«Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ στις ΔΟΜΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ» – Διπλωματική Εργασία της Βιλντάν Γιουσούφ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Π.Μ.Σ. Κοινωνική Εργασία στην Εκπαίδευση – Ένταξη Ετεροτήτων – Μέρος 5ο

Σεπ 22, 2025 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ στις ΔΟΜΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ» – Διπλωματική Εργασία της Βιλντάν Γιουσούφ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Π.Μ.Σ. Κοινωνική Εργασία στην Εκπαίδευση – Ένταξη Ετεροτήτων – Μέρος 5ο

 

2.2.1      ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

 

Οι ορεινοί όγκοι στην Ελλάδα καταλαμβάνουν το 70% του Ελληνικού χώρου. Ο πληθυσμός που διαμένει στους ορεινούς Δήμους είναι μόνο το 10% του εθνικού πληθυσμού (Υπουργείο Γεωργίας 1999). Οι ορεινές περιοχές έχουν μια ιδιαίτερη σημασία για την ιστορία της Ελλάδας διότι οι περιοχές αυτές αποτέλεσαν, κάθε φορά που υπήρχε εθνικός ή διεθνής κίνδυνος, καταφύγιο για τους Έλληνες. Στις αρχές του 20° αιώνα ο ορεινός χώρος της Ελλάδας διαιρείται διοικητικά και αυτός ο επανακαθορισμός των διοικητικών ορίων, που είχε κυρίως στόχο τον διοικητικό έλεγχο, οδηγεί μεταξύ άλλων και στην αποδιοργάνωση των κοινωνικών ομάδων που ζουν σε αυτές τις περιοχές. Στο κράτος γενικότερα επικρατεί η αντίληψη, ότι ο ορεινός χώρος είναι άγονος και επομένως μη παραγωγικός, όπου με αυτό τον τρόπο, ενισχύει τη διαρκή υποχώρηση της ορεινής κοινωνίας και οικονομίας. Το αποτέλεσμα είναι πολλές ορεινές περιοχές που κατά των 19° αιώνα είχαν αυξημένο πληθυσμό, άρχισαν να ερημώνουν. Κατ’ αυτό τον τρόπο άρχισε να δημιουργείται ένα πληθυσμιακό χάσμα μεταξύ ορεινών και πεδινών περιοχών. H περιθωριοποίηση αυτή των ορεινών περιοχών έχει κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες τόσο στις ίδιες τις περιοχές όσο και στην χώρα γενικότερα.

Λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούν στις μουσουλμανικές περιοχές της Θράκης, υποβαθμίζεται οικονομικά και κοινωνικά και η ορεινή ζώνη κατοίκησης που εκτείνεται από ανατολικά (Ν. Ροδόπης) προς τα δυτικά (Ν. Ξάνθης) κατά μήκος της οροσειράς της Ροδόπης, όπου και αποτελεί ταυτόχρονα το σύνορο μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Οι κάτοικοι των ορεινών περιοχών ασχολούνται με την καλλιέργεια του καπνού και κτηνοτροφία και παρουσιάζουν το μικρότερο οικονομικό εισόδημα. Το ελλιπές οδικό δίκτυο, η έλλειψη τεχνικών και κοινωνικών υποδομών, όπου στην πλειοψηφία τους οι οικισμοί αυτοί διαθέτουν στενό και περίπλοκο εσωτερικό οδικό δίκτυο, η έλλειψη ύδρευσης και προβληματικής αποχέτευσης είχε ως αποτέλεσμα την έλλειψη των επενδύσεων στις περιοχές αυτές, αλλά και αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα στην οικονομική στασιμότητα ή και υπανάπτυξη. Παράλληλα, η έλλειψη ανοιχτών κοινόχρηστων χώρων όπως επίσης αθλητικών και εκπαιδευτικών υποδομών σε συνδυασμό με τη συνεχή μείωση και γήρανση του πληθυσμού, τη μείωση του εργατικού δυναμικού και του επιπέδου μόρφωσης του σε συνδυασμό με έλλειψη καινοτόμων πρωτοβουλιών από τοπικούς πληθυσμούς οδηγεί τους κατοίκους των περιοχών αυτών σε χρήση ξεπερασμένων παραδοσιακών μεθόδων αγροτικής παραγωγής, όπου και συνθέτουν ένα αρνητικό κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον και έτσι περιορίζονται οι αναπτυξιακές δυνατότητες των ορεινών περιοχών. Οι κάτοικοι των πεδινών περιοχών παρουσιάζουν καλύτερη οικονομική εικόνα διότι ζούνε σε χωριά που συνορεύουν με τους χριστιανικούς οικισμούς και τα μεγάλα αστικά κέντρα, και έχουν ευκολότερη πρόσβαση στις περιοχές όπου μπορεί να αναπτυχθεί το εμπόριο αλλά και στις υπηρεσίες που παρέχονται.

Η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των μελών της μειονότητας από τη δεκαετία του ’90 και έπειτα, επηρεάζει θετικά την αντίληψη για τη αξία της μόρφωσης, η οποία πλέον λογίζεται ως «εργαλείο» κοινωνικής ανόδου. Έτσι, κυρίως τα μέλη της μειονότητας που κατοικούν στη πόλη, επενδύουν στο μορφωτικό κεφάλαιο των παιδιών τους. Τις δύο τελευταίες δεκαετίες στους κόλπους της μειονότητας δρουν και ενεργούν πολλά μέλη-επαγγελματίες απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης γεγονός που αποτελεί πρότυπο και κίνητρο των μαθητών για μετέπειτα σπουδές.

Σήμερα, όλες οι ορεινές περιοχές χαρακτηρίζονται ως μειονεκτικές ζώνες λόγω των γεωφυσικών τους χαρακτηριστικών, υπόκεινται σε μόνιμα φυσικά μειονεκτήματα και σε κοινωνικοοικονομικές πιέσεις και ανισότητες. Ακριβώς οι ίδιες συνθήκες ισχύουν και για την ορεινή ζώνη του Ν. Ροδόπης όπου κατοικούνται κυρίως από μειονοτικό πληθυσμό. Όπως αναφέρεται και από την Κατσιάνη (2010), στην Ροδόπη ο ορεινός όγκος κατοικείται από αμιγώς μειονοτικό πληθυσμό, ενώ επίσης μεγάλος αριθμός μειονοτικών βρίσκεται στις παρυφές του ορεινού όγκου.

Η απομόνωση αποτελεί ένα από τα κύρια αλλά και κοινά χαρακτηριστικά που διαθέτουν οι ορεινές περιοχές, είναι η γεωμορφολογική ιδιομορφία που φέρει σαν αποτέλεσμα την δυσκολία στην πρόσβαση και επομένως την απομόνωση. H έννοια της απομόνωσης θεωρείται η μη προνομιούχος κατάσταση και χαρακτηρίζει απομακρυσμένες και προβληματικές περιοχές και η αντιμετώπιση της απαιτεί ειδικές αναπτυξιακές πολιτικές.(Α. Γουργιώτης, 2007)

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο