Οι παραστατικές τέχνες: Μια συστηματική ανασκόπηση των εφαρμογών τους στα άτομα με αναπηρία στο σχολικό περιβάλλον – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Χρηστίδου Αγγελικής – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 14ο

Νοέ 25, 2024 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Οι παραστατικές τέχνες: Μια συστηματική ανασκόπηση των εφαρμογών τους στα άτομα με αναπηρία στο σχολικό περιβάλλον – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Χρηστίδου Αγγελικής – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. «Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση» – Μέρος 14ο

 

2.4         Κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού των άρθρων

 

Αρχικά τα άρθρα τα οποία συμπεριλαμβάνονται στην έρευνα αφορούν την τελευταία εικοσαετία (2004-2024). Επομένως ένα βασικό κριτήριο ένταξης ήταν η χρονολογία και ένα ακόμα η γλώσσα. Όλα τα άρθρα είναι γραμμένα στην αγγλική ή ελληνική γλώσσα. Επίσης, είναι δημοσιευμένα σε διακεκριμένο επιστημονικό περιοδικό, ενώ έχουν αποκλειστεί βιβλία, πρακτικά συνεδριών, διπλωματικές ή διδακτορικές εργασίες και άρθρα ανασκοπήσεων.

Ένα ακόμα σημαντικό κριτήριο ένταξης ήταν η περιγραφή κάποιου προγράμματος ή παρέμβασης που να περιλαμβάνει κάποια μορφή παραστατικής τέχνης και να απευθύνεται σε παιδιά σχολική ηλικίας με αναπηρίες. Τέλος, το πλαίσιο εφαρμογής της παρέμβασης αποτελεί βασικό κριτήριο ένταξης στην έρευνα, καθώς ενσωματώθηκαν σε αυτή αυστηρά, μόνο όσες παρεμβάσεις έλαβαν χώρα σε σχολικά πλαίσια.

Από την άλλη πλευρά, αποκλείστηκαν έρευνες και παρεμβάσεις που είχαν γίνει σε εξωσχολικά πλαίσια, στην κοινότητα, σε κατασκηνώσεις ή όταν το πλαίσιο δεν ήταν σαφές. Επίσης, αποκλείστηκαν παρεμβάσεις που απευθύνονταν σε ενήλικες ή σε μικρά παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τέλος, το δείγμα εφαρμογής της παρέμβασης, έπαιξε σημαντικό ρόλο για την συμπερίληψη μιας έρευνας στα αποτελέσματα, καθώς άφησε εκτός, παρεμβάσεις που απευθύνονταν αποκλειστικά σε τυπικό πληθυσμό, μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, ΔΕΠΥ ή προβλήματα ψυχικής υγείας.

 

Στον πίνακα που ακολουθεί (Πίνακας 1.3), φαίνονται συνοπτικά τα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού της συγκεκριμένης έρευνας.

 

Πίνακας 1.3 Κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού

 

  Κριτήρια ένταξης Κριτήρια

Αποκλεισμού

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ 2004-2024 –
ΓΛΩΣΣΑ Αγγλικά, Ελληνικά –
ΜΟΡΦΗ Άρθρα με κριτές δημοσιευμένα σε επιστημονικό περιοδικό Διπλωματικές εργασίες Πρακτικά συνεδριών Βιβλία

Άρθρα ανασκόπησης

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Σχεδιασμός και εφαρμογή σε συγκεκριμένο δείγμα και διεξαγωγή αποτελεσμάτων Γενικές πληροφορίες οδηγίες για χρήση των τεχνών στην εκπαίδευση, περιγραφή παρέμβασης

χωρίς εφαρμογή

ΔΕΙΓΜΑ Νοητική αναπηρία, ΔΑΦ, Βαριές και Πολλαπλές Αναπηρίες , Φυσικές, Κώφωση, Τύφλωση (Αναπηρία + Τ.Α) Τυπική ανάπτυξη, Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, ΔΕΠΥ, κοινωνικό- συναισθηματικές δυσκολίες, προβλήματα

ψυχικής υγείας

ΗΛΙΚΙΑ Παιδιά Σχολικής Ηλικίας Παιδιά προσχολικής

ηλικίας, ενήλικες

ΠΛΑΙΣΙΟ Σχολικό Εξωσχολικό, κοινότητα,

κλινικό, μη σαφές

ΜΟΡΦΗ ΤΕΧΝΗΣ Μουσική, θέατρο, χορός (συνδυαστικά ή μεμονωμένα)

 

Παραστατικές + εικαστικές τέχνες

Μόνο εικαστικές τέχνες (ζωγραφική, γλυπτική)

 

 

Με βάση λοιπόν τα συγκεκριμένα κριτήρια προχώρησε όλη η διαδικασία αναζήτησης και επιλογής. Πολλές έρευνες αποκλείστηκαν ήδη από το πρώτο βήμα, καθώς δεν συγκαταλέγονταν στην επιζητούμενη μορφή αποτελεσμάτων (βιβλία, ανασκοπήσεις, πρακτικά, εργασίες).

Ιδιαίτερα, στο βήμα της Επιλεξιμότητας, από τις 187 έρευνες, μόνο οι 15 πληρούσαν όλα τα κριτήρια ένταξης και επιλέχθηκαν τελικά, για να συμπεριληφθούν στα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας. Οι υπόλοιπες 172 αποκλείστηκαν. Ως προς την μορφή της έρευνας, 37 αποτελέσματα είχαν ξεφύγει από τον έλεγχο των προηγούμενων βημάτων. Δεκατέσσερις μελέτες, ήταν διπλωματικές εργασίες, 22 άρθρα ανασκοπήσεων, 1 βιβλίο και 1 πρακτικό συνεδρίου. Ακόμα, τριάντα δύο έρευνες, δεν αναφέρονταν σε πρόγραμμα, ή παρείχαν κάποιες γενικές πληροφορίες για την χρήση των τεχνών στην εκπαίδευση. Μια έρευνα βέβαια, περιέγραφε ένα πρόγραμμα, ωστόσο το πρόγραμμα αυτό δεν εφαρμόστηκε σε συμμετέχοντες, οπότε η αποκλείστηκε από τα αποτελέσματα μας.

Ως προς το κριτήριο της ηλικίας, 13 ακόμα έρευνες αποκλείστηκαν, καθώς μπορεί να απευθύνονταν σε ενήλικες (6), μαθητές προσχολικής ηλικίας (5) ή φοιτητές (2). Αλλά και το κριτήριο του πλαισίου απέρριψε άλλες 38 έρευνες. Σε αυτές, τα προγράμματα που αναφέρονταν μπορεί να εφαρμόζονταν σε εξωσχολικά, κοινοτικά ή κλινικά πλαίσια και 2 έρευνες αναφέρονταν σε προγράμματα που εφαρμόστηκαν σε κατασκηνώσεις.

Το κριτήριο του δείγματος, είναι αυτό που απέκλεισε και τις περισσότερες έρευνες (42). Η πλειοψηφία τους απευθυνόταν σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες ή ΔΕΠΥ, ενώ υπήρχαν και 4 έρευνες που αναφέρονταν σε προγράμματα για εκπαιδευτικούς, 2 για γονείς και άλλες 3, στις οποίες δεν διευκρινίζονταν ο πληθυσμός. Σε αυτές, στο κομμάτι του δείγματος, αναφέρονταν ότι απευθύνονταν σε μαθητές που δικαιούταν special education services. Ωστόσο επειδή δεν ήταν απολύτως σαφής η ομάδα, κρίθηκε σκόπιμο να μην συμπεριληφθούν στα αποτελέσματα.

Τέλος, 4 προγράμματα περιλάμβαναν αποκλειστικά την ζωγραφική ως μορφή τέχνης, για αυτό και αποκλείστηκαν, 1 περιλάμβανε την ποίηση, 3 αναφέρονταν σε προγράμματα που είχαν να κάνουν γενικότερα με την κινητικότητα και άλλο ένα, ήταν λογισμικό πρόγραμμα για τον υπολογιστή.

 

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο