Καταδίκασαν τα ΑμεΑ και σε οικονομικό αδιέξοδο – «Είμαστε όλοι Μαρικάρμεν»
Η κυβέρνηση έχει αφήσει απροστάτευτους στη δίνη της στεγαστικής και ενεργειακής κρίσης τους ανάπηρους και οι μαρτυρίες τους επιβεβαιώνουν τα στοιχεία-σοκ της ΕΣΑμεΑ.
Βαγγέλης Βαλαβάνης
Αν η ακρίβεια σε λογαριασμούς, σουπερμάρκετ, μεταφορές και στέγαση ματώνει τις τσέπες των νοικοκυριών, στην περίπτωση των ανάπηρων συμπολιτών μας τους οδηγεί στη φτώχεια και την απελπισία. Ζουν σε σπίτια μη προσβάσιμα και μη προσαρμοσμένα στις ανάγκες τους. Χωρίς θέρμανση τον χειμώνα και χωρίς να τα έχουν ανακαινίσει, παρά τα «ευχολόγια» των διάφορων προγραμμάτων (βλ. «Εξοικονομώ»). Μαζεύουν ληξιπρόθεσμες οφειλές που φτάνουν στο 50% ή και το 60% των επιδομάτων αναπηρίας τους και όλα αυτά… αν είναι τυχεροί να έχουν δικό τους σπίτι.
Ο μήνας βγαίνει με δανεικά, όπως εξηγεί στο Documento ο Μάνος Ρέντζιος, ο οποίος πάσχει από τη μυοπάθεια Miyoshi και κινείται με ηλεκτρικό αμαξίδιο: «Ζορίζομαι πάρα πολύ. Το μοναδικό εισόδημα που υπάρχει είναι το αναπηρικό επίδομα, το οποίο είναι στα 833 ευρώ. Καλύπτει μόνο τις θεραπείες που με βοηθούν να έχω κάποια αυτονομία. Στους λογαριασμούς δεν υπάρχει κάποια ενίσχυση πουθενά. Υπάρχουν κάποια κοινωνικά τιμολόγια, τα οποία όμως αφορούν τους ανάπηρους μόνο άμα είναι ιδιοκτήτες. Αν είσαι φιλοξενούμενος, περιμένεις από κάποιον, από την οικογένειά σου, από κάποιον φίλο, να πάρεις δανεικά. Την επιδείνωση στα στοιχεία που αναφέρετε προφανώς και τη βιώνω και είμαι θεωρητικά από τους “τυχερούς” γιατί φιλοξενούμαι στο σπίτι της γιαγιάς μου. Ολοι ζούμε την ακρίβεια, αλλά, σε αντίθεση με τους μισθούς, τα δικά μας επιδόματα παραμένουν καθηλωμένα».
Επιστροφή στο… 2016
Σύμφωνα με την έρευνα της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), ο δείκτης «Ποσοστό ατόμων με αναπηρία και υπερβολική επιβάρυνση στεγαστικού κόστους» καταγράφει αποκλιμάκωση το διάστημα 2017-2021 (34,4% το 2021) και διαγράφει νέα ανοδική πορεία και δραματική επιδείνωση με την κορύφωση της πληθωριστικής κρίσης το 2022. Οι εξελίξεις της τετραετίας 2021-2025 αντιστρέφουν την πρόοδο της προηγούμενης πενταετίας επαναφέροντας την τιμή του δείκτη «Υπερβολική επιβάρυνση στεγαστικού κόστους για τα άτομα με αναπηρία» στα υψηλά επίπεδα του 2016 (46,4%). Παράλληλα, επτά στα δέκα νοικοκυριά που έχουν μέλη με ανάγκες φροντίδας και υποστήριξης δεν έχουν πραγματοποιήσει αναγκαίες παρεμβάσεις προσβασιμότητας έναντι αντίστοιχου ποσοστού της τάξεως του 58% που καταγράφηκε το 2021. Στοιχεία που ξεχωρίζουν μεταξύ άλλων είναι και τα παρακάτω:
Το 37,9% των ατόμων με αναπηρία καθυστερεί να πληρώσει τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας λόγω οικονομικής δυσκολίας, ποσοστό που είναι αυξημένο κατά δέκα μονάδες σε σύγκριση με το 2021.
Το 2025 το 44,6% των ατόμων με αναπηρία είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές. Το ποσοστό αυτό βρίσκεται σε επίπεδο υπερτετραπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (10,1%) και σχεδόν διπλάσιο από της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας που ακολουθούν την Ελλάδα σε φθίνουσα σειρά κατάταξης.
«Είμαστε όλοι Μαρικάρμεν»
Ερωτώμενη πως θα χαρακτήριζε τα στοιχεία της έρευνας η Φανή Προβή, επιστημονική υπεύθυνη του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας ΕΣΑμεΑ, απαντά στο Documento: «Εντελώς αυθόρμητα και λόγω της επικαιρότητας η φράση που μου έρχεται στο μυαλό είναι “είμαστε όλοι Μαρικάρμεν” (σ.σ.: πρόκειται για την 87χρονη με κινητικά προβλήματα που η έξωσή της ξεσήκωσε κίνημα στην Ισπανία για τη στεγαστική κρίση). Ξέρουμε ότι η στεγαστική κρίση και τα ενοίκια έχουν ξεφύγει και αποτελούν κεντρικό θέμα συζήτησης. Για τα ανάπηρα άτομα όμως η κατάσταση μόνο χειροτερεύει. Μιλάμε για επιστροφή στο 2016 σε όλους τους δείκτες. Στην Ελλάδα η υπερβολική επιβάρυνση στεγαστικού κόστους ανέρχεται στο 34,3%. Στην Ισπανία, όπου είδαμε να εκδηλώνεται όλο αυτό το κίνημα με την έξωση της ανάπηρης ηλικιωμένης το ποσοστό αυτά ανέρχεται μόλις στο 6,7%. Ο δε μέσος όρος της ΕΕ είναι στο 9,9%. Μιλάμε για τεράστια διαφορά».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ατόμου με αναπηρία που ζει σε ένα μη προσβάσιμο σπίτι που χρήζει ανακαίνισης και προσαρμογών είναι ο Παρασκευάς Βασιλείου, κάτοικος Λάρισας με 100% οπτική αναπηρία, ενώ είναι και παραπληγικός με ελλιπή κίνηση στα κάτω άκρα, γι’ αυτό και χρησιμοποιεί αμαξίδιο.
«Λένε για το “Εξοικονομώ” και άλλα προγράμματα, μόνο που εγώ δεν έχω άνθρωπο να με βοηθήσει για να κάνω αίτηση, ούτε τον προσωπικό βοηθό που τον έκαναν με κλήρωση» λέει στο Documento ο Παρ. Βασιλείου και συνεχίζει: «Όταν με δύο επιδόματα δεν βγαίνω, πώς θα κάνω μια ανακαίνιση ή θα αλλάξω το σπίτι μου σύμφωνα με τις ανάγκες μου; Για να πάω στο μπάνιο κατεβαίνω κάτω από το αναπηρικό αμαξίδιο και πάω με τα γόνατα. Είναι οδυνηρό».
Αντίστοιχη ταλαιπωρία αντιμετώπισε και ο Μ. Ρέντζιος. Όπως υπογραμμίζει στο Documento: «Δεν υπάρχει καμία διευκόλυνση ούτε από τις τράπεζες για να ανασάνεις οικονομικά. Το επίδομα, αν και εφ’ όρου ζωής, δεν αναγνωρίζεται για να μπορέσεις να πάρεις ένα δάνειο. Έχω προσπαθήσει με πρόγραμμα να βάλω ράμπα στο σπίτι, αλλά οι μελέτες ξεκίναγαν στα 500 ευρώ και έπρεπε να πληρωθούν προκαταβολικά. Πάλι σκοντάφτεις στο οικονομικό, που με θεραπείες, σουπερμάρκετ και λογαριασμούς δεν βγαίνει».
Πηγή: www.documentonews.gr