ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

Λανθασμένες πεποιθήσεις και κοινωνικά στερεότυπα σχετικά με άτομα με τυφλότητα ή μειωμένη όραση

Αυγ 1, 2008 | ΘΕΜΑΤΑ ΤΥΦΛΟΤΗΤΑΣ, Ψυχολογία

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι εντελώς τυφλοί, δεν βλέπουν τίποτε.

Απέχει πολύ απ΄την πραγματικότητα. Ανάμεσα στους ανθρώπους με πρόβλημα όρασης υπάρχουν διαβαθμίσεις αυτού που μπορούν να ιδούν:
– μερικοί είναι εντελώς τυφλοί
– άλλοι έχουν αντίληψη του φωτός, δηλαδή διακρίνουν το φως από το σκοτάδι, αλλά όχι το περίγραμμα αντικειμένων ή ανθρώπων
– και άλλοι έχουν ένα μικρό ποσοστό όρασης που τους επιτρέπει να βλέπουν αντικείμενα, γράμματα, πρόσωπα κλπ., άν και χρειάζονται ειδικές τεχνικές και βοηθήματα.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι χρειάζονται πάντα μπαστούνι ή οδηγό-σκύλο ή συνοδό γιά να κινηθούν με αυτονομία.

Ο τύπος βοήθειας ή βοηθήματος (συνηθισμένο μπαστούνι ή λευκό, οδηγός-σκύλος, οπτικά ή ηλεκτρονικά βοηθήματα, οπτικές τεχνικές κλπ.) ή ο συνδυασμός τους που κάθε άνθρωπος χρησιμοποιεί γιά να κινηθεί θα προσαρμοσθεί στην οπτική του κατάσταση καθώς και σε άλλους παράγοντες (κατάσταση υγείας, άλλες ελλείψεις, περιβάλλον κλπ.)

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να μάθουν μπράιγ αν θέλουν να επικοινωνούν και να έχουν πρόσβαση στην πληροφόρηση.

Το σύστημα μπράιγ είναι εναλλακτικός τρόπος γραφής και ανάγνωσης, βασισμένος στην αφή (μέσω των άκρων των δακτύλων) που απευθύνεται σε άτομα που δεν βλέπουν καθόλου ή που η χαμηλή τους όραση δεν τους επιτρέπει την ανάγνωση μελάνης. Πολλοί άνθρωποι με ελάχιστη λειτουργική όραση δεν χρειάζονται μπράιγ γιά να διαβάσουν και να γράψουν, αφού μπορούν να το κάνουν με τη βοήθεια τεχνικής, οπτικών βοηθημάτων και εξειδικευμένων ηλεκτρονικών.

Έχουν εξαιρετικές ικανότητες, αυξημένες τις αισθήσεις αφής και ακοής, διαθέτουν μιά έκτη αίσθηση κλπ.

Οι άνθρωποι με ανεπάρκεια όρασης δεν έχουν διαφορετικές ικανότητες λόγω του προβλήματος όρασης. Αυτό που κάνουν είναι να ασκούνται και να εκμεταλλεύονται περισσότερο τις υπόλοιπες αισθήσεις (αφή, ακοή, κλπ.) ή άλλες ικανότητες (π.χ. τη μνήμη) γιά αναπλήρωση.

Δεν μπορούν να εκτελέσουν τις περισσότερες «κανονικές δουλειές»

Στο παράρτημα που ακολουθεί μπορείτε να δείτε ένα μικρό δείγμα της μεγάλης ποικιλίας θέσεων εργασίας που στην πραγματικότητα εκτελούνται από τυφλούς ή άτομα με μειωμένη όραση.

Δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν τα περισσότερα καθήκοντα μέσα στο σπίτι ούτε να κινηθούν αυτόνομα, λόγω των κινδύνων που διατρέχουν.

Με την κατάλληλη άσκηση και επαρκή βοηθήματα, η πλειονότης των τυφλών ή με μειωμένη όραση ανθρώπων μπορούν να κινηθούν και να εκτελέσουν τις καθημερινές δραστηριότητες χωρίς δυσκολία και με αυτονομία.

Αν και αναγνωρίζουμε ότι αρκετοί από αυτούς τους ανθρώπους διατηρούν κάποια όραση, είναι καλύτερα να εκπαιδευτούν σαν να ήταν εντελώς τυφλοί, διότι έτσι θα μπορέσουν να προσαρμοσθούν και να εξελιχθούν καλύτερα όταν χάσουν και την υπόλοιπη όρασή τους και διότι η χρησιμοποίηση της λιγοστής τους όρασης προκαλεί χειροτέρευση και επιταχύνει την ολική απώλεια όρασης.

Αντιθέτως, η χρησιμοποίηση της μειωμένης όρασης όχι μόνον δεν επιφέρει χειροτέρευση, αλλά ασκείται το άτομο να την αξιοποιεί, διαμορφώνοντας ένα βασικό παράγοντα γιά την προσωπική του αυτονομία και ποιότητα ζωής. Τα άτομα με μειωμένη όραση τότε μόνον εκπαιδεύονται σαν εντελώς τυφλοί, όταν το υπόλειμμα όρασής τους δεν τους χρησιμεύει στην καθημερινή διαβίωση (κίνηση, οικιακά καθήκοντα, ανάγνωση και γραφή κλπ.).

Πολλές από αυτές τις πεποιθήσεις και τα στερεότυπα οφείλονται στην αντίληψη ότι οι άνθρωποι με προβληματική όραση αποτελούν μία ομοιόμορφη ομάδα. Όμως ένα από τα κυριώτερα χαρακτηριστικά τους είναι αυτό της διαφορετικότητας και της ποικιλίας, όπως δείχνουμε παρακάτω:

– Η απώλεια όρασης μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία (γέννηση, νηπιακή, εφηβεία, ώριμη, γηρατειά)
– Η απώλεια όρασης μπορεί να είναι κληρονομική, αποτέλεσμα νόσου ή αποτέλεσμα ατυχήματος
– Σε μερικούς ανθρώπους η απώλεια όρασης είναι ξαφνική (εντός ημερών ή μηνών), ενώ σε άλλους σταδιακή (στη διάρκεια πολλών μηνών ή ετών)
– Μερικές νόσοι μπορούν να θεραπευθούν, όπως ο καταρράκτης, άλλες όμως όχι, προς το παρόν, όπως ο εκφυλισμός ωχράς κηλίδος
– Μερικά προβλήματα όρασης είναι αρκετά σταθερά, ενώ άλλα έχουν μεταπτώσεις από την μία μέρα στην άλλη ή ακόμη και μέσα στην ίδια μέρα
– Μερικοί άνθρωποι εκτός από το πρόβλημα όρασης έχουν και άλλα θέματα υγείας (διαβήτη, αρθρίτιδα, κλπ.) ή άλλες ανεπάρκειες που αντανακλούν στην αυτονομία και την γενική τους κατάσταση περισσότερο από όσο το πρόβλημα όρασης
– Οι τυφλοί ή μειωμένης όρασης άνθρωποι προέρχονται από διαφορετικά κοινωνικά, οικονομικά και πολιτιστικά στρώματα.

Πηγή : www.once.es

Μετάβαση στο περιεχόμενο