Οι Αναδυόμενες Τεχνολογίες στην υπηρεσία του Καθολικού Σχεδιασμού: Έξυπνες Βιβλιοθήκες «ανοιχτές» σε άτομα με Αναπηρία Όρασης – Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία της Αγγουρά Ελένης – Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Π.Μ.Σ. Πολιτισμική Πληροφορική και Επικοινωνία Κατεύθυνση: Μουσειολογία – Μέρος 67ο
5.3.1 Έξυπνες βιβλιοθήκες και Διαδίκτυο Πραγμάτων
Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφική ανασκόπηση, που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της παρούσας εργασίας, οι έξυπνες βιβλιοθήκες δεν αποτελούν ακόμα πραγματικότητα. Τα έργα στα οποία αναφέρονται τα άρθρα που μελετήθηκαν αφορούν σε πιλοτικά προγράμματα ή αποτελούν ερευνητικές εργασίες. Έτσι, οι βιβλιοθήκες δεν μπορούν να ενταχθούν, προς το παρόν, σε έξυπνα περιβάλλοντα και να αποτελέσουν τμήμα των εφαρμογών του ΔτΠ (Chianese & Piccialli, 2014).
Τα συμπεράσματα, όμως, στα οποία καταλήγουν οι περισσότερες έρευνες, δείχνουν ότι ο σχεδιασμός μιας έξυπνης βιβλιοθήκης δεν αποτελεί ουτοπία, αλλά έναν πραγματικό στόχο, εφόσον υπάρξει επιστημονικό ενδιαφέρον.
Όσον αφορά στο ερευνητικό ερώτημα της εργασίας, φαίνεται ότι το ΔτΠ μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην προσβασιμότητα των ατόμων με ΑΟ στις βιβλιοθήκες. Οι αισθητήρες RFID σε συνδυασμό με τους μικροεπεξεργαστές Arduino (Kumar, et al., 2021), (Pujari & Deosarkar, 2017) και Raspberry Pi επιτυγχάνουν την πλήρη επικοινωνία μεταξύ βιβλίων που βρίσκονται στα ράφια και αναγνωστών (Basciftci & Bokiye, 2021), (Londhe, Gokhale, Jadhav, & Job, 2019), (Ozeer, Sungkur, & Nagowah, 2019), (Kim, Kim, Bae, & Park, 2021), (Yik, Ching, & Marilia , 2022). Επίσης, οι αισθητήρες pad pressure στους διαδρόμους μιας βιβλιοθήκης μπορούν να αξιοποιηθούν για την πλήρη καθοδήγηση ατόμων με ΑΟ μέσα στους χώρους της (Mohammadi & Yegane, 2021). Ωστόσο, αν και τα συστήματα αυτά βρίσκονται στο προσκήνιο των ερευνών χρειάζονται προσαρμογές, βελτιώσεις και προσθήκες, ώστε να συμπεριληφθούν τα άτομα με ΑΟ στο σχεδιασμό των έξυπνων βιβλιοθηκών και να ληφθούν υπόψη κάποιοι παράγοντες που απουσιάζουν από όσες προσεγγίσεις μελετήθηκαν.
α. Το σημαντικότερο εμπόδιο των συστημάτων διαχείρισης βιβλιοθηκών που αξιοποιούν τις παραπάνω τεχνολογίες είναι η διεπαφή του χρήστη. Η επικοινωνία χρήστη με τα υπόλοιπα στοιχεία του ΔτΠ γίνεται μέσω οθόνης ενός smartphone (Asemi, Ko, & Nowkarizi, 2020), (Basciftci & Bokiye, 2021), (Kim, Kim, Bae, & Park, 2021), (Londhe, Gokhale, Jadhav, & Job, 2019), (Ozeer, Sungkur, & Nagowah, 2019), (Yik, Ching, & Marilia , 2022) ή μιας κεντρικής μονάδας υπολογιστή της βιβλιοθήκης (Liu, Wang, & He, 2017) με γραπτές εντολές και ανατροφοδότηση μέσω γραπτών μηνυμάτων.
β. Οι οδηγίες για τον εντοπισμό των βιβλίων δεν είναι τόσο λεπτομερείς, ώστε να καλύπτουν τις ανάγκες των επισκεπτών με ΑΟ και απαιτούν την αίσθηση της όρασης, για να λειτουργήσουν αποτελεσματικά.
γ. Απουσιάζει η πρόβλεψη για πλοήγηση στους βοηθητικούς χώρους των βιβλιοθηκών, όπως είναι η καφετέρια και οι χώροι υγιεινής. Ακόμα και για την κράτηση θέσης σε κάποιο διαθέσιμο χώρο μελέτης σε πραγματικό χρόνο, δε δίνονται οδηγίες πλοήγησης για τον εντοπισμό της ακριβούς θέσης κράτησης με αποτέλεσμα, να αποκλείονται, πάλι, τα άτομα με ΑΟ από μια υπηρεσία που θα διευκόλυνε την επίσκεψή τους. Επίσης, και σε αυτήν την υπηρεσία, όπως και στα έξυπνα συστήματα διαχείρισης των βιβλίων οι διεπαφές δεν είναι κατάλληλες για άτομα με ΑΟ (Kumar, et al., 2021), (Pujari & Deosarkar, 2017), (Ozeer, Sungkur, & Nagowah, 2019), (Yik, Ching, & Marilia , 2022).
Έτσι, τα άτομα με ΑΟ συνεχίζουν να εξαρτώνται από την βοήθεια του προσωπικού ή τη συνοδεία οικείου προσώπου, τόσο για την προσπελασιμότητα του κτηρίου όσο και για την αναζήτηση και τον εντοπισμό ενός βιβλίου. Το γεγονός αυτό αποθαρρύνει τα άτομα με ΑΟ να επισκέπτονται βιβλιοθήκες, ακόμα και αν αυτές παρέχουν υπηρεσίες ανάγνωσης για άτομα που έχουν μερική ή ολική απώλεια όρασης.