2.4 Θεωρίες για την επιχειρηματικότητα
Αυτή η µελέτη καθοδηγείται από τη θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης ως θεµελιώδη θεωρία, που συµπληρώνεται από τη θεωρία του ανθρώπινου κεφαλαίου και τις θεωρίες κοινωνικών δικτύων ως εξής.
2.4.1 Θεωρία επιχειρηματικής γνώσης
Στη δεκαετία του 1980, η θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης ήρθε ως απάντηση στο κενό της προσέγγισης των χαρακτηριστικών της προσωπικότητας, η οποία ισχυριζόταν ότι οι άνθρωποι γίνονται επιχειρηµατίες λόγω εγγενών χαρακτηριστικών όπως οι ανάγκες για επιτεύγµατα και η ανάληψη κινδύνου. Η θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης υιοθετήθηκε από τη γνωστική ψυχολογία, η οποία εστιάζει στην αντίληψη, τη µάθηση, τη λήψη αποφάσεων και την επίλυση προβληµάτων (Mitchell, 2014a). Υπάρχει µεγάλη ανάγκη για την προσαρµογή της γνωστικής προοπτικής στην επιχειρηµατικότητα µε την ανάπτυξη ερωτήσεων, εννοιών και σχέσεων διαφορετικών από τη γνωστική ψυχολογία, αν και µερικές φορές θα πρέπει να υπάρχει µια διασυνοριακή ανταλλαγή µε άλλους τοµείς, δεδοµένου ότι η θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης βρίσκεται ακόµη στο αναδυόµενο στάδιο (Mitchell et al., 2004).
Ως εκ τούτου, το κύριο ζήτηµα της γνωστικής έρευνας είναι να διερευνήσει πώς οι επιχειρηµατίες σκέφτονται, συλλογίζονται και συµπεριφέρονται έτσι ώστε να δηµιουργούν αξία και πλούτο µέσω του εντοπισµού και της εφαρµογής ευκαιριών (Mitchell et al., 2007). Η θεωρία έγινε δηµοφιλής από µελετητές όπως τον Gartner (1989) που χρησιµοποίησαν για πρώτη φορά τον όρο επιχειρηµατική γνώση. Οι επιχειρηµατικές γνώσεις είναι οι δοµές γνώσης που χρησιµοποιούν οι άνθρωποι για να κάνουν αξιολογήσεις, κρίσεις ή αποφάσεις που περιλαµβάνουν αξιολόγηση ευκαιριών, δηµιουργία επιχειρηµατικών κεφαλαίων και ανάπτυξη. Ο ορισµός επικεντρώνεται στις δοµές γνώσης και στη λήψη αποφάσεων στο πλαίσιο της αξιολόγησης ευκαιριών (Mitchell et al., 2007).
Οι επιχειρηµατίες χρησιµοποιούν νοητικά µοντέλα για να συνδέσουν πληροφορίες για να συλλάβουν ευκαιρίες και τους απαραίτητους πόρους για να ξεκινήσουν και να αναπτύξουν µια επιχείρηση. Οι δοµές γνώσης αποτελούν µέρος των γνωστικών δοµών ενώ οι γνωστικές διαδικασίες επικεντρώνονται στον τρόπο λήψης και χρήσης της γνώσης (Sánchez et al., 2011). Η έννοια της δοµής της γνώσης που συνδέεται µε την κοινωνική γνωστική θεωρία που δίνει έµφαση στη σκέψη και στην πράξη χρησιµοποιείται για την επίτευξη ατοµικής αποτελεσµατικότητας σε ένα συγκεκριµένο περιβάλλον (Sánchez et al., 2011). Αυτό δηµιουργεί µια στενή σύνδεση µεταξύ της θεωρίας της επιχειρηµατικής γνώσης και της κοινωνικής γνωστικής θεωρίας, η οποία θεωρεί ότι τα άτοµα υπάρχουν µέσα σε µια συνολική κατάσταση ή διάταξη δυνάµεων που περιγράφονται από δύο ζεύγη παραγόντων, το ένα είναι η γνώση (νοοτροπία) και το κίνητρο και το άλλο είναι το άτοµο στην κατάσταση.
Με άλλα λόγια, αυτό εξηγεί επίσης ότι η γνώση είναι δυναµική και διαµορφώνεται από την αλληλεπίδραση του ατόµου και της κατάστασης (Mitchell et al., 2011). Η θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης εξηγεί το ρόλο των γνωστικών παραγόντων στις αποφάσεις δηµιουργίας επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων και στις επιχειρηµατικές διαφορές (Lau et al., 2012). Εποµένως, η ατοµική πεποίθηση, δηλαδή η αυτό- αποτελεσµατικότητα και τα κίνητρα είναι σηµαντικοί γνωστικοί παράγοντες για την έναρξη και την ανάπτυξη επιχειρηµατικών εγχειρηµάτων. Η νεανική επιχειρηµατικότητα σχετίζεται µε την ικανότητα ενός ατόµου να συµµετέχει σε επιχειρηµατικές δραστηριότητες καταβάλλοντας προσπάθειες για να ανταγωνιστεί άλλους, καθώς και υιοθετώντας στρατηγικές για την αντιµετώπιση των αναδυόµενων προκλήσεων στις επιχειρήσεις.
Η θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης παρέχει µια θεωρητική ανακάλυψη στην κατανόηση του τρόπου µε τον οποίο οι επιχειρηµατίες σκέφτονται και λαµβάνουν στρατηγικές αποφάσεις (Mylonakis, 2014), δηλαδή µια κατανόηση της σύνδεσης της επιχειρηµατικότητας µε την σκέψη. Βοηθά επίσης στην κατανόηση του ρόλου των ατόµων στη δηµιουργία και ανάπτυξη επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων, και ως εκ τούτου συµβάλλει σε µια διεπιστηµονική προοπτική των επιχειρηµατιών (Mitchell et al., 2007). Στα µέσα της δεκαετίας του 1990 και της δεκαετίας του 2000, η θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης έγινε µια κυρίαρχη θεωρία στην επιχειρηµατικότητα εξηγώντας τα πρότυπα σκέψης, τη δράση, τη λήψη αποφάσεων και την αναγνώριση ευκαιριών των επιχειρηµατιών (Mitchell, 2014).
Εποµένως, η θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης όχι µόνο εστιάζει στην κατανόηση των ατόµων και της συµπεριφοράς τους, του περιβάλλοντος στο οποίο λαµβάνουν χώρα οι νοητικές διεργασίες (Mitchell et al., 2002), αλλά και στο πώς τα άτοµα χρησιµοποιούν την επιχειρηµατική νοοτροπία για να κατανοήσουν τον κόσµο τους (Baron, 2004). Η θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης βοηθά επίσης στην κατανόηση της ουσίας της επιχειρηµατικότητας αλλά και του τρόπου µε τον οποίο αναδύεται και εξελίσσεται (Krueger, 2003). Η θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης ενσωµατώνει θέµατα όπως τα γνωστικά στυλ (Krueger, 2007). Άλλα ζητήµατα είναι τα γνωστικά σενάρια (Smith et al., 2008) και η επιχειρηµατική νοοτροπία (Krueger, 2007).
Η επιχειρηµατική νοοτροπία αναπτύχθηκε από τη θεωρία της επιχειρηµατικής γνώσης, που σηµαίνει ικανότητα αίσθησης, δράσης και κινητοποίησης σε αβέβαιες συνθήκες (Dewinnar & Scholtze, 2019). Ο Krueger (2007) υποστηρίζει ότι οι βαθιές πεποιθήσεις επηρεάζουν την επιχειρηµατική σκέψη, η οποία επιτρέπει τη µετάβαση από τις αρχάριες επιχειρηµατικές νοοτροπίες σε έµπειρες επιχειρηµατικές νοοτροπίες που βασίζονται σε ατοµικές εµπειρίες ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, η επιχειρηµατική γνώση επιτρέπει στους επιχειρηµατίες να πλοηγούνται σε ένα αβέβαιο επιχειρηµατικό περιβάλλον και να εκµεταλλεύονται τις ευκαιρίες διαφορετικά από τους µη επιχειρηµατίες, αν και ποικίλλει ανάλογα µε την εθνική κουλτούρα.
Η νεανική επιχειρηµατικότητα είναι, εποµένως, αποτέλεσµα της αλληλεπίδρασης των επιχειρηµατιών και του επιχειρηµατικού πλαισίου (Mathews, 2016). Τα επιχειρηµατικά χαρακτηριστικά, όπως νοοτροπίες, αυτο-αποτελεσµατικότητα και κίνητρα είναι σηµαντικά για να µπορέσουν οι νέοι να εκµεταλλευτούν τις ευκαιρίες και τους πόρους σε ένα δεδοµένο πλαίσιο. Ωστόσο, για να είναι πιο αποτελεσµατικοί, οι νέοι επιχειρηµατίες πρέπει να επεκτείνουν το δίκτυό τους σε διαφορετικούς παίκτες που διαθέτουν µια δέσµη πόρων όσον αφορά τη χρηµατοδότηση και τις συµβουλές για τις επιχειρήσεις τους. Στην αλληλεπίδρασή τους µε το επιχειρηµατικό περιβάλλον, οι νέοι επιχειρηµατίες πρέπει να µάθουν πώς να αντιµετωπίζουν τη δυναµική και αβέβαιη φύση του.