1.4. Μεθοδολογία της έρευνας
Η μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας έρευνας βασίζεται στη μέθοδο της μελέτης περίπτωσης (case study), η οποία κρίνεται κατάλληλη για την εις βάθος ανάλυση ενός πολύπλοκου κοινωνικού φαινομένου (Schwandt & Gates, 2018), όπως είναι η κοινωνική ένταξη εκτοπισμένων ατόμων με αναπηρία, εντός του φυσικού και θεσμικού του πλαισίου. Ειδικότερα, η έρευνα επικεντρώνεται στην ανάλυση του ευρωπαϊκού προγράμματος STEADY (Sport as a Tool for the Empowerment and Integration of Displaced Youth with Disabilities) 2, το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Erasmus+ Sport. Το πρόγραμμα αυτό έχει ως στόχο την κοινωνική ενδυνάμωση και ενσωμάτωση εκτοπισμένων νέων με αναπηρία μέσω της ενεργής συμμετοχής τους στον αθλητισμό, προσεγγίζοντας την ένταξη όχι μόνο ως θεσμική πράξη αλλά και ως καθημερινή πρακτική κοινωνικής συνύπαρξης και αποδοχής (STEADY, 2018).
Η επιλογή της ποιοτικής μεθοδολογίας θεμελιώνεται στη φύση του ερευνητικού ερωτήματος, το οποίο εστιάζει σε κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις που δεν μπορούν να ποσοτικοποιηθούν άμεσα. Δεδομένου ότι ο πληθυσμός-στόχος —οι πρόσφυγες και μετανάστες με αναπηρία— αποτελεί μια πολλαπλά ευάλωτη κοινωνική ομάδα, με περιορισμένη θεσμική καταγραφή και συχνά αόρατη παρουσία στις δημόσιες πολιτικές, καθίσταται αναγκαία η προσέγγιση ερμηνευτικού χαρακτήρα, η οποία επιτρέπει τη βαθύτερη κατανόηση των εμπειριών, αναγκών και κοινωνικών δυναμικών που αφορούν την ένταξή τους. Η επιλογή της μελέτης περίπτωσης STEADY, ως εμπειρικό παράδειγμα εφαρμογής πολιτικής ένταξης μέσω αθλητισμού, παρέχει το κατάλληλο υπόβαθρο για την αξιολόγηση καλών πρακτικών και την ανίχνευση αποτελεσματικών παρεμβάσεων.
Η μελέτη του προγράμματος περιλαμβάνει την ανάλυση των στρατηγικών του στόχων, την τεκμηρίωση των δράσεων και των συμμετοχικών διαδικασιών, την αποτίμηση της προσβασιμότητας και της συμπερίληψης στις αθλητικές δραστηριότητες, καθώς και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων σε συνάρτηση με τις ευρωπαϊκές στρατηγικές για την αναπηρία και την κοινωνική ένταξη. Το πρόγραμμα εξετάζεται ως μοντέλο καλής πρακτικής, ενταγμένο στο θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσφέροντας μια αναλυτική κατανόηση των κρίσιμων μεταβλητών που σχετίζονται με την κοινωνική ενσωμάτωση, όπως η προσβασιμότητα, η ενεργή συμμετοχή, η πολιτισμική αλληλεπίδραση και η ενδυνάμωση.
Η μεθοδολογική συμβολή της μελέτης περίπτωσης εντοπίζεται στην ανάδειξη ενός εφαρμόσιμου παραδείγματος ένταξης, το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως υπόδειγμα για τον σχεδιασμό παρεμβάσεων στο ελληνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο.
2 STEADY Project. https://www.steady-project.eu/
