«Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ στις ΔΟΜΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ» – Διπλωματική Εργασία της Βιλντάν Γιουσούφ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ, Π.Μ.Σ. Κοινωνική Εργασία στην Εκπαίδευση – Ένταξη Ετεροτήτων – Μέρος 10ο
3.3 ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ
Σύμφωνα με το πολΙτΙσμΙκό μοντέλο, το κοινωνικό πλαίσιο μιας συγκεκριμένης εποχής και κουλτούρας επιδρά στη διαμόρφωση της έννοιας της αναπηρίας τη δεδομένη αυτή στιγμή (Armer, 2004). Η συγκεκριμένη θεώρηση εστιάζει την προσοχή στο πώς η αναπηρία κατασκευάζεται μέσω των πολιτισμικών αναπαραστάσεων και έχει ως βασικό στόχο να αποδομήσει την ιδεολογία της ικανότητας -η οποία στην ουσία γεννάει τον μισαναπηρισμό – μέσω της διεκδίκησης μιας θετικής ταυτότητας από/για τα ανάπηρα άτομα (Δουρούδης, 2021).
Το συγκεκριμένο μοντέλο αναγνωρίζει τις κοινωνικές διαστάσεις στη διαμόρφωση της έννοιας της αναπηρίας. Επίσης λαμβάνει υπόψη τους πολιτισμικούς και θρησκευτικούς παράγοντες που επιδρούν στην αντίληψη και στη διαμόρφωση της έννοιας της αναπηρίας (Crystal, Watanabe, & Chen, 1999· Devlieger, 2005). Θεωρεί πως η αναπηρία είναι ταυτόχρονα κοινωνικά και πολιτισμικά κατασκευασμένη και όσοι ασχολούνται με τη συγκεκριμένη προσέγγιση της αναπηρίας έχουν τη δυνατότητα να εστιάσουν στην κοινωνία και τον πολιτισμό γενικότερα, αλλά και να κατανοήσουν τους κυρίαρχους τρόπους διαχείρισης εννοιών, όπως η υγεία, η κανονικότητα και η λειτουργικότητα.
Δεν ασχολείται με το περιθώριο και δεν επικεντρώνεται στις πρακτικές καταπίεσης αλλά εστιάζει στις πολιτισμικές συνθήκες, στο κέντρο της κοινωνίας και στην διαμορφωμένη κουλτούρα μιας κοινωνίας.
Η θεωρητικός Anne Waldschmidt συνοψίζει πως το πολιτισμικό μοντέλο αντιμετωπίζει την αναπηρία και τη βλάβη όχι ως σαφείς κατηγορίες παθολογικής ταξινόμησης που οδηγούν στον κοινωνικό διαχωρισμό, αλλά ως συνέπειες που δημιουργούνται από διάφορους ηγεμονικούς δημόσιους λόγους.
Αναλύοντας τις εννοιολογικές – θεωρητικές προσεγγίσεις αλλά και τα βασικά μοντέλα της αναπηρίας, παρατηρούμε την αδυναμία σαφή χαρακτηρισμού που να αποδίδει επακριβώς την έννοια του ορισμό της αναπηρίας αλλά και τους αλληλεπιδραστικούς παράγοντες στην εμφάνιση μιας μορφής αναπηρίας. Κάποια μοντέλα της αναπηρίας αναγνωρίζουν την αναπηρία ως αποτέλεσμα βιολογικών αιτιών, ενώ κάποια αλλά θεωρούν πως δεν είναι αρρώστια αλλά δημιουργείται από τα εμπόδια που βάζει η κοινωνία και αποκλείει τα άτομα από την ίδια την κοινωνία.
Κάποια άλλα μοντέλα εστιάζουν την προσοχή στην κατασκευή και στη διαμόρφωση της αναπηρίας μέσω πολιτισμικών και θρησκευτικών παραγόντων.
Ωστόσο είναι χρήσιμο να αναφερθούμε στις μορφές και στα είδη της αναπηρίας που μπορεί να μας βοηθήσει για μια γενική κατάταξη των ατόμων με αναπηρία.