ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

Μύθοι και ταμπού για την ιατρική κάνναβη: Στην τελική ευθεία το νομοσχέδιο

Νοέ 16, 2017 | ΘΕΜΑΤΑ ΤΥΦΛΟΤΗΤΑΣ, Ιατρικά

ΦΟΙΒΟΣ ΚΛΑΥΔΙΑΝΟΣ.

Τη χρυσή τομή για την αξιοποίηση ενός φυτού με μεγάλη γκάμα θεραπευτικών ιδιοτήτων και δυνατότητες μεγάλης εμπορικής αξιοποίησης, που έχει όμως στιγματιστεί ως ευρέως διαδεδομένο ναρκωτικό, αναζητά η κυβέρνηση, η οποία φιλοδοξεί έως το τέλος του χρόνου να έχει καταθέσει στη Βουλή το νομοσχέδιο για την καλλιέργεια και τη μεταποίηση της ιατρικής κάνναβης.

Πρώτο μέλημα είναι, φυσικά, η αντιμετώπιση του ζητήματος με τη δέουσα ευαισθησία για τους ασθενείς που την έχουν ανάγκη και με διάθεση επιστημονικής προσέγγισης κι όχι με δεισιδαιμονίες και αναχρονισμούς. Σε αυτή την κατεύθυνση συνεδριάζει αρκετά συχνά το τελευταίο διάστημα η αρμόδια Διυπουργική Επιτροπή, στην οποία συμμετέχουν στελέχη από το γραφείο του πρωθυπουργού και τα υπουργεία Υγείας, Δικαιοσύνης, Αγροτικής Ανάπτυξης και Οικονομίας. Επιπλέον, στην τελευταία συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ συμφωνήθηκε το θέμα αυτό να προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις.

Οι θεραπευτικές ιδιότητες

Ξεκινώντας από τις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού, έχει αποδειχτεί ότι έχει σημαντικό όφελος για την ανορεξία (ιδιαίτερα για ασθενείς με AIDS), τις διαταραχές του γαστρεντερικού (όπως η ναυτία και οι εμετοί λόγω χημειοθεραπειών), τον χρόνιο και τον νευροπαθητικό πόνο, τη σπαστικότητα που σχετίζεται με την πολλαπλή σκλήρυνση αλλά και τις διαταραχές ύπνου. Επιπλέον, φαίνεται να είναι αποτελεσματική στη θεραπεία της επιληψίας, αν και χρειάζονται περισσότερα στοιχεία, ενώ υπάρχουν ενδείξεις και εν εξελίξει έρευνες για θετική επίδρασή της στη νόσο Crohn (ένα είδος φλεγμονής του εντέρου), τη μετατραυματική αγχώδη διαταραχή, το Αλτσχάιμερ, το γλαύκωμα, το άσθμα, τη σχιζοφρένεια, τον εθισμό, την οστεοπόρωση, ακόμη και στον καρκίνο. Ένας από τους λόγους που καθυστερούν οι έρευνες είναι η μικρή παραγωγή του φυτού, καθώς απαγορεύεται η καλλιέργειά του στις περισσότερες χώρες.

Οι μεγαλύτερες πιέσεις για την καλλιέργεια φαρμακευτικής κάνναβης ασκούνται από τους ίδιους τους ασθενείς, οι οποίοι βρίσκονται σε διαδικασία σύστασης σωματείου (με περίπου είκοσι ιδρυτικά μέλη στην Αθήνα και γύρω στα τριάντα στην επαρχία), καθώς αντιμετωπίζουν ποινικά προβλήματα. Όπως εξήγησε στη «Νέα Σελίδα» η δικηγόρος που χειρίζεται τη σύσταση του σωματείου, Κλειώ Παπαπαντολέων, αίτημά τους είναι να τους δοθεί η δυνατότητα αυτοκαλλιέργειας, όπως στην Ισπανία, ώστε να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα υγείας τους με δικαίωμα στην αξιοπρεπή διαβίωση και χωρίς να είναι έκθετοι στον κάθε επιτήδειο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μέλους του σωματείου που είχε ακρωτηριαστεί εν ώρα εργασίας και οι συμβατικές μέθοδοι για την αντιμετώπιση των φρικτών πόνων που έχει του δημιουργούν παρενέργειες σε άλλες οργανικές λειτουργίες και δεν του επιτρέπουν να εργάζεται.

Αν και ουδείς ισχυρίζεται ότι η κάνναβη είναι το νέο «νερό του Καματερού», η πραγματικότητα είναι ότι υπάρχουν μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες που την εκμεταλλεύονται εμπορικά και έχουν προσεγγίσει την κυβέρνηση για να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους να επεκτείνουν στην Ελλάδα τις δραστηριότητές τους. Σύμφωνα, μάλιστα, με πληροφορίες της «Νέας Σελίδας», ήδη έχουν κάνει κινήσεις για αγορά ή ενοικίαση γης στην Ημαθία. Μέχρι στιγμής τη χώρα μας έχουν επισκεφθεί υποψήφιοι επενδυτές από τη Δανία, τον Καναδά, το Ισραήλ και την Αυστραλία, ενώ, αντιθέτως, οι εγχώριες φαρμακοβιομηχανίες δεν έχουν εκφράσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον -σε έναν βαθμό και λόγω έλλειψης τεχνογνωσίας στον συγκεκριμένο τομέα

Οι προοπτικές

Ακόμη δεν έχει γίνει σε βάθος έρευνα της δυναμικής που μπορεί να έχει ο κλάδος στην Ελλάδα. Δεδομένου, πάντως, ότι οι κλιματολογικές συνθήκες στη χώρα μας είναι ιδανικές για την κάνναβη σε ό,τι αφορά τόσο στην ποιότητα όσο και στην ποσότητα (δυνατότητα τριών σοδειών και βιολογικής καλλιέργειας λόγω μεγάλης ηλιοφάνειας), υπάρχουν εκτιμήσεις ότι το συνολικό ύψος των επενδύσεων μπορεί ακόμη και να ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ την επόμενη τριετία. Και μολονότι για την ώρα δεν έχει κατατεθεί αίτημα αδειοδότησης φαρμακευτικού σκευάσματος κάνναβης στον ΕΟΦ, γίνεται η εκτίμηση ότι, αν η Ελλάδα αποκτήσει δική της παραγωγή, οι τιμές θα υποχωρήσουν αρκετά και θα σταματήσουν να είναι απαγορευτικές για τους ασθενείς.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το νομοσχέδιο που ετοιμάζει η κυβέρνηση θα δίνει τη δυνατότητα σε κάθε νομικό και φυσικό πρόσωπο να καλλιεργεί και να μεταποιεί ιατρική κάνναβη. Ο προσανατολισμός της κυβέρνησης είναι να μην υπάρχουν περιορισμοί στον αριθμό των αδειών και στην ποσότητα, ίσως μόνο να τεθεί ένα ελάχιστο όριο στο μέγεθος των εκμεταλλεύσεων για να μην κατακερματιστεί η παραγωγή και να μπορεί να ελέγχεται ευκολότερα και με πολύ αυστηρούς όρους. Οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις θα περιβάλλονται από τρίμετρες περιφράξεις νατοϊκού τύπου και κάμερες που θα καταγράφουν σε εικοσιτετράωρη βάση και θα πρέπει να έχουν σύμβαση με μεταποιητική μονάδα (συμβολαιακή γεωργία). Επιπλέον, το κρατικό μονοπώλιο θα έχει εποπτικό ρόλο σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας εκτός από τις εξαγωγές. Δυνατότητα εξαγωγής θα υπάρχει και για ακατέργαστο προϊόν.

Η πλειοψηφία των στελεχών της κυβέρνησης τάσσεται κατά του να δοθεί στο νομοσχέδιο η δυνατότητα ιδιοκαλλιέργειας για τρεις λόγους. Πρώτον, διότι δεν θα ήθελαν να ρισκάρουν να δημιουργηθούν από τα συντηρητικά κόμματα μεγαλύτερες αντιδράσεις από αυτές που φαίνεται ότι θα προκύψουν σε κάθε περίπτωση. Εξάλλου, κάνουν λόγο για ένα μεγάλο βήμα και εξηγούν ότι το επόμενο θα πρέπει να γίνει έπειτα από ωρίμανση της κοινωνίας. Δεύτερον, γιατί με την ιδιοκαλλιέργεια δεν εξασφαλίζεται φαρμακολογικά η άριστη επίδραση του φαρμάκου, παρά το ότι η παραγωγή εκχυλίσματος (λαδιού) κάνναβης έχει μεγάλο φάσμα επιδραστικότητας και πολύ μικρές παρενέργειες. Τρίτον, διότι υπάρχουν και στον ΣΥΡΙΖΑ αρκετοί που επισημαίνουν ότι, παρά τις θεραπευτικές ιδιότητες, η κάνναβη δεν παύει να είναι ναρκωτικό.

Από την άλλη, στελέχη όπως ο αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιάννης Τσιρώνης, ο οποίος έχει τοποθετηθεί επί του θέματος δημόσια, θα ήθελαν να γίνει και αυτό το βήμα για λόγους επιτάχυνσης της απελευθέρωσης της χρήσης και κυρίως για να μπορούν οι ασθενείς να απολαμβάνουν τις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού χωρίς να επιβαρύνονται οικονομικά. Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση επιδιώκει να φέρει το νομοσχέδιο στη Βουλή χωρίς διάθεση να προκαλέσει θυελλώδεις πολιτικές αντιπαραθέσεις, καθώς θεωρεί ότι το ζήτημα έχει κυρίως ανθρωπιστική αλλά και αναπτυξιακή διάσταση.

Το νομικό πλαίσιο: Τι ισχύει σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Αυστραλία

Το Βήμα που τώρα ετοιμάζεται να κάνει η χώρα μας στη θεσμοθέτηση νομικού πλαισίου για την καλλιέργεια και επεξεργασία ιατρικής κάνναβης ακολουθεί σε γενικές γραμμές τα διεθνή δεδομένα. Ήδη έχουν γίνει βήματα από αρκετές ευρωπαϊκές χώρες (Ιταλία, Ισπανία, Κύπρος, Τσεχία, Ολλανδία) και οικονομικά προηγμένες χώρες εκτός Ευρώπης (Καναδάς, Ισραήλ, Αυστραλία και στις μισές περίπου πολιτείες των ΗΠΑ). Επίσης, η Δανία θα εισέλθει στις αρχές του 2018 σε τετραετή δοκιμαστική περίοδο, ενώ στη Γερμανία εξελίσσεται τελευταία η συζήτηση για την ίδρυση ρυθμιστικού κρατικού φορέα.

Τα βασικά χαρακτηριστικά για την καλλιέργεια φαρμακευτικής κάνναβης είναι τα εξής:

• Αδειοδότηση της καλλιέργειας κατόπιν διαδικασίας ανοιχτών προσκλήσεων εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
• Προσδιορισμένος αριθμός αδειών παραγωγής ή/και των επιτρεπόμενων ποσοτήτων.
• Συγκεκριμένα κριτήρια για την επιλογή προσώπων κατάλληλων για αδειοδότηση.
• Αυστηρές προδιαγραφές ασφάλειας της καλλιέργειας (με ευθύνη του παραγωγού) και κριτήρια ποιότητας του προϊόντος.
• Τέλη συμμετοχής στη διαδικασία αλλά και για την έκδοση άδειας και για κάθε έτος ισχύος της.
• Συστηματικές επιθεωρήσεις σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Εκτός Ευρώπης είναι πιο συνηθισμένη πρακτική να μην προσδιορίζεται ο αριθμός των αδειών καλλιέργειας, αλλά για κάθε αίτηση άδειας να πραγματοποιείται αυστηρός έλεγχος καταλληλόλητας του προσώπου που την αιτείται. Σε ορισμένες χώρες, όπως η Αυστραλία, για κάθε άδεια προσδιορίζεται η επιτρεπόμενη ποσότητα παραγωγής.

Από την Ισπανία ως την Κύπρο

Στην Ισπανία λειτουργούν τα Cannabis Social Clubs, τα οποία παράγουν βιολογική κάνναβη μόνο για κατανάλωση από τα μέλη τους. Η ιδιότητα μέλους χορηγείται κατόπιν πρόσκλησης από μέλος που μπορεί να εγγυηθεί ότι το νέο πρόσωπο είναι ήδη χρήστης ή με σημείωμα γιατρού.

Στην Τσεχία ανατίθεται σε περιοδική βάση το αποκλειστικό δικαίωμα καλλιέργειας και επεξεργασίας 40 τόνων σε προ- συμφωνημένη τιμή σε έναν παραγωγό (μονοπώλιο). Η παραγωγή παραδίδεται στο Κρατικό Ινστιτούτο Ελέγχου Ναρκωτικών «SUKL». Επιτρέπεται η ιδιοκαλλιέργεια για έως πέντε φυτά.

Η Ολλανδία θεσμοθέτησε το 2001 το κρατικά ελεγχόμενο μονοπώλιο ιατρικής κάνναβης στην εταιρεία Bedrocan BV, που προμηθεύει ασθενείς σε Ολλανδία, Γερμανία, Φινλανδία, Ιταλία, Νορβηγία, Τσεχία και Καναδά. Η καλλιέργεια για προσωπική χρήση μέχρι πέντε φυτών είναι αποποινικοποιημένη.

Στην Ιταλία ισχύει από το 2013 νέο καθεστώς, που βασίζεται στο μοντέλο του κρατικού μονοπωλίου από το εργοστάσιο του ιταλικού στρατού «SCFM», το οποίο επιλέχθηκε λόγω τεχνογνωσίας, υψηλών προδιαγραφών ασφάλειας και δυνατότητας πα-ραγωγής προϊόντος σε χαμηλές τιμές (αναλογία περίπου 15/40 σε σχέση με τα ολλανδικά φάρμακα). Υπάρχει δε ανοχή στην καλλιέργεια ενός φυτού ύστερα από σχετική γνωμοδότηση του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Στην Κύπρο αποφασίστηκε πρόσφατα να γίνεται ανοιχτή διαγωνιστική διαδικασία για την ανάδειξη δύο 15ετών καλλιεργητικών αδειών.

Τζίρος πολλών δισ.

Στις ΗΠΑ 24 πολιτείες έχουν νομιμοποιήσει την ιατρική χρήση της κάνναβης και από αυτές τέσσερις έχουν νομιμοποιήσει και την ψυχαγωγική χρήση. Οι ασθενείς έχουν ειδική κάρτα-άδεια από γιατρό και προμηθεύονται κάνναβη από ειδικά καταστήματα-φαρμακεία. Μόνο στην Καλιφόρνια εξυπηρετούνται περισσότεροι από 572.000 ασθενείς και ο τζίρος αποτιμάται σε 1,5 δισ. δολάρια.

Η Αυστραλία έχει νομιμοποιήσει την καλλιέργεια και προμήθεια από αδειοδοτημένα καταστήματα και παραγωγούς. Μερικές πολιτείες έχουν αποποινικοποιήσει την κατοχή και την ιδιοκαλλιέργεια και για προσωπική ψυχαγωγική χρήση εδώ και αρκετά χρόνια.

Το Ισραήλ από το 2007 έχει νομιμοποιήσει την ιατρική εφαρμογή της κάνναβης και εννέα εταιρείες με αποκλειστική άδεια από το κράτος, που παράγουν 9.000 κιλά ετησίως για 22.000 ασθενείς με κάλυψη από τα ασφαλιστικά ταμεία.

Στον Καναδά παράγεται κάνναβη για ιατρική χρήση από αδειοδοτημένους παραγωγούς από το 2014 και από τις αρχές του 2017 με νόμο διευκολύνεται η αδειοδότηση. Από τον Μάιο του 2017 υπάρχουν 44 παραγωγοί που πωλούν το προϊόν τους σε 153.0 πελάτες με ιατρική γνωμάτευση, ενώ υπάρχουν και 4.000 καταγεγραμμένοι ιδιώτες που παράγουν περιορισμένη ποσότητα για δική τους ιατρική χρήση.

Πηγή: Εφημερίδα «Νέα Σελίδα»

Μετάβαση στο περιεχόμενο