισθητοποίηση τους επί διαφόρων κοινωνικών ζητημάτων και να συμμετάσχουν σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων και παιχνιδιών, που δεν εμπεριέχονται σε σχολικά βιβλία (Mohr-Schroeder et al., 2014).

Πληθώρα εξωσχολικών περιβαλλόντων συμπεριλαμβανομένων των μουσείων, των κατασκηνώσεων, των δραστηριοτήτων που εκτελούνται έξω από το σχολικό ωράριο και διαθέτουν ευέλικτο πρόγραμμα, είναι σε θέση να προσφέρουν μία σειρά βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων οφελών στη συμπεριφορά των ατόμων που συμμετέχουν σε αυτά, εφόσον τους παρέχουν τη δυνατότητα να διαχειριστούν τον ελεύθερο χρόνο τους, αλλά και τις δραστηριότητες αναψυχής (Nugent et al., 2010). Ειδικά η κοινωνική ενσωμάτωση συνίσταται στην ισότιμη συμμετοχή του συνόλου των ανθρώπων, ανεξάρτητα από την ύπαρξη αναπηρίας, σε κοινωνικές διαδικασίες οι οποίες είναι απαραίτητες για κάθε πολίτη συμπεριλαμβανομένης της επιλογής και συνεχής της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής αποκατάστασης, της δυνατότητας δημιουργίας οικογένειας, της πρόσβασης στο σύνολο των κοινωνικών υπηρεσιών, καθώς και της πρόσβασης και δυνατότητας του ατόμου να συμμετάσχει σε δραστηριότητες για την αναψυχή του (Knapp et al., 2013).

Τελευταία, έχει υποστηριχθεί ότι οι ψυχαγωγικές δραστηριότητες είναι κρίσιμες σε κάθε επίπεδο, δεδομένου ότι υπάρχει ελάχιστη έως καθόλου συμμετοχή σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες μεταξύ των παιδιών με αναπηρία. Μάλιστα, έχει καταδειχθεί ότι η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία σε τέτοιου είδους δραστηριότητες είναι βαρύνουσας σημασίας σε επίπεδο διαμόρφωσης της προσωπικότητας τους, αλλά και της ισορροπημένης ψυχικής τους κατάστασης σε κάθε στάδιο της ζωής τους (Dieringer & Judge, 2015). Οι ψυχαγωγικές δραστηριότητες προάγουν τη συνολική ανάπτυξη και ευημερία των παιδιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με αναπηρία, καθώς παρέχουν σημαντικά οφέλη από την άποψη της σωματικής, κοινωνικής και συναισθηματικής ανάπτυξης (Fadare et al., 2021).

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα δε που υλοποιούνται στο χώρο της θερινής κατασκήνωσης μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και να ενισχύσουν τις θετικές σχέσεις τόσο με τους συνομηλίκους των παιδιών με αναπηρία, όσο και τους ενήλικες μέσα από την αυξημένη αλληλεπίδραση. Επιπλέον, οι νεαροί συμμετέχοντες έχουν ίσες ευκαιρίες να βελτιώσουν τις προσωπικές και κοινωνικές τους δεξιότητες (Kirschman et al., 2010). Οι γονείς αναφέρουν επίσης ότι παρατηρούν εν γένει θετικές αλλαγές στα παιδιά τους σε πληθώρα τομέων συμπεριλαμβανομένης της οργάνωσης, της αυτογνωσίας και της κοινωνικοποίησης μετά το πέρας της περιόδου της θερινής κατασκήνωσης (Henderson et al., 2007).

Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε από τους Siperstein et al. (2007), διερεύνησε την επίδραση του προγράμματος συμπερίληψης και ενίσχυσης των θετικών στάσεων για τα άτομα με αναπηρία Camp Shriver, το οποίο αναπτύχθηκε από τον οργανισμό Special Olympics International. Η υλοποίηση του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στο περιβάλλον 5 κατασκηνώσεων στις ΗΠΑ και αποσκοπούσε να βελτιώσει τις κοινωνικές σχέσεις μεταξύ των κατασκηνωτών με και χωρίς αναπηρία, αλλά και να ενισχύσει τις αθλητικές τους δεξιότητες, με την υλοποίηση αθλητικών κυρίως δραστηριοτήτων, που αποσκοπούσαν στη διασκέδαση, αλλά και την ενίσχυση των κοινωνικών συναναστροφών μεταξύ των συμμετεχόντων. Το εργαλείο CAIPE-R χρησιμοποιήθηκε για τη συλλογή των δεδομένων. Τα ευρήματα της μελέτης κατέδειξαν ότι το πρόγραμμα βελτίωσε τις γνώσεις των παιδιών αναφορικά με την αναπηρία και ενίσχυσε τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις τόσο των παιδιών χωρίς, όσο και με αναπηρία, εφόσον δεν εντοπίστηκαν διαφορές ως προς την κοινωνική συμμετοχή των δυο ομάδων.

Μια έρευνα των Papaioannou et al. (2013), που πραγματοποιήθηκε στο περιβάλλον της θερινής κατασκήνωσης διερεύνησε την επίδραση της υλοποίησης ενός προγράμματος ευαισθητοποίησης για τις αναπηρίες στις στάσεις παιδιών τυπικής ανάπτυξης απέναντι στην ένταξη των συνομηλίκων τους με αναπηρία στο κατασκηνωτικό περιβάλλον. Το δείγμα της έρευνας αποτελούνταν από 387 παιδιά τυπικής ανάπτυξης, που συμπλήρωσαν πριν και μετά την υλοποίηση του προγράμματος ευαισθητοποίησης το ερωτηματολόγιο CAIPE-R για τον γενικό και ειδικό παράγοντα. Τα ευρήματα κατέδειξαν ότι η συμμετοχή στο κατασκηνωτικό πρόγραμμα είχε θετικό αντίκτυπο στις στάσεις των παιδιών τυπικής ανάπτυξης απέναντι στην ενσωμάτωση των παιδιών με αναπηρία.

Αντίστοιχα ήταν και τα ευρήματα μια άλλης μελέτης, που πραγματοποιήθηκε σε κατασκήνωση (Papaioannou & Evaggelinou, 2013), με δείγμα 461 κατασκηνωτών τυπικής ανάπτυξης. Η εν λόγω μελέτη αποσκοπούσε να εξετάσει τον αντίκτυπο ενός προγράμματος ευαισθητοποίησης για την αναπηρία διάρκειας τριών εβδομάδων στις στάσεις των παιδιών χωρίς αναπηρίες ως προς την ένταξη συνομηλίκων με αναπηρία σε μια θερινή, κατασκήνωση, ενώ βασίστηκε στις αρχές και το μεθοδολογικό πλαίσιο της ΠΗΣ, αλλά και του προγράμματος “So get into it” (Panagiotou et al., 2006).

Μια μελέτη των Maich et al. (2015) προχώρησε στην αξιολόγηση του προγράμματος Camps on TRACKS, που εστιάστηκε στη βελτίωση των κοινωνικών δεξιοτήτων των παιδιών με αναπηρία, που συμμετείχαν σε μια θερινή, μικτή κατασκήνωση. Το δείγμα αποτελούνταν από 9 παιδιά με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού. Τα ευρήματα κατέδειξαν ότι η συμμετοχή στο πρόγραμμα είχε θετική επίδραση στις κοινωνικές δεξιότητες των συμμετεχόντων κατασκηνωτών, υποδηλώνοντας ότι ένα πρόγραμμα κατασκηνωτικής συμπερίληψης επιφέρει σημαντικά οφέλη για τους συμμετέχοντες, εφόσον ενισχύσει την αλληλεπίδραση των κατασκηνωτών με συνομηλίκους τους στο πλαίσιο οργανωμένων συνθηκών, προκειμένου αφενός να ενισχυθεί η συμπεριληπτική πολιτική και αφετέρου να ενισχυθούν οι κοινωνικές δεξιότητες των συμμετεχόντων με κάποια αναπηρία.

Περαιτέρω, μια μελέτη της Αλεξάνδρου (2020) αποσκοπούσε να επικαιροποιήσει, υλοποιήσει και αξιολογήσει το Πρόγραμμα η Δύναμη της Κατασκήνωσης στο εκπαιδευτικό περιβάλλον της κατασκήνωσης. Πέραν τριών αξιολογητών, στη μελέτη συμμετείχαν 20 εκπαιδευτικοί και 39 γονείς παιδιών με αναπηρία. Το πρόγραμμα αξιολογήθηκε θετικά ως προς τη συμβολή του στην ενσωμάτωση των παιδιών με αναπηρία στο χώρο της κατασκήνωσης.

Μετάβαση στο περιεχόμενο