6.3. : Ο ρόλος του γιατρού
Οι γιατροί με τη σωστή διάγνωση και την κατάλληλη αγωγή διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη των παιδιών με ειδικές ανάγκες, γιατί πολλές δυσκολίες μπορεί να οφείλονται και σε λάθος των ιδίων, αναφορικά με την αγωγή.
Οι γιατροί οφείλουν να προάγουν την ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και την ίση κατανομή των πόρων. Οφείλουν, επίσης, να συνεργάζονται αρμονικά με τους συναδέλφους τους και το λοιπό προσωπικό και να προβαίνουν σε κάθε ενέργεια, προκειμένου να αποφευχθούν τα ιατρικά λάθη, να εξασφαλισθεί η ασφάλεια των ασθενών, να ελαχιστοποιηθεί η σπατάλη των πόρων και να μεγιστοποιηθούν τα αποτελέσματα της παροχής συνεχόμενης φροντίδας υγείας ( Άρθρο 28 – Νόμος 3418/2005). Ο ρόλος των γιατρών στην ειδική αγωγή προϋποθέτει την ενημέρωση πρωτίστως της οικογένειας του παιδιού με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και αφετέρου την εφαρμογή της γνώσης του στο παιδί με βάση την Ηθική ιατρική δεοντολογία, ενώ πρέπει να παρακολουθεί την εξέλιξη της επιστήμης και της ιατρικής τεχνολογίας
6.4. : Ο ρόλος του παιδοψυχίατρου
Στους επαγγελματίες ψυχικής υγείας δεσπόζουν οι παιδοψυχίατροι. Οι παιδοψυχίατροι είναι από τους βασικότερους επαγγελματίες ψυχικής υγείας που εμπλέκονται με την υποστήριξη της συγκεκριμένης ομάδας παιδιών. Ο ρόλος του παιδοψυχίατρου στην ειδική αγωγή είναι πολύπλευρος, τόσο λόγω της ψυχοσυναισθηματικής υποστήριξης που παρέχει, όσο και των εξειδικευμένων γνώσεων που έχει αναφορικά με την ανάπτυξη των παιδιών.
Αρχικά, ο ρόλος του είναι να αναγνωρίζει τα ψυχοπαθολογικά συμπτώματα που παρατηρούνται στα παιδιά, ενώ κάνει εξέταση διάγνωση και θεραπεία σε παιδιά και εφήβους με δυσκολίες στη συμπεριφορά, το συναίσθημα και την ανάπτυξη ή με ψυχιατρικές διαταραχές.
Ο ρόλος του παιδοψυχίατρου ως μέλους της διεπιστημονικής ομάδας είναι ότι συμμετέχει στη διαγνωστική εκτίμηση του παιδιού/εφήβου, η οποία περιλαμβάνει συναντήσεις με το παιδί/έφηβο (κλινική συνέντευξη, παρατήρηση, εξέταση ψυχικής κατάστασης) και συναντήσεις με τους γονείς προκειμένου να ληφθούν στοιχεία για το αναπτυξιακό ιστορικό.
Επιπλέον, θέτει την κλινική διάγνωση, καθορίζει τη σφαιρική λειτουργικότητα του παιδιού/εφήβου και εκτιμά το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού/εφήβου.
Συνεργάζεται με επαγγελματίες γενικής, ψυχικής υγείας και ειδικής αγωγής, ιατρούς άλλων ειδικοτήτων, ψυχολόγους, λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, ειδικούς παιδαγωγούς κατά τη διάγνωση . Επιλέγει σε συνεργασία με τους άλλους ειδικούς της Διεπιστημονικής Ομάδας το καταλληλότερο θεραπευτικό σχήμα για το παιδί και αναλαμβάνει την ειδική θεραπευτική παρέμβαση, όπως παιδοψυχιατρική παρακολούθηση, φαρμακευτική αγωγή, συμβουλευτική γονέων και συγχρόνως το ρόλο του συντονιστή των θεραπευτών άλλων ειδικοτήτων, ενώ κατά περίπτωση συμπληρώνει, συντονίζει κι εποπτεύει το θεραπευτικό έργο άλλων επαγγελματιών. Η συμβουλευτική γονέων έχει σαν στόχο την ενδυνάμωση του γονέα, ώστε να βοηθήσει το παιδί / έφηβο να κατανοήσει τις δυνατότητες και τις δυσκολίες του, να βελτιώσει την αλληλεπίδραση μαζί του και να αξιοποιήσει στο μέγιστο βαθμό τις δυνατότητες του ώστε να ανταπεξέλθει στην φροντίδα του.
Συμμετέχει στη θεραπεία μελών οικογενειών με διαταραγμένες τις μεταξύ τους σχέσεις, ακόμα κι αν αυτά τα μέλη δεν έχουν παρουσιάσει ψυχιατρικά συμπτώματα, ενώ συμμετέχει και στην αντιμετώπιση ζητημάτων κηδεμονίας, δικαιώματος επιμέλειας και ζητημάτων παιδικής κακοποίησης11, δημιουργώντας την κατάλληλη θεραπευτική – υποστηρικτική παρέμβαση.
Επίσης, σημαντικό στοιχείο του παιδοψυχίατρου αποτελεί η συνεργασία με τα σχολεία όπου φοιτούν. Η τακτική επικοινωνία και συνεργασία με τον εκπαιδευτικό των παιδιών που παρακολουθεί με στόχο να ενημερώσει για τις μαθησιακές και ψυχολογικές ιδιαιτερότητες και ανάγκες του παιδιού, να ενθαρρύνει την προσαρμογή του πλαισίου σε αυτές, να στηρίξει και να διευκολύνει το έργο τους, να αναδείξει τις δυνατότητες των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και να προωθήσει την αποδοχή της διαφορετικότητας και τις αρχές της ένταξης.
Η συμβολή του παιδοψυχίατρου είναι πραγματική ανάγκη για την προάσπιση της ψυχικής τους υγείας, της εκπαιδευτικής τους εξέλιξης, την καταπολέμηση της περιθωριοποίησης τους και την ένταξή τους στην κοινωνία ως ισότιμα μέλη. Τα παιδιά αυτά λόγω των ιδιαίτερων αναγκών τους αντιμετωπίζουν πληθώρα συναισθηματικών αλλά και κοινωνικών δυσκολιών οι οποίες επηρεάζουν καθημερινά την ποιότητα ζωής τους.
Ο παιδοψυχίατρος είναι ο μόνος ειδικός για την ψυχική υγεία του παιδιού και του εφήβου με πραγματική κλινική γνώση και εκπαίδευση πάνω στο παιδί και τον έφηβο, που έχει ευρεία και σφαιρική γνώση της φυσιολογικής ψυχολογικής και συναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού από τη γέννηση μέχρι την ενηλικίωση.
Όλες οι διαταραχές διαγωγής, η σχολική άρνηση, οι διαταραχές στη συμπεριφορά και το συναίσθημα, οι διαταραχές της κοινωνικής λειτουργικότητας, οι διαταραχές στη σίτιση και την πρόσληψη τροφής στη βρεφική και νηπιακή ηλικία, οι διαταραχές στερεοτυπικών κινήσεων, η Ψυχαναγκαστική-Καταναγκαστική διαταραχή διαγιγνώσκονται και παρακολουθούνται παιδοψυχιατρικά.
Επίσης οι παιδοψυχίατροι αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το παιδικό άγχος, τις φοβίες, τις κρίσεις πανικού, τις διαταραχές του ύπνου στα παιδιά τις ψυχοσωματικές διαταραχές, καθώς επίσης και τις επιπτώσεις από την παιδική κακοποίηση12, παραμέληση και σεξουαλική παραβίαση .
Τέλος, ο ρόλος τους στη θεραπευτική αντιμετώπιση των παιδιών είναι καθοριστικός, γιατί παρακολουθούν μια μεγάλη κατηγορία παιδιών που βρίσκεται στα σχολεία, όπως παιδιά με νοητική υστέρηση, με ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές της ομιλίας και της γλώσσας ή της κινητικής λειτουργίας, με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός, σύνδρομο Asperger, ), με μαθησιακές δυσκολίες και παιδιά με διαταραχές ελλειμματικής προσοχής και διασπαστικής συμπεριφοράς/ υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).
