ΟΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΡΝΗΣΗ ΕΥΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΩΝ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΙΔΙΩΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ – Διπλωματική Εργασία Της ΚΑΝΑΤΑ ΑΝΘΗΣ – ΔΙΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ Π.Μ.Σ. «ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ» – Μέρος 1ο

Μάι 15, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΟΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΡΝΗΣΗ ΕΥΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΩΝ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΙΔΙΩΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ – Διπλωματική Εργασία Της ΚΑΝΑΤΑ ΑΝΘΗΣ – ΔΙΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ Π.Μ.Σ. «ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ» – Μέρος 1ο

 

ΔΙΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

 

«ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ»

 

Διπλωματική Εργασία

 

ΟΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΡΝΗΣΗ ΕΥΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΩΝ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΙΔΙΩΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ

ΕΛΕΓΧΟ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ

 

Της ΚΑΝΑΤΑ ΑΝΘΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής : ΓΟΥΛΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

 

Υποβλήθηκε ως απαιτούμενο για την απόκτηση του παρόντος Μεταπτυχιακού Διπλώματος «ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ»

 

Μάρτιος 2025

 

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

 

Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον επιβλέποντα καθηγητή μου για την καθοδήγηση

και την έμπνευση κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, καθώς και στην οικογένειά μου για την αμέριστη στήριξη.

 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

 

Η παρούσα διπλωματική εργασία αναφέρεται στις διακρίσεις που υφίστανται τα άτομα με αναπηρίες στην εργασία τους και επικεντρώνεται στην υποχρέωση των εργοδοτών για λήψη μέτρων εύλογων προσαρμογών στον χώρο εργασίας, τονίζοντας τη σημασία της συμμόρφωσης προς αυτή την υποχρέωση και τις έννομες συνέπειες που επέρχονται από την παράβασή της. Αρχικά, αναλύεται η αρχή της μη διάκρισης λόγω αναπηρίας και η πρόβλεψή της στο διεθνές, ενωσιακό και εθνικό δίκαιο. Ακολουθεί η προσέγγιση της έννοιας της αναπηρίας και η θεμελίωσή της στο κοινωνικό και νομικό πλαίσιο, παρουσιάζοντας τη διάκριση μεταξύ του ιατρικού και κοινωνικού μοντέλου της αναπηρίας. Σύμφωνα με το κοινωνικό μοντέλο, η αναπηρία δεν αποτελεί απλώς μία μειονεκτικότητα του ατόμου ιατρικώς υποβοηθούμενη που δημιουργεί εμπόδια στην παροχή εργασίας. Η ίδια η αναπηρία προκύπτει από περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς περιορισμούς, τους οποίους η λήψη εύλογων προσαρμογών μπορεί να άρει. Η παρούσα μελέτη μέσω της παρουσίασης του διεθνούς, ευρωπαϊκού και εθνικού νομικού πλαισίου αναδεικνύει την άρνηση παροχής εύλογων προσαρμογών ως μορφή διάκρισης, ενώ παράλληλα εξετάζει τη σχέση αυτής της άρνησης με την ελαττωματικότητα των απολύσεων. Περαιτέρω, αναλύεται η σχετική με το υπό κρίση ζήτημα νομολογία τόσο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και ελληνικών δικαστηρίων επισημαίνοντας την περιορισμένη εφαρμογή των διατάξεων για εύλογες προσαρμογές στην πράξη. Τέλος, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εφαρμογή των διατάξεων για τις εύλογες προσαρμογές είναι καίρια για την πλήρη κοινωνική ενσωμάτωση των ατόμων με αναπηρία.

 

Λέξεις κλειδιά: αναπηρία, διακρίσεις, εύλογες προσαρμογές, εργασία, απόλυση.

 

ABSTRACT

 

This thesis examines the discrimination faced by people with disabilities in their workplace, focusing on employers’ obligation to implement reasonable accommodations. It emphasizes the importance of compliance with this obligation and the legal consequences arising from its violation. Initially, the principle of non- discrimination on the grounds of disability is analyzed, along with its provisions in international, EU, and national law. This is followed by an exploration of the concept of disability and its foundation within social and legal frameworks, distinguishing between the medical and social models of disability. According to the social model, disability is not merely an individual medical impairment that creates obstacles to employment. Rather, disability arises from environmental and social constraints, which can be mitigated through the implementation of reasonable accommodations. This study, by presenting the international, European, and national legal framework, highlights the denial of reasonable accommodations as a form of discrimination while also examining its relationship with the unlawfulness of dismissals. Furthermore, the thesis analyzes relevant case law from both the Court of Justice of the European Union and Greek courts, underlining the limited application of reasonable accommodation provisions in practice. Finally, it concludes that the implementation of these provisions is crucial for the full social inclusion of persons with disabilities.

 

Key words: disability, discrimination, reasonable accommodations, employment, dismissal.

 

ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

 

Α.Ε.Κ.Χ. Αναθεωρημένος Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης ΑΚ Αστικός Κώδικας

ΑμεΑ Άτομα με αναπηρία ΑΠ Άρειος Πάγος

άρθ. άρθρο

Αρμ. Αρμενόπουλος Βλ. Βλέπε

Δ.Ε.Ε. Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Δ.Ε.Κ. Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ΔΕΝ Δελτίο Εργατικής Νομοθεσίας

ΔιΔικ Διοικητική Δίκη

Δ.Σ.Δ.Α.Α Διεθνής Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία

Ε.Δ.Δ.Α. Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Ε.Ε. Ευρωπαϊκή Ένωση

ΕΕργΔ Επιθεώρηση Εργατικού Δικαίου Ε.Κ.Χ. Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης

Ε.Σ.Δ.Α. Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΜονΠρ Μονομελές Πρωτοδικείο

ΜονΕφ Μονομελές Εφετείο ν. νόμος

Ο.Η.Ε. Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ό.π. όπως παραπάνω

παρ. παράγραφος

Π.Δ. Προεδρικό Διάταγμα Σ Σύνταγμα

Σ.ΕΠ.Ε. Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας

ΣΛΕΕ Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΣτΠ Συνήγορος του Πολίτη

ΤΝΠ Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών Υπόθ. Υπόθεση

Χ.Θ.Δ.Ε.Ε. Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ABSTRACT

ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο

1.1         Αρχή της μη διάκρισης λόγω αναπηρίας.

1.1.1.     Διεθνές νομικό πλαίσιο της απαγόρευσης των διακρίσεων λόγω αναπηρίας.

1.1.2.     Ευρωπαϊκή νομική προσέγγιση της αρχής της μη διάκρισης λόγω αναπηρίας.

1.1.3.     Η απαγόρευση των διακρίσεων λόγω αναπηρίας όπως προβλέπεται στο εθνικό μας δίκαιο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο

2.1.        Εννοιολογική προσέγγιση και ερμηνεία της έννοιας της αναπηρίας όπως διαπλάστηκε κυρίως μέσω της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2.1.        α. Πότε η παχυσαρκία συνιστά αναπηρία κατά το δίκαιο της Ένωσης

2.1.        β. Τα προβλήματα ψυχικής υγείας εντασσόμενα στην έννοια της αναπηρίας.

2.1.        γ. Η νομολογία για την νόσο του ιού HIV.

2.2.        Η «χρόνια πάθηση» κατά τον ν.4443/2016.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο

3.1.        Η άρνηση εύλογων προσαρμογών υπέρ των ατόμων με αναπηρία ως ειδικότερη μορφή διάκρισης.

3.1.1.     Η προσέγγιση των εύλογων προσαρμογών υπέρ των ατόμων με αναπηρία με βάση το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3.1.2.     Η τυποποίηση της άρνησης εύλογων προσαρμογών ως ειδικότερη μορφή διάκρισης στο ελληνικό δίκαιο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο

4.1.        Καταγγελία της σύμβασης εργασίας των εργαζομένων με αναπηρία.

4.1.1.     Η απόλυση λόγω αναπηρίας ως μορφή διάκρισης

4.1.2.     Η απόλυση λόγω αναπηρίας ως έσχατο μέσο.

4.2.        Συνέπειες της ελαττωματικής καταγγελίας

4.3.        Νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ – ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Μετάβαση στο περιεχόμενο