3.2 ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
Στη βιβλιογραφία συναντά κανείς διάφορους ορισμούς σχετικούς με την υποστηρικτική τεχνολογία. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την Gerber (2003), η υποστηρικτική τεχνολογία ορίζεται ως τα διαφόρων ειδών μέσα και εργαλεία που συμβάλλουν στην άρση των εμποδίων πρόσβασης στην πληροφορία των ατόμων με αναπηρία.
Οι περισσότεροι εκ των ορισμών είναι πολύ γενικοί και τυγχάνουν στη διεθνή βιβλιογραφία κριτικής και συζήτησης ( Iso, 2007) . Αυτό που συναντάται σε όλους είναι πως η υποστηρικτική τεχνολογία περιλαμβάνει εξοπλισμό, συσκευές ή συστήματα, έτοιμα ή ειδικώς κατασκευασμένα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με σκοπό την υπέρβαση των κοινωνικών, κατασκευαστικών και άλλων φραγμών οι οποίοι εμποδίζουν την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία σε όλες τις πτυχές της ζωής (Alves, Monteiro, Rabello, Gasparetto & Carvalho, 2009).
Ειδικότερα, αναφορικά με τα άτομα με οπτική αναπηρία, ως υποστηρικτική τεχνολογία θεωρείται κάθε είδους συσκευή, εξοπλισμός , στρατηγική και υπηρεσία, απώτερος στόχος των οποίων είναι η ενίσχυση των λειτουργικών δεξιοτήτων και του περιβάλλοντος των ατόμων με οπτική αναπηρία προκειμένου να αναπτυχθεί η αυτονομία και η ανεξαρτησία τους, να μειώσουν τον φόβο και την τάση τους για κοινωνική απομόνωση προσφέροντάς τους σε μεγαλύτερο βαθμό ικανοποίηση από τη ζωή (Alves, Monteiro, Rabello, Gasparetto & Carvalho, 2009; Desch 2013 Hakobyan, Lumsden, O΄Sullivan, Bartlett, 2013 ; Pursuit – Teles&Santos, 2012; IDEA, 2004 )
Ακολουθώντας τις προδιαγραφές του κοινωνικού μοντέλου, ο κύριος στόχος της υποστηρικτικής τεχνολογίας είναι να ξεπεραστεί το χάσμα μεταξύ του τι θέλει να κάνει ένα άτομο με οπτική αναπηρία και της δυνατότητας που του επιτρέπει η υπάρχουσα κοινωνική υποδομή να το κάνει (Hersh & Johnson, 2010). Στόχος, ακόμη είναι το να αυξηθούν οι λειτουργικές δυνατότητες του ατόμου με αναπηρία, να στηριχθεί κατά την
εκπαιδευτική διαδικασία και κατά τη διαδικασία της γενικότερης ανάπτυξής του και να συμβάλουν στην ανεξαρτησία του (Mulloy et al., 2014 ; Desch 2013).
Πρόκειται για τεχνολογίες χαμηλής, μέσης και υψηλής τεχνολογικής στάθμης (Teles & Santos, 2012) και η χρήση τους αποτελεί τη συνιστώσα- κλειδί για την ενίσχυση της γνωστικής και κοινωνικοσυναισθηματικής ανάπτυξης των ατόμων με οπτική αναπηρία (Heward, 2011).
Σημείο αναφοράς για το θέμα της υποστηρικτικής τεχνολογίας, πέραν πάσης αμφιβολίας, αποτελεί το «Technology Related Assistance for Individuals with Disabilities Act»,το οποίο διαμορφώθηκε το έτος 1988 και το οποίο γνώρισε ορισμένες τελευταίες προσθήκες το έτος 2004. Μέσα από το εν λόγω ψήφισμα, βρέθηκαν στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος οι δυνατότητες της τεχνολογίας και η ικανότητα συμβολής της στην διευκόλυνση του επιπέδου της ζωής των ατόμων με αναπηρία (Velasquez, 2010).
Λόγω της σύγχυσης που παρατηρείται , βέβαια να επικρατεί , είναι πολύ σημαντικό να γίνει , η διάκριση μεταξύ της γενικής τεχνολογίας (general technology) και της υποστηρικτικής τεχνολογίας (assistive technology) με σκοπό να γίνει κατανοητή η διαφορά μεταξύ των δύο καθώς και ο τρόπος αλληλοσυμπλήρωσης τους. Η γενική τεχνολογία (general technology) αποτελεί μια τεχνολογία που έχει σχεδιαστεί λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες πολλών διαφορετικών χρηστών. Είναι τεχνολογία με ενσωματωμένες δυνατότητες προσαρμογής έτσι ώστε ο χρήστης με αναπηρία να μπορεί να εξατομικεύσει πραγματικά την εμπειρία του για να καλύψει τις ανάγκες του (Hersh & Johnson,2010). Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, τα ψηφιακά ομιλούντα βιβλία , οι απτικές συσκευές Novint Falcon και Phantom Haptic Device , το απτικό ποντίκι Wingman, το απτικό γάντι , η συσκευή Lab quest , οι εφαρμογές έξυπνων τηλεφώνων και η υπηρεσία Bookshare.org. Η υποστηρικτική τεχνολογία (assistive technology) με τη σειρά της τόσο στον τομέα της εκπαίδευσης όσο και σε αυτόν της καθημερινότητας είναι μια τεχνολογία που έχει σχεδιαστεί ειδικά για να βοηθήσει ένα άτομο με αναπηρία να εκτελέσει μια εργασία. Για παράδειγμα, ένας αναγνώστης οθόνης σε έναν υπολογιστή είναι ειδικά σχεδιασμένος για να βοηθήσει ένα άτομο με οπτική αναπηρία να διαβάσει (Hersh & Johnson,2010). Με λίγα λόγια , ο H/Y σαν εξάρτημα δεν αποτελεί υποστηρικτική τεχνολογία αλλά είναι μια γενική τεχνολογία (general technology) η οποία αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την υποστηρικτική τεχνολογία (assistive technology). Ένας διαδραστικός ηλεκτρονικός πίνακας , αποτελεί και αυτός με τη σειρά του μια γενική τεχνολογία. Όταν , όμως υπάρχει σύνδεση αυτού με τον ατομικό σταθμό εργασίας του μαθητή (π.χ. με μια ανανεώσιμη οθόνη Braille) τότε μπορεί να αναφερθεί ως υποστηρικτική τεχνολογία.
