ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

Η τελευταία μάχη του ταγματάρχη Πουγγατσώβ

Μάι 7, 2010 | Έργα καλλιτεχνών συναδέλφων, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Σαλάμοβ Βαρλαάμ

Η τελευταία μάχη του ταγματάρχη Πουγγατσώβ


Από την αρχή και την εξέλιξη αυτής της ιστορίας πέρασε όπως φαίνεται αρκετός χρόνος, γιατί οι μήνες στο βορρά μετριούνται σε χρόνια, τόσο μεγάλη είναι η εμπειρία, η ανθρώπινη εμπειρία που αποκτιέται εκεί. Αυτό παραδέχεται και το επίσημο κράτος, αυξάνοντας τους μισθούς και παραχωρώντας προνόμια στους εργαζόμενους. Σε αυτή τη χώρα των ελπίδων, γι΄ αυτό και χώρα των διαδόσεων, μύθων, υποθέσεων, οποιοδήποτε γεγονός μεγαλοποιείται, γίνεται μύθος νωρίτερα από την έκθεση που τυχόν θα κάνει ο τοπικός προϊστάμενος για το γεγονός, πριν ο αρμόδιος αποσταλμένος ή άλλος αρμόδιος υπάλληλος, αναπτύσσοντας μεγάλες ταχύτητες, παραδώσει την έκθεση σε υψηλά ιστάμενα αρμόδια χέρια.

Άρχισαν να λένε -όταν ένας περαστικός μεγάλος διευθυντής παρατήρησε- ότι η πολιτιστική δουλειά στο στρατόπεδο κουτσαίνει και στα δύο πόδια, ο επί των πολιτιστικών ταγματάρχης Πουγγατσώβ είπε στον επισκέπτη: «Μην ανησυχείτε πολίτη προϊστάμενε ετοιμάζομε τέτοια εκδήλωση που όλη η Κολιμά θα έχει να λέει γι΄ αυτή». [Κολιμά: Τόπος εξορίας στο πιο βόρειο σημείο της ΕΣΣΔ]

Μπορούμε να αρχίσουμε την διήγηση από την έκθεση του χειρούργου Μπράουντε που είχε σταλεί από το κεντρικό νοσοκομείο στον τόπο των πολεμικών επιχειρήσεων. Μπορούμε να αρχίσουμε και από το γράμμα του Γιάσα Κουτσέν, του νοσοκόμου κρατούμενου που ήταν στο νοσοκομείο. Το γράμμα ήταν γραμμένο με το αριστερό χέρι, ο δεξής όμως του είχε διαπεραστεί από σφαίρα ντουφεκιού. Μπορούμε και από την διήγηση της ιατρού Ποτάνινα, η οποία δεν είδε τίποτα, δεν άκουσε τίποτα και έλλειπε όταν διαδραματίστηκαν τα αναπάντεχα γεγονότα. Ακριβώς αυτή την απουσία εξέλαβε ο ανακριτής σαν ψεύτικο άλλοθι, σαν εγκληματική αδράνεια ή και κάπως αλλιώς το διατύπωσε σε νομική γλώσσα. Οι συλλήψεις τής δεκαετίας τού τριάντα, ήταν συλλήψεις ανθρώπων τυχαίων. Ήταν θύματα απατηλής και φοβερής θεωρίας για το φούντωμα ταξικής αντιπαράθεσης, όσο δυνάμωνε ο σοσιαλισμός. Οι καθηγητές, μηχανικοί, κομματικά στελέχη, στρατιωτικοί, γεωργοί, εργάτες που γέμισαν τις φυλακές της εποχής εκείνης δεν είχαν τίποτα άλλο εκτός από τον καθωσπρεπισμό τους, ίσως μέχρι απλοϊκότητας. Πάντως τα προσόντα τους αυτά, μάλλον διευκόλυναν τους τιμωρούς, παρά τους δημιουργούσαν προβλήματα στη τότε (δικαιοσύνη). Η έλλειψη μίας κεντρικής ενωτικής ιδέας εξασθενούσε την ηθική αντοχή των κρατουμένων υπερβολικά. Δεν ήταν ούτε εχθροί του καθεστώτος ούτε εγκληματίες και όταν πέθαιναν δεν μπορούσαν να καταλάβουν γιατί έπρεπε να πεθάνουν. Η αξιοπρέπεια και ο θυμός τους δεν είχε σημείο αναφοράς. Έτσι απομονωμένοι, πέθαιναν στην λευκή ερημιά της Κολιμά από την πείνα, το κρύο, την πολύωρη δουλειά, τους  ξυλοδαρμούς και τις αρρώστιες. Έμαθαν αμέσως να μην υπερασπίζονται ο ένας τον άλλο, να μην στηρίζουν τους άλλους. Αυτό εξάλλου επιδίωκε η διεύθυνση. Οι ψυχές αυτών που έζησαν, ερήμωσαν. Τα δε σώματα τους, δεν είχαν πλέον την φυσική αντοχή για δουλειά.

Μετά τον πόλεμο στη θέση τους ήρθαν εκπατρισμένοι, ιταλοί, γάλλοι, γερμανοί  με πλοία, το ένα κατόπι τού άλλου, στο δρόμο για τα βορειοανατολικά. Εδώ υπήρχαν άνθρωποι με άλλες συνήθειες και τρόπο ζωής, συνήθειες που αποκτήθηκαν στον πόλεμο. Θαρραλέοι, ριψοκίνδυνοι που πίστευαν μόνο τα όπλα τους. Αξιωματικοί, στρατιώτες, πιλότοι και ανιχνευτές. Οι γραφειοκράτες τού στρατοπέδου, συνηθισμένοι στην πραότητα και την αγγελική υπομονή και ανεκτικότητα των (τροτσκιστών) δεν ανησυχούσαν και δεν περίμεναν τίποτα διαφορετικό. Οι καινούργιοι ρωτούσαν τους (ντόπιους):  «Γιατί στην τραπεζαρία τρώτε τη σούπα και τον χυλό και το ψωμί το παίρνετε μαζί σας στις παράγκες; Γιατί δεν τρώτε το ψωμί με την σούπα, όπως κάνει όλος ο κόσμος;». Χαμογελώντας με τα σκασμένα χείλη και δείχνοντας τα ξεδοντιασμένα ούλα από την αβιταμίνωση, οι ντόπιοι απαντούσαν στους νέους: «Μετά από δύο βδομάδες ο καθένας από σας θα καταλάβει και θα κάνει το ίδιο». Πώς να τους εξηγήσεις, ότι ποτέ στη ζωή τους δεν έχουν αισθανθεί τι θα πει πείνα, χρόνια πείνα  που σου σπάει το ηθικό, ότι δε

Μετάβαση στο περιεχόμενο