ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ-Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΡΑΜΥΘΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ – ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΡΟΔΙΝΟΥ ΧΡΥΣΗΣ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας – Μέρος 38ο
4.6 Η διαδικασία του αναστοχασμού.
Η διαδικασία του αναστοχασμού μπορεί να προσφέρει στον κοινωνικό λειτουργό, αλλά και σε επαγγελματία τη δυνατότητα να εξετάσει ξανά τις μεθόδους, τις θεωρίες, καθώς και τα εργαλεία που χρησιμοποίησε στην έρευνά του. Παράλληλα, αποτελεί ένα μέσο προσωπικής εποπτείας, καθώς ο ερευνητής έρχεται πιο κοντά με την ανάλυση των προσωπικών του απόψεων και με τον τρόπο με τον οποίο αυτές έχουν επηρεάσει την έρευνά του, εντοπίζει τα εμπόδια και τις δυσκολίες που συνάντησε, ενώ ταυτόχρονα κατανοεί και τα εφόδια και τις εμπειρίες που του πρόσφερε. Έτσι, η διαδικασία του αναστοχασμού είναι αναγκαία και αρκετά ωφέλιμη να υπάρχει σε κάθε έρευνα, ως μία διαδικασία εξέτασης και μάθησης για τον κάθε επαγγελματία. (Κατσαμά,2018)
Η παρούσα μελέτη ανέδειξε το λόγο, τις απόψεις και τα βιώματα των μετεχόντων κοινωνικών λειτουργών οι οποίοι ανέλαβαν την υλοποίηση μιας παρέμβασης «έρευνα δράση» με ομάδες μαθητών με αναπηρία. Ο κάθε σχολικός κοινωνικός λειτουργός, είχε τη δυνατότητα να επιλέξει, μέσα από τρία παραμύθια σχετικά με τον όρο της αναπηρίας και έννοιες που συνδέονται στενά μαζί της, το παραμύθι το οποίο έκρινε ότι θα ταιριάζει καλύτερα στην ομάδα παιδιών με την οποία θα εργαζόταν μαζί, αλλά και με εκείνο που θα μπορούσε να εργαστεί ο ίδιος καλύτερα. Η επιλογή του παραμυθιού ήταν η ίδια από όλους τους σχολικούς κοινωνικούς λειτουργούς, και ήταν το παραμύθι με τίτλο, « Η Μαγική Ζωούπολη».
Το παραμύθι αυτό, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, δημιουργήθηκε στα πλαίσια του μεταπτυχιακού προγράμματος από ένα σύνολο μεταπτυχιακών φοιτητριών, στο οποίο μέρος του ήταν και η ίδια η ερευνήτρια. Για την ίδια, η συγγραφή του κειμένου αυτού στόχευε στη δημιουργία ενός παραμυθιού με έντονα τα στοιχεία της διαφορετικότητας και την στάση της κοινωνίας σε αυτήν πλαισιώνοντας το όμως από έναν πιο προσιτό τρόπο προς τους μαθητές με αναπηρία. Ταυτόχρονα, στο παραμύθι αυτό βασικό ρόλο αποτελούσαν και οι έντονες και ανάλαφρες εικόνες μαζί με απλούς και κατανοητούς διαλόγους. Ο τρόπος συγγραφής του παραμυθιού προσπαθούσε να δημιουργήσει ένα μέσο με το οποίο οι εκπαιδευτικοί και οι κοινωνικοί λειτουργοί που εργάζονται με μαθητές με αναπηρία να έχουν τη δυνατότητα να μεταδώσουν στα παιδιά αυτά έννοιες τις οποίες θα τις συναντήσουν και τις συναντούν ήδη στην καθημερινότητα του με έναν πιο προσιτό και κατανοητό τρόπο. Όταν το παραμύθι αυτό επιλέχθηκε από όλους τους κοινωνικούς λειτουργούς η ερευνήτρια ένιωσε μεικτά συναισθήματα. Από τη μία πλευρά, ένιωσε περηφάνια καθώς ήταν μία επιβεβαίωση της δουλείας και του οράματος που είχε για το παραμύθι αυτό, ενώ από την άλλη, ένιωσε άγχος, καθώς μέσα από αυτή τη διαδικασία θα κρινόταν στην πράξη εάν θα ήταν ικανό να αποτελέσει κατάλληλο εκπαιδευτικό εργαλείο.
Μέσα από την έρευνα αυτή δόθηκε η ευκαιρία στην ερευνήτρια να εντοπίσει τα θετικά στοιχεία του παραμυθιού, τα οποία οδήγησαν τους κοινωνικούς λειτουργούς να επιλέξουν το παραμύθι αυτό ως το εργαλείο τους, αλλά και να σημειώσει τις αδυναμίες που εντόπισαν μέσα σε αυτό. Με αυτό τον τρόπο για την ερευνήτρια αλλά και για κάθε αναγνώστη της έρευνας αυτής, τους δίνεται η δυνατότητα να έχουν ένα νέο εκπαιδευτικό εργαλείο, να μπουν στην διαδικασία να δημιουργήσουν και οι ίδιοι ένα παρόμοιο παραμύθι αλλά και να βελτιώσουν το παραμύθι αυτό με τυχόν διορθώσεις που χρειάζεται.
Επίσης η ερευνήτρια είχε τη δυνατότητα να εξετάσει τους τρόπους με τους οποίους χρησιμοποίησαν οι κοινωνικοί λειτουργοί το παραμύθι, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασαν τα παιδιά σε αυτό. Για τη χρήση ενός παραμυθιού σε μια ομάδα παιδιών με αναπηρία, υπάρχουν αρκετοί τρόποι που μπορεί ο κάθε επαγγελματίας να αξιοποιήσει. Στην συγκεκριμένη έρευνα, παρατηρήθηκε η χρήση του παραμυθιού μέσα από το παιχνίδι ρόλων και την ανάγνωση του παραμυθιού με την συνοδεία ερωτήσεων κατανόησης. Μέσα από την κάθε ξεχωριστή συνέντευξη των κοινωνικών λειτουργών ήταν εμφανής η θετική ανταπόκριση των παιδιών σε μια τέτοια δραστηριότητα, η σημασία των βιωματικών εργαστηρίων και η συνεργασία των παιδιών στις ομάδες. Επίσης, η έρευνα αυτή για κάθε επαγγελματίας που εργάζεται με παιδιά με αναπηρία, μπορεί να αποτελέσει μία πηγή πληροφοριών σχετικά με τον τρόπο με οποίο μπορούν να γνωρίσουν στα παιδιά το παραμύθι, αλλά και να τους βοηθήσουν να κατανοήσουν έννοιες άρρηκτα συνδεμένες με την αναπηρία, κάτι το οποίο αναγκαίοι να συμπεριληφθεί στην σύγχρονη εκπαίδευση.
Για την ερευνήτρια η εκπόνηση της έρευνας αυτής ήταν μια ενδιαφέρουσα και σημαντική διαδικασία. Κατάφερε να δει το παραμύθι που η ίδια δημιούργησε να εφαρμόζεται σε σχολικές τάξεις και να συνεργάζεται με άλλους επαγγελματίες του χώρου. Ήταν μια απαιτητική διαδικασία αλλά και ένα σημαντικό επίτευγμα στην πορεία της.
Ο αναστοχασμός αποτελεί μια διαδικασία απαραίτητη για κάθε επαγγελματία μετά την ολοκλήρωση μιας έρευνας, μιας εργασίας ή μιας παρέμβασης. Μέσω αυτής, οι πληροφορίες και οι διαπιστώσεις που εξαγάγει κανείς από την εργασία αυτή, μπορούν να αποτελέσουν εργαλεία για μελλοντική χρήση, τόσο στο ξεκίνημα για μια συνεχής αναζήτηση, όσο και στη δημιουργία παραμυθιών με βασικό στόχο την κατανόηση της διαφορετικότητας και των συνεπειών της στα παιδιά.
