ΣΤΕΛΛΑ ΧΑΡΑΜΗ
Η φορητή μπασκέτα, σπρωγμένη σιη γωνία της σχολικής αίθουσας, νιώθεις πως βρέθηκε εκεί από λάθος. Κι ας συστήνεσαι σε παιδιά με πρόσωπα φουντωμένα από σπυράκια, αναψοκοκκινισμένα μάγουλα, αστραφτερά βλέμματα που προδίδουν μια φλόγα εφηβική. Τα αναπηρικά αμαξίδια και τα μπαστούνια βάδισης έχουν καθηλώσει την ορμή, που νόμιζες αήττητη. Αυτή όπως και δεκάδες άλλες σκέψεις «κανονικότητας» που συνωστίζονται τώρα στο κεφάλι σου θα διαψευστούν μέσα από μια αναπάντεχη λύση. Θα χρειαστεί μόνο να περάσεις λίγες ώρες με τους μαθητές του Ειδικού Γυμνασίου Ιλίου. Ή πάλι, μόνο μια στιγμή: όταν η παλάμη της Άρτεμης θα σφίξει με θάρρος τη δική σου για να σταθεί όρθια.
4ο Εφηβικό Φεστιβάλ
Ναι, το παιχνίδι τους δεν θα είναι ποτέ το μπάσκετ. Θα είναι, όμως, το θέατρο. Το 4ο Εφηβικό Φεστιβάλ Θεάτρου από την ομάδα Grasshopper Youth της Σοφίας Βγενοπούλου και τη «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών» βάζει στο γήπεδο της τέχνης μια ομάδα εφήβων με αναπηρία. Παιδιά που με συστολή λένε πως «να, φταίει που δεν μπορώ να περπατήσω καλά», μα προηγουμένως σε έχουν πείσει ότι έχουν διανύσει μίλια ωριμότητας απέναντι στη ζωή, αφήνοντάς σε πίσω.
Αυτό το πρωινό η απόσταση που σε χωρίζει από εκείνα είναι πολύ μικρότερη. Τα παρακολουθείς να κάνουν πρόβα στην «Απολύτως συνηθισμένη ιστορία», το έργο που τα ίδια τροφοδότησαν με ιδέες και βιώματα (ακολουθώντας πιστά τη φόρμα του διαδραστικού θεάτρου) και το έργο που τα ίδια ερμηνεύουν και θα παρουσιάσουν στη σκηνή της Στέγης. Η ιστορία της παράστασης δεν απέχει πολύ από τη δική τους. Δεν κρύβονται, εξάλλου, πίσω από το πρόβλημα ούτε υποδύονται κάτι άλλο από αυτό που είναι. Αφηγούνται με επιδεξιότητα τη γνωριμία τους με ένα γιατρό που, παρά την αρτιμέλειά του, η καρδιά του είναι «ακίνητη». Αντίθετα, η δική τους, μέσα κι έξω από το έργο, τρέχει σαν άλογο κούρσας.
Η σκηνή ενός ερωτικού ταγκό ανάμεσα στους δύο θεραπευτές- ήρωες του κειμένου σκορπίζει αναστεναγμούς μέσα στην αίθουσα. «Αχ, τι μου κάνετε τώρα…», αναφωνεί ο 18χρονος Μιχάλης που παρακολουθεί, αγκυλωμένος καθώς είναι στην καρέκλα του. «Είναι εντυπωσιακό το ότι ο έρωτας ήταν μέσα στα μυαλά αυτών των παιδιών πολύ πριν τα συναντήσουμε. Αναρωτιούνται τι από όλα αυτά θα ζήσουν και μου δίνουν την αίσθηση ότι ερωτεύονται μέσα από τα πρόσωπα της παράστασης», ομολογεί συγκινημένη η Σοφία Βγενοπούλου συνειδητοποιώντας ότι η αναπηρία μπορεί να είναι και δυστύχημα των «κανονικών».
Τέσσερις μήνες νωρίτερα έμπαινε στη αίθουσα μαζί με το συνεργάτη της Βαγγέλη Κυριακού, κουβαλώντας τη φοβερή αμηχανία για το πώς θα διαχειριστούν ένα τόσο ευαίσθητο ζήτημα. Βγαίνοντας χρειάστηκε να καπνίσουν το πρώτο τσιγάρο της ζωής τους. «Τότε τρέμαμε. Τώρα έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου σχεδόν ξεχνάμε την αναπηρία. Μας καθησυχάζουν τα παιδιά και τότε καταλαβαίνεις ποιος πραγματικά είναι καθηλωμένος και ποιος όχι».
Ο Πάτρικ σού αποσπά την προσοχή καθώς σκάει ένα πλατύ, αθώο χαμόγελο• και δεν είναι ο μόνος που χαμογελά γύρω. Όπου κι αν στρέψεις τη ματιά σου, αναγνωρίζεις πρόσωπα φωτεινά, που εκπέμπουν χαρά και καθαρότητα – θαρρείς από κεκτημένη ταχύτητα. Ίσως πάλι γιατί αντιμετωπίζουν τη ζωή με τη στωικότητα εκείνου που πρέπει να την κερδίσει κάθε μέρα απ’ την αρχή. «Κάνουμε κάτι διαφορετικό και το κάνουμε ωραία. Το θέατρο μου βγάζει συναισθήματα που δεν ήξερα ότι είχα. Δεν πίστευα, ας πούμε, ότι μπορούσα να πάω τη φαντασία μου τόσο μακριά», λέει ο Γιάννης κι αυτόματα σε αναγκάζει να αγνοήσεις το μπαστουνάκι που φιγουράρει δίπλα του – το μπαστουνάκι που του χαρίζει λιγότερα βήματα από τη φαντασία του.
Υπερβάσεις
Ξαφνικά θέλεις να κάνεις το θέατρό τους δικό σου. Να βάλεις φαντασία και να ετοιμαστείς για υπερβάσεις. Να ακούσεις την Ανδριανή να σου λέει ότι επαναλαμβάνει τις ατάκες της στον ύπνο της για να είναι σίγουρη πως το πρωί που θα ξυπνήσει δεν θα τις έχει ξεχάσει. Την Ντενίτσα που μοιράζεται την ευχή της να γίνει ηθοποιός ώστε να συνεχίσει να ζει μέσα από τις ζωές των άλλων. Την Άρτεμη που δεν αποχωρίζεται το αντίγραφο του έργου «αφού την κάνει να ξεχνιέται και να ελπίζει». Τον Μιχάλη που θέλει με αυτή την παράσταση να πείσει τον κόσμο ότι «ο οίκτος του και η λύπηση δεν του κάνει».
Όταν οι συνοδοί τους έρχονται να τους παραλάβουν δεν ξέρεις αν οι υπερβάσεις που ζητούνται στο καθένα από αυτά τα άγουρα μουτράκια είναι του θεάτρου ή της ζωής. Δεν ξέρεις αν χρειάζονται μια φωνή όπως της σκηνοθέτριας Σοφίας Βγε-νοπούλου που τους παροτρύνει «να ξυπνήσουν το σώμα τους γιατί η ώρα της παράστασης είναι ιερή». Ή αν, τελικά, ζωηρεύουν επειδή βρίσκουν το κουράγιο να ζήσουν ή απλώς για να παίξουν. Ξέρεις μόνο ότι δεν θα μιλάς για περιστατικά εγκεφαλικής παράλυσης ή τετραπληγίας μόλις αφήσεις πίσω σου την πόρτα του σχολείου. Ούτε θα τα βλέπεις και όταν θα τους χειροκροτείς, το απόγευμα της Παρασκευής, στη Μικρή Σκηνή της Στέγης.
Την Παρασκευή στη «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών»
Η παράσταση του Ειδικού Σχολείου Ιλίου «Μια απολύτως συνηθισμένη ιστορία» ανεβαίνει στις 18.00, την Παρασκευή, στη «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών» (Συγγρού 107, 210-9005800). Η παράσταση είναι μια από τις 11 παραγωγές εφηβικού θεάτρου που παρουσιάζονται στο πλαίσιο του ομότιτλου φεστιβάλ από την Παρασκευή 11 Απριλίου έως την Κυριακή 13 Απριλίου. Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη. Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα του φεστιβάλ στη διεύθυνση http://www.sgt.gr/gr/programme/event/1256
Πηγή: Εφημερίδα «Ελεύθερος τύπος»