«Η Συνεισφορά της Υποστηρικτικής Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση και στην Αυτόνομη Κινητικότητα των Ατόμων με Οπτική Αναπηρία»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Αικατερίνης Λυγγερίδου-ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ “Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση”- Μέρος 11ο

Αυγ 26, 2024 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Η Συνεισφορά της Υποστηρικτικής Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση και στην Αυτόνομη Κινητικότητα των Ατόμων με Οπτική Αναπηρία»- ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Αικατερίνης Λυγγερίδου-ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΜΣ “Ειδική Αγωγή, Εκπαίδευση και Αποκατάσταση”- Μέρος 11ο

 

2.4         ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η όραση στα παιδιά είναι ζωτικής σημασίας για την καθημερινή τους ζωή, καθώς συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη των λειτουργικών τους ικανοτήτων και των βασικών δεξιοτήτων που απαιτούνται για τη σχολική και μάθηση, όπως η κατανόηση ανάγνωσης και οι μαθηματικές έννοιες. Ωστόσο, οι οπτικές αναπηρίες είναι συχνές σε παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΑΑ) (Marmamulaetal., 2021). Οι περιγεννητικές αντιξοότητες είναι μία από τις κύριες αιτίες απώλειας όρασης , συμπεριλαμβανομένου του πρόωρου τοκετού, του ακατάλληλου νεογνικού περιβάλλοντος και της νευρολογικής βλάβης, που μπορεί να επηρεάσει την οπτική οξύτητα, την ευαισθησία αντίθεσης και την ευθυγράμμιση των οφθαλμών. Το επίπεδο της όρασης έχει αποδειχθεί ότι εξαρτάται από τη βαρύτητα του ΕΓΕ (π.χ. διαβάθμιση της εγκεφαλικής παράλυσης) , η οποία οφείλεται εν μέρει στην εγκεφαλική βλάβη της όρασης . Εκτός από τη νευρολογική και ανατομική βλάβη, υπήρχε επίσης υψηλός επιπολασμός διορθώσιμου διαθλαστικού σφάλματος σε παιδιά με ΕΕΑ , επομένως η συνταγογράφηση γυαλιών ή άλλων οπτικών βοηθημάτων θα ήταν ευεργετική για τη βελτίωση της όρασής τους. Ωστόσο, πρόσφατα στοιχεία έχουν δείξει ανεπαρκείς υπηρεσίες οφθαλμικής φροντίδας για παιδιά με ΕΕΑ , οδηγώντας σε ακατάλληλη εκπαιδευτική εμπειρία λόγω της παρανόησης της οπτικής κατάστασης του ατόμου (Park, Ahn, Woo, &Park, 2015).

Ακόμη, η λειτουργία ισορροπίας διακυβεύεται σε παιδιά ειδικότερα σε παιδιά με ειδικές ανάγκες που έχουν συνοσηρρότητες με οπτικές αναπηρίες, όσον αφορά τη στατική και τη δυναμική ισορροπία. Παιδιά με πιο σοβαρή εγκεφαλική παράλυση (υψηλότερο επίπεδο συστήματος ταξινόμησης μεικτής κινητικής λειτουργίας) κατέγραψαν μεγαλύτερο μέγεθος ταλάντωσης στάσης κατά τη μέτρηση στατικής ισορροπίας από τα παιδιά με φυσιολογική ανάπτυξη , καθώς και λειτουργία δυναμικής ισορροπίας που μετρήθηκε με το TimedUpandGo (TUG ) δοκιμή (Tidemanetal., 2016). Τα παιδιά με σύνδρομο Down έτειναν να χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να εκτελέσουν εργασίες λειτουργικής ισορροπίας, όπως η εκτέλεση όρθιας προσέγγισης και η δοκιμή TUG . Το σύστημα ελέγχου της στάσης βρέθηκε επίσης ότι δεν ήταν ανεπτυγμένο σε παιδιά με διαταραχή του φάσματος του αυτισμού (ASD) και κώφωση (DeCarlo, McGwin, Bixler, Wallander, &Owsley, 2012). Για τα παιδιά με άλλες διανοητικές αναπηρίες, παραμένει αμφιλεγόμενο εάν η λειτουργία ισορροπίας τους είναι κατώτερη από τους συνομηλίκους τους με φυσιολογική ανάπτυξη (Chadha&Subramanian, 2011). Ωστόσο, η διαταραχή της όρασης συσχετίστηκε με μειωμένη λειτουργία ισορροπίας . Αναφέρθηκε επίσης ότι η ταλάντευση στάσης για τους άνδρες συμμετέχοντες με προβλήματα όρασης, ανεξάρτητα από το αν τα μάτια τους ήταν ανοιχτά ή κλειστά, ήταν παρόμοια με εκείνη των βλέπων συμμετεχόντων με κλειστά μάτια . Αυτό υπονοούσε ότι η όραση είχε μικρότερο αντίκτυπο στον έλεγχο της στάσης, παρά τη μειωμένη λειτουργία ισορροπίας σε ασθενείς με προβλήματα όρασης (Furtadoetal., 2012).

Η λειτουργία ισορροπίας σε παιδιά με διαταραχή της διόφθαλμης όρασης, λόγω στραβισμού ή αμβλυωπίας, μειώθηκε σημαντικά . Παρόλα αυτά, ο έλεγχος της στάσης βελτιώθηκε σημαντικά μετά από διορθωτική χειρουργική επέμβαση σε παιδιά με στραβισμό , υποδηλώνοντας ότι υπήρχε πιθανότητα να βελτιωθεί η λειτουργία ισορροπίας με διόρθωση της όρασης ή βελτιωμένη οπτική λειτουργία. Τα παιδιά με προβλήματα όρασης είχαν χειρότερη ταλάντευση της στάσης τόσο στην ορθοστασία με το διπλό όσο και στο μονό πόδι σε σύγκριση με τους βλέποντες συνομηλίκους τους . Όμως, η μειωμένη λειτουργία στατικής ισορροπίας βρέθηκε μόνο σε κατάσταση με ανοιχτά μάτια, αλλά όχι με κλειστά μάτια. Τόσο η δυναμική λειτουργική ισορροπία όσο και ο συντονισμός αναφέρθηκαν επίσης ότι ήταν πιο αδύναμοι σε παιδιά με προβλήματα όρασης (Pascolini&Mariotti, 2012). Παρά τον σημαντικό ρόλο της όρασης στη λειτουργία ισορροπίας, καμία μελέτη δεν έχει εξετάσει τον αντίκτυπο της διαταραχής της όρασης σε παιδιά που είναι πιο επιρρεπή σε διαταραχή της λειτουργίας ισορροπίας (π.χ. παιδιά με ΕΕΑ).

Η οπτική επεξεργασία είναι η ικανότητα του εγκεφάλου να αποκτά, να υπολογίζει και να ερμηνεύει οπτικές πληροφορίες. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της όρασης στην ανάπτυξη της παιδικής ηλικίας, η ενδελεχής αξιολόγηση της οπτικής λειτουργίας και των σχετικών λειτουργιών οπτικής επεξεργασίας μπορεί να παρέχει πληροφορίες για τους περιορισμούς των παιδιών . Η οπτικο-χωρική και οπτικο-αντιληπτική βλάβη, όσον αφορά την αναγνώριση του προσώπου και την κρίση του προσανατολισμού της γραμμής, είναι συχνές σε παιδιά με αμφοτερόπλευρη εγκεφαλική παράλυση και ΔΑΦ . Ο εξαιρετικά πρόωρος τοκετός ή το πολύ χαμηλό βάρος γέννησης συσχετίστηκαν με διαταραχές οπτικής επεξεργασίας και φτωχότερες ακαδημαϊκές επιδόσεις στους εφήβους, μετά τον έλεγχο άλλων περιγεννητικών παραγόντων κινδύνου (Hakobyan, Lumsden, O’Sullivan, &Bartlett, 2013).

Ωστόσο, με βάση τις διάφορες δυνατότητες των παιδιών με ΕΕΑ, έχει προταθεί ότι η αξιολόγηση για τη λειτουργία οπτικής επεξεργασίας θα μπορούσε να γίνει καλύτερα σε καταστάσεις παιχνιδιού , ειδικά για παιδιά που λειτουργούσαν κανονικά σε άλλες οπτικές εργασίες, όπως η οπτική οξύτητα . Παρά τη σημασία της όρασης για την εκμάθηση διαφορετικών αντιληπτικών δεξιοτήτων, δεν είναι σαφές εάν η οπτική αναπηρία μειώνει περαιτέρω την απόδοση οπτικής επεξεργασίας των παιδιών με ΕΕΑ. Προηγούμενες μελέτες έχουν προτείνει φτωχότερη λειτουργία ισορροπίας, ασθενέστερη λειτουργία οπτικής επεξεργασίας και υψηλότερο επιπολασμό διαταραχής της όρασης σε μαθητές με ΕΕΑ (Fisheretal., 2015).

Μετάβαση στο περιεχόμενο