Τα soft skills (οριζόντιες/ήπιες δεξιότητες) σχετίζονται με τις κοινωνικές, συναισθηματικές και συμπεριφορικές δεξιότητες που βοηθούν ένα άτομο να συνεργάζεται, να επικοινωνεί και να ενσωματώνεται στο περιβάλλον εργασίας. Πρόκειται για μη τεχνικές ικανότητες που σχετίζονται με τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του, αλληλεπιδρά με τους άλλους και προσαρμόζεται στο κοινωνικό και επαγγελματικό πλαίσιο (Vasanthakumari, 2019). Σε αντίθεση με τις hard skills, οι οποίες είναι τεχνικές, μετρήσιμες και συχνά αποκτώνται μέσω τυπικής εκπαίδευσης, οι ήπιες δεξιότητες είναι πιο δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν και δεν διδάσκονται συστηματικά. Περιλαμβάνουν προσωπικές, διαπροσωπικές και ενδοπροσωπικές ικανότητες απαραίτητες για την αποτελεσματική επαγγελματική παρουσία, όπως η συναισθηματική νοημοσύνη, η επικοινωνία, η δημιουργικότητα, η επίλυση προβλημάτων, η ομαδική συνεργασία και η διαχείριση άγχους. Αποτελούν συμπεριφορές και στάσεις που το άτομο ενεργοποιεί για την επίτευξη στόχων με επάρκεια και επαγγελματισμό (Μajid et al., 2019). Η απόκτησή τους είναι λιγότερο προβλέψιμη σε σύγκριση με τις τεχνικές δεξιότητες, καθώς εξαρτάται περισσότερο από προσωπικά χαρακτηριστικά και κοινωνικές εμπειρίες. Αναπτύσσονται κυρίως μέσω κοινωνικής αλληλεπίδρασης, αυτοπαρατήρησης και προσωπικής εξέλιξης, και για αυτόν τον λόγο αποκαλούνται συχνά «δεξιότητες ανθρώπινων σχέσεων». Χρησιμοποιούνται ποικίλοι όροι για την περιγραφή τους, όπως κοινωνικές δεξιότητες, διαπροσωπικές ικανότητες και συναισθηματική νοημοσύνη. Οι κοινωνικές δεξιότητες περιλαμβάνουν την επικοινωνία, την προσαρμοστικότητα, την πολιτισμική επίγνωση και τη συνεργασία. Οι διαπροσωπικές ικανότητες αφορούν την ενεργή ακρόαση, την ενσυναίσθηση, τη διαχείριση συγκρούσεων και τις διαπραγματεύσεις (Boreham, Povey & Tomaszewski, 2016). Η συναισθηματική νοημοσύνη περιλαμβάνει την αυτοεπίγνωση, τον αυτοέλεγχο, το εσωτερικό κίνητρο και τις κοινωνικές δεξιότητες, συνδέοντας τη διαχείριση συναισθημάτων με την αποτελεσματική επαγγελματική και κοινωνική λειτουργία. Όλες αυτές οι διαστάσεις συγκροτούν ένα δυναμικό σύνολο δεξιοτήτων απαραίτητων για την προσωπική και επαγγελματική επιτυχία (Lamri & Lubart, 2023).
Τα soft skills αποτελούν έναν κρίσιμο παράγοντα για την επιτυχημένη ένταξη και διατήρηση των ατόμων στην αγορά εργασίας, ιδιαίτερα για άτομα με αναπηρία. Περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα ικανοτήτων – γνωστικές, διαπροσωπικές, νοητικές και πρακτικές – που επιτρέπουν στο άτομο να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά τόσο σε επαγγελματικές όσο και σε καθημερινές προκλήσεις. Η έλλειψη αυτών των δεξιοτήτων έχει αναγνωριστεί ως ένας από τους βασικούς λόγους που οδηγούν είτε σε ανεργία είτε σε απώλεια της θέσης εργασίας για τα άτομα με αναπηρία (Lu et al., 2025). Οι νέοι ενήλικες με αναπηρίες αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στην εύρεση ανταγωνιστικής εργασίας. Η έλλειψη soft skills έχει αναγνωριστεί ως βασικός παράγοντας ανεργίας ή υποαπασχόλησης σε αυτή την ομάδα. Η σημασία των soft skills για την επαγγελματική επιτυχία δεν μπορεί να υποτιμηθεί, με πολλές επιχειρήσεις να δηλώνουν ανοιχτά ότι προτιμούν να προσλαμβάνουν άτομα βάσει αυτών και να τα εκπαιδεύουν στις τεχνικές δεξιότητες στη συνέχεια (Chan, Phillips, & Kaseroff, 2018).
