2.2.2.     Το παραμύθι και η αξία του.

Τα παραμύθια αποτελούν βασικό στοιχείο της παιδικής ηλικίας όλων των ανθρώπων ανεξάρτητα από τον πολιτισμό τους, τη θρησκεία ή την κουλτούρα τους. Το παραμύθι αποτελεί το πιο σημαντικό εργαλείο επικοινωνίας και κατανόησης της πραγματικότητας, των δυσκολιών αλλά και των μυστηρίων της ζωής. Το βασικό στοιχείο των παραμυθιών, ο «αρχέγονος χαρακτήρας» που διαθέτουν, δίνει τη δυνατότητα σε όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από τον πολιτισμό τους, την ηλικία ή το φύλο τους, να μπορούν να μοιραστούν τις ιστορίες των παραμυθιών αυτών, αλλά και να κατανοήσουν τον κόσμο και τις διάφορες πτυχές του. (Καραντάνα, 2010)

Το παραμύθι διακρίνεται σε δύο κατηγορίες, στο λαϊκό και στο σύγχρονο. Πιο συγκεκριμένα, το λαϊκό παραμύθι έχει ως οδηγό το μαγικό και το υπερφυσικό στοχεύοντας στη διασκέδαση και τη ψυχαγωγία του αναγνώστη. Επίσης, διακρίνονται στα μαγικά παραμύθια με ήρωες δράκους και μάγισσες, στα διηγηματικά όπως τα μυθιστορήματα, στα θρησκευτικά και τα σατιρικά. Στον αντίποδα στέκεται το σύγχρονο παραμύθι, στο οποίο κεντρικό ρόλο έχει η προσωπική οπτική και οι προβληματισμοί του πρωταγωνιστή. Χαρακτηριστικά στοιχεία αυτών των παραμυθιών αποτελούν η ύπαρξη τεχνολογίας στα παραμύθια, η έντονη ύπαρξη του ρεαλισμού στην πλοκή της ιστορίας, του χιούμορ και του κοινωνικού προβληματισμού αλλά και η ολοκλήρωση του παραμυθιού με ένα ευχάριστο τέλος, το γνωστό σε όλους «happyend». (Κανατσούλη, 2007)

Η αξία των παραμυθιών στη ζωή των παιδιών, καθώς και στην ανάπτυξη του ψυχικού τους κόσμου είναι ιδιαίτερα σημαντική. Αυτό συμβαίνει διότι, μέσα από το παραμύθι τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να καλλιεργήσουν και να αναπτύξουν την φαντασία τους, τους παρέχονται τα εφόδια, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν τις δύσκολες καταστάσεις και να διευθετήσουν τα προβλήματα που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν στη ζωή τους. Παράλληλα, τα παραμύθια αποτελούν πηγή έκφρασης και μετάδοσης των εθίμων, της κουλτούρας και των αναμνήσεων των χρόνων και των στιγμών που έχουν περάσει, έτσι ώστε να παρέχει στα παιδιά την ευκαιρία να έρχονται σε επαφή μαζί τους και να δέχονται ερεθίσματα από αυτά. (Κανατσούλη, 2007) Ακόμη, τα παραμύθια αποτελούν μια πηγή ειλικρίνειας και ρεαλισμού, καθώς μεταδίδουν μηνύματα και περιγράφουν καταστάσεις που αγγίζουν την πραγματικότητα, όπως η συνεχή αναζήτηση των ανθρώπων για ευτυχία, αγάπη και αποδοχή από τον περίγυρό τους, αλλά και δυσάρεστα θέματα όπως οι ενδοοικογενειακές συγκρούσεις, η εγκατάλειψη των παιδιών από τους γονείς και θέματα που δημιουργούνται στο σχολείο και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι τα παιδικά βιβλία συνοδεύονται από σύντομα και απλά κείμενα τα οποία εξιστορούν καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από έντονη δράση και πιο ειλικρινείς σχέσεις. Με αυτό τον τρόπο τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν των εσωτερικό τους κόσμο, να κατανοήσουν την σημασία της ελεύθερης σκέψης, αλλά και να εξετάζουν και να εκτιμάνε την μοναδικότητα που υπάρχει γύρω τους. (Κουτσόμπου, 2016)

Παράλληλα, μέσα από την έντονη απήχηση αλλά και τον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό παραμυθιών που επικρατεί σε ολόκληρο τον κόσμο, μπορεί ο καθένας να αντιληφθεί τη σημασία που έχουν στην εκπαίδευση των παιδιών. Αυτό συμβαίνει διότι μέσα από αυτά, δίνονται οι απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα που υπάρχουν σε όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτου πολιτισμού. Τέτοια ερωτήματα είναι το, «Τι είναι πραγματικά ο κόσμος;», «Ποιος δημιούργησε τον άνθρωπο και την φύση» και « Ποιο είναι το νόημα της ζωής.», δημιουργώντας έτσι μία γέφυρα επικοινωνίας, αλλά και ένα δέσιμο με όλους τους ανθρώπους του κόσμου. (Καραντάνα, 2010)

Σύμφωνα με τον Μπετελχάιμ, κατά την ανάγνωση ενός παραμυθιού τα παιδιά ταυτίζονται με τον ήρωα, με αποτέλεσμα να προσπαθούν να τον μιμηθούν, να υιοθετήσουν τα θετικά στοιχεία του, αλλά και να καλλιεργηθεί μέσα τους το αίσθημα της πίστης ότι με σκληρή δουλειά και με οδηγό το δίκαιο θα καταφέρουν όσα επιθυμούν, όπως δηλαδή συμβαίνει και στα παραμύθια. Μέσα από αυτήν διαπίστωση, ο Μπετελχάιμ επισημαίνει ότι η προσωπικότητα, οι ανάγκες και οι επιθυμίες του κάθε παιδιού απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή και προσεκτικό χειρισμό. (Κανατσούλη: 2007)

Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί και η σημασία του παραμυθιού στη θεραπευτική διαδικασία, μια διαδικασία που αυξάνεται όλο και περισσότερο στη σύγχρονη κοινωνία. Δεν είναι λίγες οι φορές που το παραμύθι έχει χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο στη θεραπεία ενός ατόμου μέσω της δραματοθεραπείας. Το παιδί έχει τη δυνατότητα μέσα από ένα παραμύθι να επιλέξει το ρόλο που επιθυμεί, αποκαλύπτοντας έτσι μέσα από την επιλογή του στοιχεία της προσωπικότητάς του αλλά και βάζοντας τη δική του πινελιά στην αναπαράσταση της ιστορίας του ήρωα. Παράλληλα, του δίνεται η ευκαιρία να απελευθερώσει τη φαντασία του και τη δημιουργική πλευρά του, καθώς και να επιτύχει την συναισθηματική του εκτόνωση. (Δρίτσας,2008)