«Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ στις ΔΟΜΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ» – Διπλωματική Εργασία της Βιλντάν Γιουσούφ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Π.Μ.Σ. Κοινωνική Εργασία στην Εκπαίδευση – Ένταξη Ετεροτήτων – Μέρος 17ο

6. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ & ΜΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ

Η κοινωνική εργασία ως εφαρμοσμένη κοινωνική επιστήμη, επικεντρώνεται στις ευάλωτες και ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, δίνοντας έμφαση στην κοινωνική διάσταση της ανθρώπινης ύπαρξης και στην επίδραση του κοινωνικού πλαισίου στις ζωές των ατόμων (Κανδυλάκη,Α.,2018). Παρεμβαίνει στις περιπτώσεις καταπάτησης των δικαιωμάτων των ατόμων λόγω των ετεροτήτων τους, στην καθημερινότητα τους, όπως στο σχολείο, στο σπίτι και στην ευρύτερη κοινωνία. Προωθεί την κοινωνική και την οικονομική δικαιοσύνη προασπίζοντας την δυνατότητα των ανθρώπων να ζουν με αξιοπρέπεια και ελευθερία. (Counsil of Social Work Education, 1988). Η κοινωνική εργασία ορίζεται ως η επιστημονική και επαγγελματική πρακτική που αποσκοπεί στην επίλυση κοινωνικών προβλημάτων στοχεύοντας όχι μόνο να βοηθήσει όσους βρίσκονται σε αδυναμία ή σε μια δυσκολία, αντιμετωπίζοντας το σύμπτωμα, αλλά και παρεμβαίνοντας και στις αιτίες των προβλημάτων που οδηγούν σε κρίση και σε περιθωριοποίηση.
Σύμφωνα με το πιο σύγχρονο ορισμό της Διεθνής Ομοσπονδία Κοινωνικών Λειτουργών (IFSW) και τη Διεθνή Ένωση Σχολών Κοινωνικής Εργασίας (ΙASSW) (2000) “το επάγγελμα της Κοινωνικής Εργασίας προάγει την κοινωνική αλλαγή, την επίλυση προβλημάτων στις ανθρώπινες σχέσεις, την ενδυνάμωση και απελευθέρωση των ατόμων για ενίσχυση της ευημέριας τους. Χρησιμοποιώντας θεωρίες για την ανθρώπινη συμπεριφορά και για τα κοινωνικά συστήματα, η κοινωνική εργασία παρεμβαίνει σε σημεία όπου οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους. Οι αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνικής δικαιοσύνης είναι θεμελιώδεις για την κοινωνική εργασία” (Banks, S.,2015). Οι όροι «κοινωνική αλλαγή»,
«ενδυνάμωση» και η «απελευθέρωση» δείχνουν ότι η κοινωνική εργασία δεν είναι απλώς η βοήθεια προς τα άτομα για να προσαρμοστούν στο περιβάλλον τους αλλά είναι η ενίσχυσή τους ώστε να αναλάβουν οι ίδιοι δράση για τον εαυτό τους. Η κοινωνική εργασία δίνει τη δυνατότητα να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των ανθρώπων που υποφέρουν (Πουλόπουλος, Χ. 2011)
Τα προγράμματα της κοινωνικής εργασίας εφαρμόζονται σε άτομα, σε οικογένειες, ομάδες, κοινότητες, και οργανισμούς. Όπως αναφέρει η Κανδυλάκη (2018) η κοινωνική εργασία μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στο σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων που στοχεύουν στην κοινωνική ένταξη και την άρση των αποκλεισμών και ανισοτήτων.
Η κοινωνική εργασία αναλαμβάνοντας σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των διακρίσεων, του κοινωνικού αποκλεισμού και του αποκλεισμού από την εκπαίδευση αποδέχεται με σεβασμό την ετερότητα και υπερασπίζεται τα δικαιώματα αυτών των ομάδων ανθρώπων.
Όσον αφορά την μειονότητα της Θράκης, ως μια ομάδα ανθρώπων, αποτελεί ένα παράδειγμα ετερότητας στο θρήσκευμα, στην πολιτισμική καταγωγή αλλά και στη γλώσσα. Όταν υπάρχει και αναπηρία αυτός ο συνδυασμός χαρακτηριστικών, προβλημάτων και αναγκών δημιουργούν ένα ιδιαίτερο και περίπλοκο πεδίο σχεδιασμού και υλοποίησης προγραμμάτων και παρεμβάσεων της κοινωνικής εργασίας.
Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω η κοινωνική εργασία παρεμβαίνοντας σε διάφορα συστήματα που αλληλεπιδρά το άτομο, ή και ομάδες ατόμων (οικογένεια, σχολείο, κοινότητα), παρεμβαίνει και στο χώρο της αναπηρίας στοχεύοντας την βελτίωση της ποιότητας ζωής αυτών των ανθρώπων αλλά και των οικογειών τους καταπολεμώντας, την κοινωνική αδικία και τα ανυπέρβλητα δομικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν κατά την διάρκεια της καθημερινότητας τους. Οι κοινωνικοί λειτουργοί στηρίζουν τα άτομα με αναπηρία αλλά και τις οικογένειες τους ποικιλοτρόπος και προσπαθούν να τους συνδέσουν με την κοινότητα με φορείς και με υπηρεσίες, αποσκοπόντας την κοινωνική δικαιοσύνη και την άρση των διακρίσεων.
Ο σχεδιασμός αλλά και η υλοποίηση διάφορων προγραμμάτων και παρεμβάσεων των κοινωνικών λειτουργών βασίζονται σε θεωρίες που καθοδηγούν και ερμηνεύουν της πρακτικές της κοινωνικής εργασίας. Οι επίσημες θεωρίες διαμορφώνουν τον σκοπό της πρακτικής της κοινωνικής εργασίας, διότι προσδιορίζουν τι ή ποιο θα πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο της παρέμβασης του κοινωνικού λειτουργού και τις πρακτικές προσεγγίσεις που θα πρέπει να αξιοποιηθούν απο αυτόν (Καραγκούνης, Β. 2022).
Παρακάτω εξετάζονται οι βασικές θέσεις, αρχές και οι τεχνικές εφαρμογής των δύο θεωριών και προσεγγίσεων που ταιριάζουν με το θέμα της παρούσας εργασίας.