2. Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
2.1 Ορισμός της επιχειρηματικότητας
Η επιχειρηματικότητα είναι µια έννοια που έχει οριστεί µε πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Ο Cantillon (1730) όρισε τον επιχειρηματία ως ένα άτοµο που είναι πρόθυµο να υποστηρίξει τον προσωπικό οικονομικό κίνδυνο µιας επιχείρησης. Έναν αιώνα αργότερα, ο Mill (1848) ορίζει ως επιχειρηµατία ένα άτομο που συγκεντρώνει δεξιότητες επίβλεψης, ελέγχου και ανάληψης κινδύνου (Brockhaus & Horwitz, 2002). Ο Mill (1848) διέκρινε σαφώς τον ορισµό του από τον πρώτο ορισµό του Cantillon (1730) υποθέτοντας ότι λείπουν οι καθηµερινές λειτουργίες ή η διαχείριση (Sobel, 2008). Κατά τη διάρκεια του εικοστού αιώνα, νέοι οικονοµολόγοι όπως ο Schumpeter (1934) επαναπροσδιόρισαν την έννοια της επιχειρηµατικότητας. Κατά την άποψη του Schumpeter (1934) ο επιχειρηµατίας είναι µια διασπαστική δύναµη σε µια οικονοµία (Sobel, 2008) που σηµαίνει ότι ο επιχειρηµατίας θεωρείται ως κάποιος που εµποδίζει κάτι να λειτουργήσει µε κανονικό τρόπο.
Οι ερευνητές χρησιµοποιούν επίσης τη διαδικασία της δηµιουργικής καταστροφής, στην οποία η εφαρµογή ενός νέου προϊόντος µπορεί να οδηγήσει στην αποτυχία άλλων (Sobel, 2008). Έτσι, ο Schumpeter (1934) θεώρησε την επιχειρηµατικότητα ως κάτι που δηµιουργείται και στη συνέχεια συµπεριέλαβε τον όρο της δηµιουργικότητας και της καινοτοµίας στον ορισµό του για την επιχειρηµατικότητα. Η δηµιουργικότητα είναι η συµβίωση ιδεών, πληροφοριών ή υλικών για τη δηµιουργία νέων εννοιών, ιδεών ή υλικών (Rae, 2007). Η καινοτοµία είναι η διαδικασία µετατροπής των ευκαιριών σε νέες ιδέες και της εφαρµογής τους σε ευρέως χρησιµοποιούµενη πρακτική (Tidd & Bessant, 2009).
Ο Knight (1933) όρισε βαθύτερα την έννοια της ανάληψης κινδύνου που περιγράφεται από τον Mill (1848) διαφοροποιώντας την από την αβεβαιότητα όπου η αβεβαιότητα είναι ένας παράγοντας που δεν µπορεί να ελεγχθεί ενώ ο κίνδυνος είναι υπολογίσιµος (Landqvist & Stålhandske, 2011). Σύµφωνα µε τον ίδιο, ο ρόλος του επιχειρηµατία είναι να χειριστεί αυτόν τον παράγοντα αβεβαιότητας που απαιτεί ευθύνη των αποφάσεων και οποιωνδήποτε συνεπειών που προκύπτουν από τη συγκεκριµένη κατάσταση (Landqvist & Stålhandske, 2011). Οποιοδήποτε επιχειρηµατικό εγχείρηµα περιλαµβάνει ανάληψη κινδύνων, αλλά αυτοί οι κίνδυνοι αντιµετωπίζονται µε διαφορετικούς τρόπους ανάλογα µε το άτοµο.
Ένας ή λίγοι άνθρωποι αναλαµβάνουν περισσότερους κινδύνους όταν πρόκειται για την επιχείρησή τους (Landqvist & Stålhandske, 2011). Έτσι, η επιχειρηµατικότητα απαιτεί ένα άτοµο που δεν φοβάται τον κίνδυνο, το οποίο είναι ένα χαρακτηριστικό που συνδέεται συχνά µε έναν επιχειρηµατία (Landqvist & Stålhandske, 2011). Σε αντίθεση µε τον Schumpeter, ο Kirzner (1973) εστίασε στην επιχειρηµατικότητα ως µια διαδικασία που ανακαλύπτεται (Sobel, 2008). Όρισε τον επιχειρηµατία ως κάποιον που ανακαλύπτει απαρατήρητες προηγουµένως ευκαιρίες κέρδους. Ο Kirzner (1973) συµπεριέλαβε τον όρο της ευκαιρίας στον ορισµό της επιχειρηµατικότητας και επιβεβαίωσε ότι κάθε αγορά χαρακτηρίζεται από ευκαιρίες για καθαρό επιχειρηµατικό κέρδος.
Σε µια αναθεωρηµένη έκδοση των θεωριών του, δηλώνει ότι οι ευκαιρίες δηµιουργούνται από τα λάθη των προηγούµενων επιχειρηµατιών, τα οποία είχαν ως αποτέλεσµα ελλείψεις, πλεόνασµα και κακή κατανοµή πόρων (Kirzner, 1997). Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1980 και του 1990, η επιχειρηµατικότητα µελετήθηκε ως ένα πιο περίπλοκο φαινόµενο από ό,τι παλαιότερα. Υπήρξαν περισσότερες εµπειρικές µελέτες για την επιχειρηµατικότητα και ιδιαίτερα τις επιπτώσεις του περιβάλλοντος σε αυτήν (δηµογραφία, κοινωνικοοικονοµικοί παράγοντες, επιχειρηµατικές δραστηριότητες κ.λπ.). Σύµφωνα µε τους Berglund και Johannisson (2012), κατά τη διάρκεια της βιοµηχανικής εποχής που τονίστηκε, η επιχειρηµατικότητα συνδέθηκε µε την ανάπτυξη και τη δηµιουργία υλικού πλούτου.
Ωστόσο, στη σηµερινή εποχή, οι επιχειρηµατίες που είναι σε θέση να αναδηµιουργήσουν κοινωνικές δοµές που συνεπάγονται βιώσιµη ανάπτυξη, περιβαλλοντικά, κοινωνικά, ηθικά καθώς και οικονοµικά, είναι πολύ περιζήτητοι. Μελετητές όπως οι Steyaert & Katz (2004) έχουν τονίσει τη σηµασία της απόσπασης της επιχειρηµατικότητας από την οικονοµική σφαίρα και τη βλέπουν ως ένα πολυδιάστατο φαινόµενο (Berglund & Johannisson, 2012). Συνεπώς, µέσα σε όλες τις διαφορετικές προοπτικές που έχει υιοθετήσει η επιχειρηµατικότητα, φαίνεται σηµαντικό να προσδιοριστεί η εξέλιξη της έννοιας σύµφωνα µε όλους τους συγγραφείς που συµµετείχαν στη χρήση και στον ορισµό της.